YÊU CẦU THAM GIA TIẾT HỌC

Chuẩn
bị đầy
đủ sách
vở, đồ
dùng

Tập
trung
lắng
nghe

Chủ
động
ghi
chép

Thực
hành
yêu cầu
của
giáo
viên

Quan sát hình
a và b, em có
nhận xét gì?

Hình a: Cậu bé có
thân hình gầy gò, ốm
yếu, …
Hình b: Cô bé có thân
hình cân đối, da dẻ
hồng hào, …

a

b

Để
cơthế
thểnào
cânđểđối
Làm
có khoẻ
được mạnh,
cơ thể
chúng
ta khỏe
cần ăn
uống đầy đủ chất
cân đối
mạnh?
dinh dưỡng, tập luyện thể dục đều
đặn, ngủ đúng giờ.
Thực phẩm
có vai trò
như
thế
nào đối với
cơ thể?

Chương II.
BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN THỰC PHẨM

TIẾT 10. THỰC PHẨM VÀ DINH DƯỠNG

TRÒ CHƠI “TINH MẮT, NHỚ TỐT”
LUẬT CHƠI:
- HS chia nhóm: 1 tổ/nhóm
- Quan sát hình ảnh trong thời gian 1
phút.
- Ghi lại tên những loại thực phẩm
quan sát được trong thời gian 2 phút.

Thực phẩm có nguồn
gốc động vật

Thực phẩm có nguồn
gốc thực vật

Có hai cách phân loại
thực phẩm:
- Dựa vào nguồn gốc thực
phẩm (động vật, thực vật).
- Dựa vào giá trị dinh
dưỡng có trong thực
phẩm.

1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA
CÁC NHÓM THỰC PHẨM:

GIÀU CHẤT ĐẠM

GIÀU CHẤT ĐƯỜNG BỘT

GIÀU CHẤT BÉO

Giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển

Tạo ra tế bào mới
Cung
cấp
năng
lượng

GIÀU KHOÁNG, VITAMIN

Căn cứ vào giá trị dinh dưỡng của thực phẩm,
người ta chia thực phẩm thành 4 nhóm chính:
Nhóm thực xây dựng, tạo ra tế bào mới; giúp cơ
phẩm giàu thể sinh trưởng và phát triển; cung
cấp năng lượng cho cơ thể hoạt
chất đạm:
động.
Nhóm thực phẩm giàu cung cấp năng lượng chủ yếu
cho hoạt động của cơ thể.
chất đường, bột:
cung cấp năng lượng; giúp bảo
Nhóm thực phẩm
vệ cơ thể và chuyển hóa một số
giàu chất béo:
vitamin cần thiết.
Nhóm thực phẩm
tăng sức đề kháng; giúp
giàu chất khoáng
cơ thể khỏe mạnh để
và vitamin:
chống lại bệnh tật.

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Bắt
đầu!

A. 3
nhóm

Dựa vào các chất dinh
dưỡng trong thức ăn.
Thức ăn được chia
thành mấy nhóm ?
B. 4 nhóm
HẾT
GIỜ

C. 5 nhóm

D. 6 nhóm

Bắt
đầu!

Các thức ăn chứa
nhiều chất đường bột
là ?
A. Cá, rau
cải
HẾT
GIỜ

B. Trứng

C. Thịt gà

D. Gạo ,
khoai

Bắt
đầu!

Cung cấp năng lượng cần
thiết cho mọi hoạt động
và duy trì nhiệt độ cơ thể.
Là vai trò của chất nào ?

A. Chất
đạm
HẾT
GIỜ

B. Chất
béo

C. Chất

đường
bột

D. Vitamin
và khoáng
chất

Luyện tập

•Nhóm thực phẩm giàu chất béo: e, i
Sắp xếp
thực
trong hình 4.2
•Nhóm
thực các
phẩm
giàuphẩm
vitamin:
g
các
nhóm
đã học:c, d, h
•Nhómvào
thực
phẩm
giàuthực
tinh phẩm
bột, đường:
•Nhóm thực phẩm giàu chất đạm: a, b

BÀI HỌC KẾT THÚC

Nhóm giàu
chất đạm:
Cá, Thịt, Trứng,
Đậu, Sữa
Nhóm giàu chất
đường bột:
Gạo, Ngô, Khoai
lang, Mía, Mật ong
Nhóm giàu chất béo:
Dầu thực vật, Bơ,
Mỡ lợn, Lạc, Mè

Nhóm
giàu
chất
khoáng và vitamin
Hoa quả, rau xanh

Tiết 11:
THỰC PHẨM VÀ DINH DƯỠNG (TT)

2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ

? Nhận xét thể trạng của mỗi bạn trong Hình
4.2, thể trạng đó thể hiện tình trạng dinh dưỡng
của cơ thể như thế nào?
? Đề xuất các biện pháp cải thiện các thể
trạng trên?

a

b

c

Hình 4.2. Một số loại thể trạng

 2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ
- Nếu ăn uống thiếu chất: cơ thể
sẽ bị suy dinh dưỡng, phát triển
chậm lại hoặc ngừng phát triển,
sức đề kháng yếu, dễ nhiễm
bệnh và trí tuệ kém phát triển.
- Nếu ăn uống thừa so với nhu cầu
cơ thể, kèm theo lười vận động sẽ
gây nên bệnh béo phì, bệnh huyết
áp, bệnh tim mạch, tiểu đường, …

Làm sao để cơ thể
phát triển cân
đối,khỏe mạnh?

2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác
hại đối với cơ thể.

3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Gà xào sả
ớt

Rau muống
xào tỏi

Canh bí
nấu thịt

 Hình 4.3. Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Cơm trắng

 Em hãy nhận xét về loại món ăn và thành phần
các nhóm thực phẩm chính được sử dụng trong
bữa ăn ở Hình 4.3.

3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC

Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
phải có đủ 4 nhóm thực phẩm
chính với tỉ lệ thích hợp để
cung cấp đầy đủ chất dinh
dưỡng cần thiết cho nhu cầu
của cơ thể

3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí
Em hãy quan sát sự phân chia các bữa ăn của gia đình trong
Hình 4. 4 và trả lời các câu hỏi dưới đây:

 Hình 4.4. Phân chia số bữa ăn trong ngày
 - Thời gian phân chia các bữa ăn của gia đình trên như thế nào?
- Nếu trung bình thức ăn được tiêu hoả hết sau 4 giờ thì việc phân
chia các bữa ăn của gia đình này có hợp lí không? Vì sao?

3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí
Một ngày chúng ta nên ăn đủ 3 bữa
ăn chính, đảm bảo đủ chất, đủ lượng
và khoảng cách giữa các bữa ăn phù
hợp

KẾT LUẬN

- Ăn đúng bữa, phân chia số
bữa ăn trong ngày hợp lí sẽ
- Nếu các bữa
tạo điều kiện thuận lợi cho
ăn quá gần
việc tiêu hoá thức ăn và cung
hoặc quá xa
cấp năng lượng cho cơ thể.
nhau khiến dạ
dày hoạt động - Ngoài việc ăn đúng bữa, còn
không điều độ, phải ăn đúng cách: cần tập
gây hại cho sức trung nhai kĩ, không nên đọc
khoẻ.
sách, xem TV hay làm việc
trong khi ăn uống.

2. Quan sát những món ăn dưới đây, em hãy cho biết
mỗi món ăn cung cấp chất dinh dưỡng nào là chủ yếu?
Chất đạm, Chất béo
Vitamin, chất khoáng

Canh cà rốt, su
su nấu sườn lợn
 Tôm rang
thịt ba chỉ
Chất đạm
Chất béo

Sườn lợn kho dứa
Chất đạm
Chất béo
 Rau, củ luộc Vitamin, chất khoáng

3. Cho các nhóm người sau: (1) Người cao
tuổi; (2) Trẻ em đang lớn; (3) Trẻ sơ sinh;
(4) Người lao động nặng.
Em hãy ghép các yêu cầu dinh dưỡng dưới đây với từng nhóm
người cho phù hợp.
a. Đang trong giai đoạn phát triển nên cần được cung cấp nhiều
chất đạm hơn so với người lớn. (2) Trẻ em đang lớn
b. Còn quá nhỏ, hệ tiêu hoá chưa hoàn thiện nên chưa thể tiêu
hoá được những thức ăn cứng. Vì vậy cần sử dụng sữa cho toàn
bộ các bữa ăn trong ngày. (3) Trẻ sơ sinh
c. Các cơ quan trong cơ thể hoạt động suy yếu dần nên nhu cầu
dinh dưỡng giảm so với lúc còn trẻ. Vì vậy cần giảm bớt lượng
thức ăn để tránh tăng gánh nặng cho các Cơ quan tiêu hoá.
(1) Người cao tuổi
d. Phải làm việc nhiều và nặng nhọc nên cần nhiều năng lượng
hơn người lao động nhẹ. (4) Người lao động nặng.

Tiết 12 - Bài 4:
THỰC PHẨM VÀ DINH DƯỠNG (TT)

4. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÝ

4.1. Các yếu tố của bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
Bữa ăn dinh dưỡng
hợp lý phải đảm bảo
các yếu tố nào?

- Có đầy đủ thực phẩm thuộc 4 nhóm chính.
- Các thực phẩm thuộc 4 nhóm chính với tỉ lệ
thích hợp.
 Nhiều thực phẩm cung cấp vitamin và chất
khoáng.
 Lượng đủ và vừa đủ các thực phẩm cung cấp
chất đường, bột, chất đạm.
 Ít thực phẩm cung cấp chất béo.

- Nên có đủ 3 loại món ăn chính: Canh; xào
hoặc luộc; món mặn.
Ngoài ra, có thêm món ăn phụ hoặc ăn kèm
như rau sống, dưa chuột,...

4.2. Chi phí của bữa
ăn
Chi phí cho mỗi
loại thực phẩm
cần dùng =
Chi phí cho
mỗi món ăn =
đơn giá x số
lượng
cần
chi phí thực phẩm
dùng
thứ nhất + chi phí
thực phẩm thứ hai
+ ...

Chi phí cho
bữa ăn =
chi phí món ăn
thứ nhất + chi
phí món ăn thứ
hai + ...

4.3. Các bước xây dựng
bữa ăn dinh dưỡng hợp lí :

Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí :
Bước 1
Lập danh sách
các món ăn
theo từng loại

Bước 2
Chọn các
món ăn
chính

Bước 3
Chọn
thêm
các món ăn
kèm

Bước 4
Hoàn thiện
bữa ăn

Tính chi phí cho mỗi món ăn:
Ước tính số lượng mỗi
loại thực phẩm cần dùng
Bước 5

Tính chi phí cho
mỗi món ăn
Bước 7

Bước 6
Tính chi phí cho mỗi loại
thực phẩm cần dùng

Câu 4:
Nếu chỉ sử dụng
thường
xuyên
một loại thực
phẩm thì sẽ xảy
ra điều gì đối với
cơ thể?

Sẽ dẫn đến cơ thể bị
thiếu chất dinh
dưỡng từ các nhóm
thực phẩm khác. Do
đó, cần sử dụng
phối hợp nhiều loại
thực phẩm trong
bữa ăn hằng ngày.

5. Trong các bữa ăn dưới đây, em hãy cho
biết bữa ăn nào có thành phần các nhóm
thực phẩm hợp lí. Vì sao?

6. Quan sát thời gian phân chia các bữa ăn của 3
bạn dưới đây. Theo em, bạn nào có thời gian
phân chia các bữa ăn hợp lí nhất? Các bạn khác
nên điều chỉnh thời gian phân chia bữa ăn như thế
nào cho hợp lý?

1. Gia đình em thường dùng những
món ăn nào? Mỗi món ăn cung cấp
chất dinh dưỡng nào là chủ yếu?
Gia đình em thường dùng những
món ăn là cơm trắng, thịt, rau, cá.
Mỗi món ăn cung cấp chất đinh
dưỡng đạm và vitamin, bột đường là
chủ yếu.

2. Em có nhận xét gì về cách ăn
uống của mình? Nếu chưa hợp lí, em
cần phải điều chỉnh lại như thế nào?
Bản thân em tự nhận thấy cách ăn
uống của mình còn muộn hơn với
thời gian quy định. Em cần điều
chỉnh cho hợp lí hơn bằng cách ăn
uống đúng giờ hơn.

3. Dựa vào quy trình xây dựng
bữa ăn dinh dưỡng hợp lí, em hãy
tham khảo thêm Hình 4,5 và
Bảng 4.2 để xây dựng các bữa ăn
dinh dưỡng hợp lí trong 1 ngày
cho gia đình mình.

BÀI HỌC KẾT THÚC