KHỞI ĐỘNG
Ở tiểu học, ta đã nhận biết được một số đồ vật có dạng
hình trụ như ở Hình 1.

Hình trụ có những đặc điểm gì?

CHƯƠNG X: HÌNH HỌC
TRỰC QUAN
Bài 1. HÌNH TRỤ

I

NỘI DUNG BÀI HỌC

HÌNH TRỤ

III

II

DIỆN TÍCH XUNG
QUANH HÌNH TRỤ

THỂ TÍCH HÌNH TRỤ

I

HÌNH TRỤ

THẢO LUẬN NHÓM
HĐ1: Chuẩn bị một tấm bìa có dạng hình chữ nhật được gắn với một trục
DC như hình 2a vật quen thuộc có dạng hình trụ.
• Quan sát và nhận xét hình dạng
của tấm bìa.
• Quay tấm bìa một vòng quanh
cạnh CD cố định.
• So sánh hình tạo ra với các đồ vật
quen thuộc.

Nhận xét
• Hình được tạo ra có dạng giống với
cột nhà, lon sữa đặc, thùng chứa,
ống nước.
• Hình được tạo ra khi quay một hình
chữ nhật một vòng xung quanh
đường thẳng cố định chứa một cạnh
của nó là hình trụ.

Nhận xét

Hình trụ như ở Hình 3, ta có:

• Hình tròn tâm D bán kính DA và hình tròn tâm C bán kính CB là hai
mặt đáy; hai mặt đáy của hình trụ bằng nhau và nằm trong hai mặt
phẳng song song;
• Độ dài cạnh DA được gọi là bán kính đáy;

Nhận xét

Hình trụ như ở Hình 3, ta có:

• Độ dài cạnh CD được gọi là chiều cao;
• Cạnh AB quét nên mặt xung quanh của hình trụ, mỗi vị trí của cạnh
AB được gọi là một đường sinh; độ dài đường sinh bằng chiều cao
của hình trụ.

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
HĐ2: Chuẩn bị và quan sát Hình 4 rồi thực hiện theo từng bước, như đã
nêu ở các phần a), b).

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
HĐ2: Chuẩn bị và quan sát Hình 5 rồi thực hiện theo từng bước, như đã
nêu ở các phần c).

Nhận xét
Cách tạo dựng hình trụ từ các hình tròn và hình chữ nhật gồm
các bước sau:
• Bước 1: Tạo ra hai đáy của hình trụ, bằng cách vẽ trên giấy (hay
bìa mỏng) hai hình tròn bằng nhau (tức là hai hình tròn có cùng
bán kính, bằng bán kính đáy hình trụ đã định), rồi cắt rời chúng ra
(như Hình 4a trang 93).

Nhận xét
• Bước 2: Tìm độ dài một cạnh của hình chữ nhật tạo nên mặt
xung quanh của hình trụ, bằng cách dùng sợi dây mảnh, không
dãn, để quấn quanh hình tròn đáy một vòng, đánh dấu đầu mút
(như Hình 4b trang 93), rồi cắt dời đoạn dây đó. Độ dài đoạn dây
đó chính là độ dài một cạnh của hình chữ nhật tạo nên mặt xung
quanh của hình trụ (như Hình 4c trang 93).

Nhận xét
• Bước 3: Tạo dựng mặt xung quanh của hình trụ, bằng cách vẽ
trên giấy (hay bìa mỏng) một hình chữ nhật, có chiều dài như đã
tìm được ở Bước 2 và chiều rộng bằng chiều cao của hình trụ đã
định, rồi cắt rời hình chữ nhật vừa vẽ ra (như Hình 5a, trang 93).

Nhận xét
• Bước 4: Tạo dựng hình trụ bằng cách ghép (dán) hai đáy và mặt
xung quanh đó lại với nhau (như Hình 5b, trang 93).

Ví dụ 1:
Đối với hình trụ nhận được ở Hoạt động 2 (Hình 5b), hãy chỉ ra:
a) Một đường sinh của hình trụ;
b) Độ dài bán kính đáy, chiều cao của hình trụ.
Giải:
a) Đoạn thẳng AB là một đường sinh của
hình trụ.
b) Độ dài bán kính đáy, chiều cao của hình
trụ đó lần lượt là 2 cm, 4 cm.

Luyện tập 1

Tạo dựng hình trụ có bán kính đáy 3 cm, chiều cao
là 5 cm.

• Bước 1. Cắt hai miếng bìa có dạng hình tròn với bán kính bằng 3
cm(Hình a).

• Bước 2. Lấy một sợi dây dài mảnh không dãn và tạo vòng dây cuốn
quanh (một vòng) miếng bìa tròn thứ nhất (Hình b), cắt vòng dây và
kéo thẳng vòng dây đó để nhận được đoạn dây như ở Hình c.

Luyện tập 1
• Bước 3. Cắt một miếng bìa có dạng hình chữ nhật ABCD với chiều
dài bằng độ dài đoạn dây ở Hình c và chiều rộng bằng 5 cm .
• Bước 4. Ghép và dán các miếng bìa vừa cắt ở Bước 1, Bước
3 (Hình d) để được một hình trụ như ở Hình e.

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Toán 9 Cánh diều
LH Zalo 0969 325 896
https://tailieugiaovien.edu.vn/subject_lesson/toan-9/