BÀI 15:
ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT
THỜI KÌ VĂN LANG, ÂU LẠC

I. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT
Quan sát hình 15.1 đến 15. 7 và thông tin trong SGK, em hãy dùng
bút chì gạch dưới những nét chính về đời sống vật chất của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc thể hiện qua mặt trống đồng Ngọc Lũ.

Hình 15.4
Trống đồng Ngọc Lũ

? Em có biết
Được phát hiện vào năm 1893 trong quá trình đắp đê ở
xã Như Trác, huyện Nam Xang, tỉnh Hà Nam (Hà Nội)
dưới độ sâu 2m, có niên đại khoảng 2500 năm TCN.
Trống có hình dáng cân đối, mặt trống hơi tràn ra ngoài
tang trống. Trống có đường kính 79 cm, cao 63 cm.
Nặng 86 kg
Thân trống có 3 phần:
+ Tang trống: phình to gắn liền với mặt trống.
+ Thân trống: thân tròn, hình trụ
+ Chân trống: hình nón cụt.
Trống đồng Ngọc Lũ được nhận xét là có nhiều hoa văn
phong phú nhất từ trước đến nay. Hiện được trưng bày
trong việc bảo tàng lịch sử Việt Nam ở Hà Nội

Các họa tiết trên mặt trống đồng.
1

? Dựa vào các hình bên, em hãy
miêu tả đời sống vật chất của cư
dân Văn Lang, Âu Lạc.

Nam nữ giã gạo

2

Miêu tả những sinh hoạt đời thường,
hoạt động sản xuất:

Chim, cò đậu trên mái nhà

Người dân trồng lúa dưới ánh mặt trời,

3

chim cò tung bay trên đồng ruộng, đậu
Kiểu nhà ở

trên mái nhà, từng đôi nam nữ giã gạo,

4

nhảy múa sau mùa thu hoạch.
Lễ hội

5

Mặt trời

I. ĐỜI SỐNG
VẬT
CHẤT
Cư dân Văn Lang, Âu

sống
chủ yếu
? Quan sát các hình Lạc
dưới, cho
biết ngành
kinh tếbằng
chính của cư dân
Vănnông
Lang,trồng
Âu Lạc.lúa nước.
nghề

Thạp đồng Đào Thịnh

Đồ gốm Đông Sơn

Lưỡi cày đồng Đông Sơn

Quan sát hình ảnh và cho biết ngoài trồng lúa nước thì cư dân
Cư dân Văn Lang,
Âu Lạc
Văn Lang,
Âucòn
Lạc họ còn biết làm gì khác?
biết trồng dâu nuôi tằm, chăn
nuôi, săn bắn và đánh bắt cá.

Các nghề thủ công như: làm đồ gốm, luyện kim,
Qua các hình ảnh,đúc
em đồng,
hãy cho
biết
cư
dân
Văn
Lang,
Âu
Lạc
dệt vải, đóng thuyền, làm nhà…phát
có những
thủ công
triển.nghề
Kĩ thuật
luyệnnào?
kim đạt trình độ cao.

Hình 15.2
Đồ gốm Đông Sơn

Hình 15.4
Hình 15.3
Thạp đồng Đào Thịnh Trống đồng Ngọc Lũ

Cư dân Văn Lang, Âu Lạc dùng muôi đồng, thạp đồng để làm gì?
- Thạp đồng: dùng để chứa nước, lúa,
thóc, đựng lương thực, thực phẩm
 chứng tỏ nghề nông trồng lúa nước
rất phát triển.
- Muôi đồng: dùng để múc thức ăn
Hình 15.3
Thạp đồng Đào Thịnh

 chứng tỏ cư dân Văn Lang đã biết
Hình 15.5
Muôi đồng Đông Sơn

dùng các vật dụng để gắp, múc thức ăn.

Thức ăn chính của cư dân Văn Lang,
Âu Lạc là các sản phẩm từ gạo nếp,
gạo tẻ.
Câu truyện sự tích Bánh chưng, bánh giày
Ngoài ra họ còn ăn các loại rau, thịt cá,
cho chúng ta biết được thức ăn chính
cua, tôm…
của cư dân Văn Lang, Âu Lạc là gì?
Họ còn biết dùng các gia vị để nêm
nếm.
Hình 15.5
Muôi đồng Đông Sơn

Biết sử dụng mâm, bát, muôi… để
đựng thức ăn.

Qua những hình ảnh này, em
hãy cho biết:
Hình thuyền được khắc trên trống đồng Ngọc Lũ

- Phương tiện di chuyển chủ
yếu của cư dân Văn Lang, Âu
Lạc là gì?
- Kiểu nhà ở đặc trưng của cư
dân Văn Lang, Âu Lạc là gì?

Hình 15.7
Hình vẽ mô phỏng nhà sàn của cư dân Văn Lang, Âu Lạc

Quan sát các bức tranh, em hãy cho biết cách
ăn mặc của cư dân Văn Lang, Âu Lạc.
Nam đóng khố, cởi trần, đi chân đất.
Nữ mặc váy, áo xẻ giữa, có yếm che ngực.
Trang phục ngày
thường

Khi có lễ hội, họ ăn mặc những bộ trang
phục sặc sỡ nhiều màu sắc, nữ mặc váy
xòe, nam mặc khố dài, đội mũ lông chim,
đeo trang sức.
Trang phục trong các lễ hội

Phương
tiện

Thức ăn
chính

Đời sống
vật chất

Trang
phục

Nhà ở

TIẾT 32: BÀI 15: ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT THỜI KÌ
VĂN LANG, ÂU LẠC
( TIẾP THEO)
II. ĐỜI SỐNG TINH THẦN

II. ĐỜI SỐNG TINH THẦN
Quan sát hình 15.8, em hãy cho biết:
Lang, Âu
ÂuLạc
Lạccó tập tục gì?
-Cư
Cưdân
dân Văn
Văn Lang,
thờidụng
cúngcụtổlao
tiên,
thờvà vật dụng sinh hoạt nhằm
-có
Họtục
chôn
động
các vị
thần
mục
đích
gì?như thần sông,
thần Núi, thần Mặt Trời…
Có tục chôn cất người chết
trong thạp, bình, mộ
thuyền…có chôn theo công
cụ và đồ trang sức.

Những vật dụng được chôn theo người chết

Quan sát tranh, em hãy cho biết:
- Cách làm đẹp của cư dân Văn Lang, Âu Lạc?
Cư dân
Văn
Lang,
Lạcmục đích gì?
- Họ
xăm
mìnhÂu
nhằm
có tục nhuộm răng đen,
xăm mình để làm đẹp.

Già làng đang vẽ hình lên cơ thể
của 1 thanh niên trong làng

Những hoạt động quan sát được:
nhảy múa, chèo thuyền, giao long,
chim bay, người đóng khố, váy, mũ
lông chim,... Ở phía đầu hoặc đuôi
thuyền là những con chim hoặc thú
bốn chân đang đứng.
+ Hình ảnh, hoa văn cho thấy sự hồn
hậu, chất phác, hoà mình cùng thiên
nhiên, thích ứng với tự nhiên một
cách văn minh.

Hoạt cảnh đua thuyền khắc trên
trống đồng Ngọc Lũ.

Em có nhận xét gì về đời sống tinh
thần của cư dân Văn Lang, Âu Lạc
qua những bức hình trên?

Họ thường tổ chức các lễ hội
với nhiều hoạt động phong
phú như: vui chơi, đấu vật,
đua thuyền, nhảy múa…
Hoạt cảnh người dân nhảy múa được
khắc trên trống đồng Ngọc Lũ.

Thờ cúng tổ tiên.

ĐỜI SỐNG TINH THẦN

Tín ngưỡng

Thờ các vị thần tự nhiên (thần Sông, thần Núi, thần Mặt Trời,…)
Chôn cất người chết (trong thạp, bình, mộ thuyền, mộ cây)

Phong tục – tập quán

Nhuộm răng đen, ăn trầu, xăm mình…

Trong những ngày lễ hội họ thường tổ chức vui chơi,
đấu vật, đua thuyền,…

Người Việt cổ thích ca
múa trong dịp lễ hội.

Các loại nhạc cụ không thể
thiếu trong ca múa, âm nhạc.

TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG CUA HÙNG

Lễ hội đầu năm

- Tín ngưỡng:
+ Thờ cúng tổ tiên, các vị thần tự nhiên, tục chôn cất
người chết…
+ Nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình…
- Thích tổ chức lễ hội, vui chơi, nhảy múa,…
 Đời sống tinh thần giản dị, chất phát, hòa hợp với tự
nhiên.

II. LUYỆN TẬP
Luyện tập 1 trang 80: Thời Văn Lang, Âu Lạc, người Việt có những
phong tục gì nổi bật?
- Những phong tục nổi bật của người Việt thời Văn Lang, Âu Lạc:
+ Tục thờ cúng tổ tiên; sùng bái tự nhiên (thờ núi, sông, Mặt Trăng; Mặt
Trời…).
+ Tục xăm mình, nhuộm răng đen, ăn trầu, làm bánh chưng, bánh giầy.
+ Tổ chức lễ hội, vui chơi…

II. LUYỆN TẬP
Luyện tập 2 trang 80: Bảng dưới đâylà những công cụ lao động thuộc thời
kì văn hóa Đông Sơn. Theo em, những công cụ đó được dùng làm gì trong
hoạt động sản xuất của cư dân Văn Lang, Âu Lạc?

Cuốc đất
làm ruộng

Gặt lúa

Chặt cây,
xới đất

III. VẬN DỤNG
Vận dụng 3 trang 80 Lịch Sử lớp 6: Những phong tục nào trong văn hóa
Việt Nam hiện nay được kế thừa từ thời Văn Lang, Âu Lạc?
Phong tục là toàn bộ những hoạt động
sống của con người mang tính bền vững,
- Tục nhuộm răng
đenbiến,
(vẫn phổ
biếncộng
ở cácđồng
vùng nông
khu vực Bắc Bộ).
phổ
được
thừathôn
nhận,
truyền
từ thế
hệ này
khác.
- Tục ăn trầu; làm
bánh trưng
– bánh
giàysang
trong thế
ngàyhệ
lễ/tết.
- Tục thờ cúng tổ tiên, anh hùng dân tộc…
- Tổ chức các lễ hội liên quan đến sản xuất nông nghiệp (lễ xuống đồng; lễ mừng
cơm mới…)

III. VẬN DỤNG
Vận dụng 4 trang 80 Lịch Sử lớp 6: Em hãy kể tên một vài truyền thuyết
gắn liền với đời sống vật chất và tinh thần của cư dân văn lang, Âu Lạc?
- Con rồng cháu tiên
- Bánh chưng, bánh giày
- Trầu cau
- Thánh Gióng, Sơn Tinh, thủy tinh…