Giáo viên: Phan tất Khả - 0835685979 – khaphan1976@gmail.com
Trường THCS Lộc sơn- Bảo Lộc- Lâm Đồng

Bài 29: THỰC VẬT

TIÊT 48 – 49
1

ĐA DẠNG THỰC VẬT

Thảo luận nhóm 10 phút và báo
cáo

1. Quan sát hình 29.1, hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm thực vật. Xác định đặc
điểm của mỗi nhóm.
Nhóm thực vật

Đại diện

Đặc điểm

Rêu
Dương xỉ
Hạt trần
Hạt kín
2. Có thể phân biệt cấu tạo bên trong của cây rêu và cây dương xỉ nhờ đặc điểm nào?
3. Đặc điểm nào giúp em phân biệt cây hạt trần và cây hạt kín?

1. Quan sát hình 29.1, hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm thực vật. Xác định đặc điểm của mỗi nhóm.

Nhóm
thực vật
Rêu

Dương xỉ

Đại diện

Đặc điểm

Rêu tường

- Chưa có hệ mạch
- Rễ giả
- Sinh sản bằng bào tử

Dương xỉ, bèo
ong, rau bợ

- Có hệ mạch
- Rễ, thân, lá thật; lá non thường cuộn ở đầu
- Không có hạt, sinh sản bằng bào tử
- Có hệ mạch
- Rễ, thân, lá thật phát triển
- Có hạt, hạt nằm trên lá noãn, không có hoa

Hạt trần

Thông, vạn tuế

Hạt kín

Đào, cam, bưởi, - Có hệ mạch
- Rễ, thân, lá thật phát triển.
nho, táo
- Có hạt, hạt nằm trong quả, có hoa

Em có
biết ?

* RÊU:

Em có
biết ?

Em có
biết ?

Hình 29.1a: Đại diện nhóm Rêu

* RÊU:

Em có
biết ?

Đất ẩm

THỰC VẬT CÓ MẠCH CHIA LÀM 3 NGHÀNH
SAU

MÔI TRƯỜNG SỐNG
NGÀNH DƯƠNG XỈ

Thân gỗ, mạch dẫn
phát triển

1. ĐA DẠNG THỰC VẬT:

2. Có thể phân biệt cấu tạo bên trong của cây rêu và cây dương xỉ nhờ đặc điểm nào?

-Rêu: chưa có mạch dẫn.

- Dương xỉ: đã có mạch dẫn

3. Đặc điểm nào giúp em phân biệt cây hạt trần và cây hạt kín?

- Cây hạt trần:

chưa có hoa,
quả; hạt nằm
lộ trên lá
noãn.
- Cây hạt kín:
có hoa, quả;
hạt được bảo
vệ trong quả.

- Cây hạt kín: có hoa, quả; hạt
được bảo vệ trong quả.

- Cây hạt trần: chưa có hoa,
quả; hạt nằm lộ trên lá noãn.

TIỂU KẾT

Em hãy nêu sự đa dạng của thực vật

- Thực vật đa dạng và phong phú. Thực vật
được chia thành các nhóm:
- Rêu:Thực vật không có mạch dẫn. Đại diện cây
rêu tường.
- Dương xỉ: Thực vật có mạch dẫn, không có
hạt. Đại diện: cây dương xỉ, cây rau bợ…
- Hạt trần :Thực vật có mạch dẫn, có hạt trần .
Đại diện: cây thông, cây vạn tuế…
- Hạt kín :Thực vật có mạch dẫn, có hạt bảo vệ
trong quả. Đại diện: cây xương rồng, cây đào, cây bèo

LUYỆN TẬP

Em hãy cho biết môi trường sống của thực vật bằng cách hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Tên cây
Cây Rêu
Cây Dương xỉ

Môi trường sống
Tường ẩm
Nơi ẩm ướt, trên cây khác

Cây Thông

Trên đồi núi

Cây Xương rồng

Nơi khô hạn, sa mạc

Cây Phong lan

Trên cây khác hoặc giá thể

Cây Ổi

Trên cạn

Cây
rêu

Cây xương
rồng

Cây dương
xỉ

Cây phong lan

Cây
thông

Cây ổi

LUYỆN TẬP

Dựa vào đặc điểm các nhóm thực vật, hãy hoàn thiện sơ đồ khóa lưỡng phân sau:

Cây Bèo tấm là thực vật Hạt kín có kích thước bé nhất và cấu tạo đơn giản nhất. Hình thái ngoài chỉ là một lá nhỏ,
mỏng, màu lục và chỉ có một rễ.
Cây Nong tằm hay còn gọi là cây súng nia, thuộc nhóm thực vật Hạt kín có lá khổng lổ. Lá cây này có đường kính
lên đến 3 mét nổi trên mặt nước, thân cây chìm dưới nước dài đến 8 mét. Đây là loài sinh sống ở vùng nước nông
lưu vực sông Amazon. Súng nia là quốc hoa của nước Guyana.
Cây gọng vó là thực vật ăn thịt đặc hữu ở Nam Phi, những chiếc lá có rất nhiều lông tuyến, đầu những lông tuyến
này có chất lỏng dính, thu hút các loài côn trùng. Đó chính là cái bẫy.
Cây nắp ấm(Nepenthes) là cây ăn thịt lớn ở châu Á. Vỏ ngoài khô ráo, trơn, giống như lớp sáp, có mùi hương
ngọt ngào đê' thu hút côn trùng.
Cây bắt ruồi xuất hiện nhiều ở lầy Nam Australia và khu vực Địa Trung Hải. Loài này có 2 chiếc lá dính với nhau
ở gân lá, quanh viền lá có chứa những lông nhỏ để bắt mồi, tốc độ trung bình bẫy sập là 0,2 giây.
Cây hố bẫy thường sống trong đám lầy Bắc Mỹ, lá cây nằm sát mặt đất có dạng bao đài, phiến lá có nắp sặc sở
trông như cái “dạ dày”, trong đó có túi tiết mật thu hút sâu bọ.

TIÊT 50 – 51
1

VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT

2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT

Tìm hiểu vai trò của thực vật trong tự nhiên.

Thảo luận nhóm 5 phút và báo
cáo

4. Quan sát hình 29.2 và 29.3, em hãy nêu vai trò của thực vật trong tự nhiên.

5. Quan sát hình 29.4, hãy cho biết hàm
lượng khí carbon dioxide và oxygen trong
không khí được cân bằng như thế nào? Từ
đó hãy nêu vai trò của thực vật trong điều
hòa khí hậu.
6. Quan sát hình 29.5,
hãy cho biết vì sao phải
trồng cây gây rừng.

4. Quan sát hình
29.2 và 29.3, em hãy
nêu vai trò của thực
vật trong tự nhiên.

- Thực vật là thức ăn
cho nhiều loài động
vật.
- Thực vật cung cấp nơi
ở, nơi sinh sản của
nhiều loài sinh vật.

5. Quan sát hình 29.4, hãy cho
biết hàm lượng khí carbon
dioxide và oxygen trong không
khí được cân bằng như thế nào?
Từ đó hãy nêu vai trò của thực
vật trong điều hòa khí hậu.

6. Quan sát hình 29.5, hãy cho
biết vì sao phải trồng cây gây
rừng.

Cây có vai trò giữ đất, giữ
nước. Rừng nhiều cây xanh
chức năng này sẽ tăng lên.
Mất rừng làm tăng nguy cơ
xảy ra sạt lở, xói mòn đất, lũ
lụt, hạn hán,… Do đó chúng
ta phải tích cực bảo vệ rừng,
trồng cây gây rừng hằng
năm.

TIỂU KẾT

Em hãy nêu vai trò của thực vật trong tự nhiên
- Trong tự nhiên, thực vật là thức ăn của nhiều loài sinh vật khác.
- Thực vật cung cấp nơi ở, nơi sinh sản cho nhiều loài sinh vật.
- Thực vật góp phần giữ cân bằng hàm lượng khí oxygen và carbon
dioxide trong không khí, điều hòa khí hậu, chống xói mòn đất.

LUYỆN TẬP

Điều gì xảy ra với các sinh vật trong chuỗi thức ăn hình 29.2 nếu số lượng
loài cỏ bị giảm đi đáng kể. Vì sao thực vật thường đứng đầu trong dãy thức ăn?

Việc trồng nhiều cây xanh có lợi ích gì đối với vấn đề bảo vệ môi trường?

LUYỆN TẬP

Điều gì xảy ra với các sinh vật trong chuỗi thức ăn hình 29.2 nếu số lượng loài
cỏ bị giảm đi đáng kể. Vì sao thực vật thường đứng đầu trong dãy thức ăn?
-Thực vật có khả năng quang hợp, tổng hợp chất hữu cơ từ những dạng đơn giản
như carbon dioxide, nước trong điều kiện có năng lượng ánh sáng mặt trời .
- Nếu không có thực vật, các mắc xích phía sau không thể tồn tại.

LUYỆN TẬP

Việc trồng nhiều cây xanh có lợi ích gì đối với vấn đề bảo vệ môi trường?

Em có
biết

CHUYỂN GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ: ( 3 PHÚT)

Nhiệm vụ 1.

- Học thuộc vai trò thực vật trong tự nhiên và tìm

hiểu vai trò thực vật đối đời sống con người.
Nhiệm vụ 2
Ôn tập chuẩn bị kiểm tra giữa học kì 2

Tiêt 54

TIÊT 54
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT

Tìm hiểu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.

Tìm hiểu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.
7. Quan sát hình 29.7, hãy nêu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.
- Cung cấp lương thực: lúa, ngô, khoai,
sắn,…
- Cung cấp thực phẩm: các loại rau, củ,
quả, một số loại hạt,…
- Cung cấp nguyên liệu cho xây dựng và
công nghiệp: cây lấy gỗ cung cấp nguyên
liệu cho xây dựng và công nghiệp chế
biến gỗ; cây cà phê cung cấp nguyên liệu
cho công nghiệp sản xuất cà phê,…
- Cung cấp nguyên liệu để làm thuốc: cây
linh chi, cây tam thất, cây nhân sâm,…
- Dùng để làm cây cảnh trang trí.

Em có
biết

LUYỆN TẬP

Nêu vai trò của 1 số loài thực vật ở địa phương em theo mẫu sau:
Tên cây

Giá trị sử dụng
Làm lương thực Làm thực phẩm Làm thuốc Lấy quả Lấy gỗ Làm cảnh

Cây ngô

+

+

+

Cây xoài

+

Cây cau
Cây mít

+

Cây mai

+
+
+

+

Đinh lăng
Bạch đàn
Cây lúa

+
+
+

+
+

+
+

LUYỆN TẬP

Đặc điểm

Rêu

Dương xỉ

Hạt trần

Hạt kín
+
+

Mạch dẫn

-

+

Hoa/ quả

-

-

+
-

Hạt

-

-

+

+

LUYỆN TẬP

rễ
Cây rêu gồm có……..,
chưa có………chính
thức.
thân …….,
lá
Trong thân và lá rêu chưa có …………………
mach dẫn
Rêu sinh sản bằng…………………được
chứa
bào tử
trong………......,
rêu.
túi bào tử cơ quan này nằm ở………….cây
ngọn

LUYỆN TẬP

Cây lúa

là thức ăn

Sâu ăn lúa

là thức ăn

Ếch

là thức ăn

Con người

b) Thực vật cung cấp lương thực, thực phẩm cho động vật và con người.

VẬN DỤNG

Tại sao nói “rừng là lá phổi xanh” của trái đất?
 

vì trong quá trình quang
hợp, thực vật hấp thụ khí
CO2 và thải ra khí O2 giúp
điều hòa không khí.

CHUYỂN GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ: ( 3 PHÚT)

Nhiệm vụ 1.

- Học thuộc bài , hoàn thành bài tập SGK trang

137 và bài tập vận dụng.
Nhiệm vụ 2
Tìm hiểu bài 30: Thực hành phân loại thực vật
Chuẩn bị mẫu vật theo nhóm: Rêu, Dương xỉ, Hạt
trần, Hạt kín.