Bài 8 : NHÀ
VĂN VÀ
Sống đã VIẾT
rồi hãy viết
TRANG
Cao-

-Nam

I
Giới thiệu
bài học

2 . Thể loại

Nhà thơ của quê
hương làng cảnh
Việt Nam ( trích ,
Xuân Diệu )

Đọc văn - cuộc chơi
tìm ý nghĩa ( Trần
Đình Sử )

Xe đêm ( trích Côn
- xtan - tin
Pau - xtốp - xki )

Nghị luận văn học

Nghị luận văn học

Truyện ngắn

Ở lớp 6 , 7 em đã được
làm quen với văn bản
nghị luận văn nào nào ?
văn bản nghị luận văn
học và văn bản nghị luận
xã hội có những điểm nào
giống nhau và khác nhau

II.
Tri thức
ngữ văn

Hoạt động
nhóm

1

Luận đề , luận điểm , lí lẽ và bằng
chứng trong văn bản nghị luận
văn học

Văn bản nghị luận văn học là loại văn bản nghị luận trong đó
người viết trình bày tỏ quan điểm, đánh giá của mình về một
vấn đề thuộc lĩnh vực văn học (tác phẩm, tác giả, thể loại,...).
Luận đề Là vấn đề chính (về tác phẩm, tác giả, thể loại,...)
được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần
mở đầu hoặc được suy luận từ toàn bộ văn bản.

Luận điểm Là những ý chính được triển khai nhằm cụ thể hoá
luận đề, dựa trên đặc điểm của đối tượng được bàn luận
Lí lẽ

Là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lôgíc để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm.

Bằng chứng Là những ví dụ (con người, sự kiện, sự việc) được
lấy từ thực tế đời sống hoặc từ sách báo.

2

Người đọc và cách tiếp cận
riêng đối với một văn bản
văn học

-Chủ đề sáng tạo văn bản văn học : tác giả
-Chủ thể tiếp nhận : người đọc
-Quá trình tiếp nhận : quá trình đọc , tưởng tượng và cảm
nhận giá trị nghệ thuật và nội dung của các văn bản văn học

*Lưu ý

Em biết những tác phẩm văn học
nào viết về mùa thu ? chi sẻ với các
bạn về vẻ đẹp của màu thu trong
một tác phẩm mà em yêu thích .

Tiếng thu ( Lưu Trọng Lư )
Tặng bạn
văn
Em không nghe mùa thu
dưới trăng mờ thổn
thức ?
Em không nghe rạo rực
hình ảnh kẻ chinh phu
trong lòng người cô
phụ ?
Em không nghe rừng thu
.
lá thu kêu xào xạc ,
con nai vàng ngơ ngác
đạp trên lá vàng khô ?

I.
Đọc - Tìm hiểu chung

1 . Đọc - chú thích

a. Đọc

• Đọc giọng trung tính , khách quan ,
+ Một số đoạn tác giả hướng tới đối thoại tranh
biện : đọc thể hiện được tinh thần đối thoại của
tác giả
+ Với các bài thơ được trích dẫn : đọc với giọng
truyền cảm , nhẹ nhàng
• Lưu ý các thẻ chỉ dẫn : theo dõi , chú ý

Bạn sẵn sàng
chưa?

B. Chú thích

2 . Tìm hiểu chung
a . Tác giả
- Xuân Diệu (1916-1985) quê ở Hà Tĩnh.
- Nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam.
- Ông còn viết nhiều tiểu luận phê bình văn học.
- Thơ ông nồng nàn, sôi nổi , thể hiện tấm lòng
yêu đời, ham sống thiết tha.
- Một số tác phẩm tiêu biểu: Thơ thơ (1938), Gửi
hương cho gió (1945), Phê bình giới thiệu thơ
(1960), ...
Xuân Diệu ( 1916 - 1985 )

B. Tác phẩm

-Thể loại

Nghị luận văn học
-Xuất sứ

Trích “các nhà thơ cổ điển Việt
Nam “,tập II , NXB Văn học ,Hà
Nội , 1982

B. Tác phẩm

II.
Khám phá văn
bản

1
Luận đề , luận điểm , lí lẽ và bằng chứng
trong văn bản

a . Luận đề
Vẻ đẹp của làng quê Việt Nam trong bài thơ thu
của Nguyễn Khuyến

Nhan đề

Nội dung của
văn bản

B. luận điểm , lí lẽ và bằng chứng tronh văn bản

*Đặc điểm chung ở ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến
Sử dụng những hình ảnh đặc trưng của đồng bằng xứ bắc , kiến mùa thu
hiện lên “ có thật “ , “rất sống động “ không mang tính sách vở từ chương

*Hệ thống luận điểm , lí lẽ bằng chứng

*Vai trò của các luận điểm , lí lẽ , bằng chứng
Điều tập trung hướng đến làm
sáng tỏ luận đề
Cụ thể hóa luận đề về vẻ đẹp của làng
cảnh Việt Nam trong thơ Nguyễ khuyến

2
Nghệ thuật lập luận của tác giả

a. cách nêu và phân tích bằng chứng của tác giả

*Cách nêu dẫn
chứng

Trích dẫn
nguyên văn bài
thơ , câu thơ ,
cụm từ , từ

Dẫn gián tiếp ý
thơ

Dẫn các hình
ảnh thơ

a. cách niêu và phân tích bằng chứng của tác giả
*Cách phân tích bằng
chứng
Phân tích cụ thể , chi tiết , chú trọng cát nghĩa , lí
giải

a. cách niêu và phân tích bằng chứng của tác giả
*Cách phân tích bằng
chứng
Phân tích cụ thể , chi tiết , chú trọng cát nghĩa , lí
giải

Phân tích bám sát ngôn ngữ văn bản

a. cách niêu và phân tích bằng chứng của tác giả
*Cách phân tích bằng
chứng
Phân tích cụ thể , chi tiết , chú trọng cát nghĩa , lí
giải
Phân tích bám sát ngôn ngữ văn bản

Phân tích gắn với tưởng tượng , liên tưởng

a. cách niêu và phân tích bằng chứng của tác giả
*Cách phân tích bằng
chứng
Phân tích cụ thể , chi tiết , chú trọng cát nghĩa , lí
giải
Phân tích bám sát ngôn ngữ văn bản

Phân tích gắn với tưởng tượng , liên tưởng

Phân tích gắn với so sánh , liên hệ