KHỞI ĐỘNG
Em có biết đây là ai không?

KIM ĐỒNG
(1929 – 1943)

Em có biết đây là ai không?

Lý Tự Trọng
(1914 – 1931)

Võ Thị Sáu
(1933 – 1952)

Em có biết đây là ai không?

NGUYỄN BÁ NGỌC
(1952 – 1965)

Em có biết đây là ai không?

TÔ VĨNH DIỆN

(1928 – 1946)

Bế Văn Đàn
(1931 – 1953)

Nguyễn Viết Xuân
(1933 – 1964)

Nhµ th¬ cã lÇn t©m sù :
“Mét ®ång chÝ ë Thõa Thiªn ra kÓ
cho t«i nghe nh÷ng tÊm gương
chiÕn ®Êu dòng c¶m ë quª nhµ vµ
cho t«i biÕt tin vÒ ch¸u Lượm. Nã lµ
con mét chó em hä cña t«i. Nã ®i
liªn l¹c cho ®¬n vÞ, trong khi ®ưa
thư­ qua mét c¸nh ®ång, ch¸u bÞ
tróng ®¹n, hy sinh khi míi 14 tuæi.
T«i viÕt bµi th¬ Lượm, thÊy như­ cßn
®©u ®©y d¸ng ®iÖu dÔ th­ương khu«n
mÆt cßn trÎ con như­ng rÊt cøng cái
cña nã.”
(Tè H÷u. Nhí l¹i mét thêi, NXB V¨n häc – 2000)

Tè H÷u n¨m 1949

BÀI 23:

LƯỢM

Tố Hữu

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:

1. Đọc văn bản: (tự đọc)
- Bảy khổ đầu:
Giọng vui
tươi, rộn
ràng, hồn
nhiên.
- Sáu khổ tiếp:
Nhẹ nhàng,
sâu lắng
- Hai khổ cuối:
Tình cảm.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:

1. Đọc văn bản:
2. Tác giả, tác phẩm:
-TG:Tên khaisinh:NguyễnKinh Thành
- Quê: Thừa Thiên Huế
- Là nhà cách mạng, nhà thơ lớn
của thơ ca hiện đại Việt Nam.
- TP: Bài thơ sáng tác năm 1949 trong
thời kì kháng chiến chống thực dân
Pháp.
- In trong tập thơ Việt Bắc.

Tố Hữu ( 1920 – 2002)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:

1. Đọc văn bản:
2. Tác giả, tác phẩm:
3. Thể loại, phương thức
biểu đạt:
- Thể loại: Thơ bốn chữ.
- PTBĐ: Kết hợp Biểu
cảm + Miêu tả + Tự sự.

 Khắc họa hình ảnh người anh
hùng thiếu niên anh dũng và bày tỏ
tình cảm của tác giả.

Tố Hữu ( 1920 – 2002)

4. Bố cục:
P1: Từ đầu … Cháu đi xa dần: Hình ảnh Lượm trong
cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ.

3 phÇn

P2 : Tiếp theo,,,, hồn bay giữa đồng: Hình ảnh Lượm
trong chuyến công tác cuối cùng.
P3 : Còn lại: Hình ảnh Lượm còn sống mãi.

Ai là người kể và tả về nhân vật Lượm
trong bài thơ này? Lượm được kể và tả
qua các sự kiện nào?
 Chú – nhà thơ Tố Hữu đã kể và tả về Lượm trong một
lần tình cờ hai chú cháu gặp nhau và lần đi liên lạc cuối
cùng của Lượm.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với
nhà thơ:
Qua cái nhìn và sự miêu tả
của người kể chuyện, em
hình dung Lượm như thế
nào? Em có nhận xét gì về
nét đáng yêu, đáng mến
ấy?

1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà
thơ:
Trang phôc
H×nh d¸ng
Cö chØ
Lêi nãi

- C¸i x¾c xinh xinh
- Ca l«
®éi lÖch
- Lo¾t cho¾t, tho¨n tho¾t
- Nghªnh nghªnh

Trang phôc cña c¸c
chiÕn sÜ vÖ quèc
 Nhá bÐ, nhanh
nhÑn, tinh nghÞch

- Huýt s¸o,
- Cười híp mí.

 Hån nhiªn, vui vÎ,
yªu ®êi

- Ch¸u ®i liªn l¹c ;Vui l¾m  Say mª c«ng t¸c
chó µ ; Th«i chµo ®ång chÝ ! kh¸ng chiÕn

NghÖ thuËt tiªu biÓu t¸c gi¶ sö dông trong ®o¹n th¬ trªn ?

Từ láy gợi hình: Loắt choắt, xinh xinh, thoăn
thoắt, nghênh nghênh
- Nhịp thơ: 2/2
- Phép điệp: cái xắc, cái chân, cái đầu
- Phép so sánh: như con chim chích…
-

 Đoạn thơ đã miêu tả về hình ảnh chú bé Lượm rất
đáng yêu: Nhỏ nhắn, xinh xắn, hồn nhiên yêu đời, yêu
cách mạng, đồng thời thể hiện tình cảm yêu quý sâu
sắc của nhà thơ với Lượm.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với
nhà thơ:
2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Nhà thơ đã hình dung chuyến đi liên lạc
cuối cùng và sự hi sinh của Lượm như
thế nào?

Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo

Động từ mạnh -> hành động
nhanh, khẩn trương.
TT miªu t¶ -> gîi t×nh thÕ ¸c
liÖt cña cuéc chiÕn tranh.

Thư đề thượng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo?

Th¸i ®é th¸ch thøc, bÊt
chÊp nguy hiÓm.

Lượm hồn nhiên,
hăng hái, dũng cảm,
không chùn bước
trước hiểm nguy,
quyết tâm hoàn
thành nhiệm vụ
được giao.

Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!
Cháu nằm trên lúa
Tay nắm chặt bông
Lúa thơm mùi sữa
Hồn bay giữa đồng ...

 C¸i chÕt ®Õn bÊt ngê ®ét ngét
Cái chết nhẹ nhàng thanh thản.
Lượm như một thiên thần nhỏ đang
yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương,
linh hồn của Em đã hóa thân vào
thiên nhiên, quê hương đất nước.
Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng

Ra thế
Lươm ơi!...
=> C©u th¬ bÞ ng¾t ®«i lµm hai dßng, như bị
gãy đôi thể hiện sự hẫng hụt, đau đớn xót xa
bàng hoàng của t¸c gi¶ khi nghe tin Lượm hi
sinh.
Thôi rồi, Lượm ơi!
=>Thể hiện sự đau đớn trước sự ra đi của Lượm
Lượm ơi, còn không?
=> Dòng thơ được tách thành một khổ riêng
với câu hỏi tu từ xoáy vào lòng người nỗi buồn
đau, không muốn tin vào sự thật nghiệt ngã.

Em có
nhận xét
gì về cấu
tạo và tác
dụng của
những
dòng thơ
sau?

2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
- Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không chùn bước
trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Cái chết nhẹ nhàng thanh thản. Lượm như một thiên thần
nhỏ đang yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương, linh hồn của
Em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước.
 Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng.
- Thể hiện sự đau đớn, ngỡ ngàng, xót xa trước sự hi sinh
của Lượm trong lòng tác giả.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với
nhà thơ:
2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
3. Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi:
Vì sao ở phần cuối tác giả lại lặp lại hai
khổ thơ ở phần đầu với hình ảnh Lượm
hồn nhiên vui tươi?

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh
nghênh

- Sử dụng kết cấu đầu cuối tương ứng.
- Khẳng định sự sống mãi của Lượm đối với
quê hương đất nước.

- Khắc ghi mãi hình ảnh một chú bé hồn
Ca lô đội lệch
nhiên, vui tươi nhí nhảnh trong lòng tác giả
Mồm huýt sáo vang
và độc giả.
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng
Trong bài thơ, người kể chuyện đã dùng nhiều từ xưng hô khác nhau để gọi
…
Lượm. Đó là những từ nào và có tác dụng gì đối với việc biểu hiện quan hệ,
tình cảm giữa tác giả và Lượm?
- Tác giả nhiều lần thay đổi cách gọi về Lượm: cháu, chú bé, Lượm,
đồng chí, cháu, chú bé.
- Giữa tác giả và Lượm có mối quan hệ: vừa là chú cháu, vừa là đồng
chí, vừa là một nhà thơ với một chiến sĩ đã hi sinh.
 Thể hiện tình cảm gắn bó thắm thiết, sâu sắc của tác giả dành cho
Lượm. Đồng thời thể hiện sự kính trọng dành cho người chiến sĩ nhỏ.

 Tổng kết:

Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không
chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn
thành nhiệm vụ được giao.

NỘI
DUNG

Tác giả bày tỏ niềm cảm phục, trân trọng, ngợi ca
trước sự hi sinh to lớ của các em bé giao liên như
Lượm đã đóng góp quan trọng vào sự thành công
của cách mạng nước nhà.

LƯỢM
NGHỆ
THUẬT

Thể thơ bốn chữ dễ đọc, dễ nhớ. Nhịp điệu hài
hòa, hợp lí.
Kết hợp linh hoạt giữa các phương thức kể, tả và
biểu cảm.
Hệ thống từ láy gợi hình, gợi cảm làm nổi bật
ngoại hình cũng như tính cách, phẩm chất nhân
vật.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học tập Lượm, tuổi trẻ cần biết sống hồn nhiên, vui tươi, hăng

hái và có ý nghĩa. Các em chính là thế hệ tương lai của đất
nước. Đứng trước những khó khăn và thử thách mà Việt Nam
phải đối mặt hiện nay, là học sinh các em sẽ làm gì để góp phần
vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước đảm bảo tính vừa
sức và hiệu quả.

- Chuẩn bị bài 24: Cô Tô.

+ Văn bản: Cô Tô
* Đọc trước văn bản.
* Tự tìm hiểu tác giả, tác phẩm, từ khó.
* Tìm hiểu nội dung bài dựa vào các câu hỏi SGK.
+ Tìm hiểu về các thành phần chính của câu: thực hiện theo
yêu cầu của SGK. (Tự học)