`

LTVC: Lớp 5B
T52: Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu

Luyện từ và câu:

Kiểm tra bài cũ:
Các câu trong đoạn văn dưới đây được liên kết với
nhau bằng cách nào?
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền
thống quý báu của ta.
Các câu trong đoạn văn được liên kết với nhau bằng
cách thay thế từ ngữ.
Từ đó ở câu 2 được dùng để thay thế cho từ ngữ nào?

Luyện từ và câu:

Kiểm tra bài cũ:
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một
Việc thay thế cho những từ ngữ như vậy có tác dụng gì?
người, một vật, một việc, ta có thể dùng những từ ngữ
nào để thay thế?
Tác dụng: Để tạo mối liên hệ giữa các câu và tránh lặp
- Có
thể lần.
dùng đại từ hoặc những từ ngữ đồng nghĩa để
từ
nhiều
thay thế.

Luyện từ và câu:

Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu

Bài 1: Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những
từ ngữCả
nào
nhân
vậtvăn
Phùđều
Đổng
Thiên
bađể
câuchỉ
trong
đoạn
nói về
ai? Vương
Đoạn
văndùng
gồmnhiều
mấy câu?
(Thánh Gióng)?
Việc
từ ngữ thay thế cho
nhau như vậy có tác dụng gì?
Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường
tưởng tượng đến một trang nam nhi, sức vóc khác người,
nhưng tâm hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả
mọi người thời xưa. 2 Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm
nguy đã xông pha ra trận, đem sức khỏe mà đánh tan
giặc, nhưng bị thương nặng. 3 Tuy thế người trai làng
Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa cơm (chỗ ấy nay lập đền
thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm, xong
mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u
nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
1

Nguyễn Đình Thi

Thánh Gióng
Gióng đánh
bên ngựa
Thánh
giặc sắt
Ân

Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những từ
Dùng
nhiều
từ ngữ
thay
thế
nhau
có tác
dụng:
Việc
nhiều
từ ngữ
thế
cho
nhau
như
vậy(Thánh
có tác
ngữ dùng
nào
để
chỉ
nhân
vậtthay
Phùcho
Đổng
Thiên
Vương
Trong
đoạnlặp
văn,
người
viết đã
dùng
nhữnghơn,
từ ngữ
nào
Tránh
việc
từ,
giúp
diễn
đạt
sinh
động
rõ
ý
hơn
dụng
gì?
Gióng)? Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau như
để chỉ
nhân
vật
Phù
Đổng
Thiên Vương(Thánh Gióng)?
mà
vẫn
đảm
bảo
sự
liên
kết
vậy có tác dụng gì?
Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương,
Vương tôi thường tưởng
nhi sức vóc khác người, nhưng
tượng đến một trang nam nhi,
tâm hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả mọi người
thời xưa . Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha
ra trận, đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương
nặng. Tuy thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa
cơm (chỗ ấy nay lập đền thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy
xuống Hồ Tây tắm, xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm
một rừng cây âm u nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà
chết.
Nguyễn Đình Thi

Liên kết câu
bằng cách dùng
đại từ thay thế
có tác dụng:

Liên kết câu bằng
cách dùng từ đồng
nghĩa hoặc dùng từ
chỉ cùng một đối
tượng để liên kết có
tác dụng:

Rút gọn
văn bản

Tránh lặp

Cung cấp thêm thông
tin phụ (làm rõ hơn về
đối tượng).

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Bài tập 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa?
Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá). Triệu
Thị Trinh xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Triệu Thị Trinh
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần, Triệu
Thị Trinh đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị Trinh vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Thị Trinh
cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh sáng mãi với non sông, đất nước.
Theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam

BÀ TRIỆU CƯỠI VOI RA TRẬN NĂM 248

(1) Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá).
(2)
Triệu Thị Trinh
(3) tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ.
xinh xắn,
Triệu Thị
Trinh bắn cung rất giỏi, (4)
thường theo các phường săn đi săn

thú.
Có lần, Triệu Thị Trinh đã bắn hạ một con báo gấm
hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong vùng.
(5) Hằng ngày,chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh
đập, cướp bóc, Triệu Thị Trinh vô cùng uất hận, nung nấu ý
chí trả thù nhà, đền nợ nước,quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi.
(6) Năm 248, Triệu Thị Trinh cùng anh là Triệu Quốc Đạt
lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược. (7) Cuộc khởi
nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh dũng của
Triệu Thị Trinh sáng mãi với non sông, đất nước.
Theo từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam

Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá).
xinh xắn, tính cách mạnh mẽ,
Người. thiếu nữ họ Triệu
Nàng
thích võ nghệ.
bắn cung rất giỏi, thường theo các
phường săn đi săn thú. Có lần, nàng đã bắn hạ một con
báo gấm hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong
vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh
đập, cướp bóc, người con gái vùng núi Quan Yên vô cùng
uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền nợ nước, quét sạch
chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Thị Trinh cùng anh
là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân
xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng
tấm gương anh dũng của Bà sáng mãi với non sông, đất
nước.
Theo từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu

Bài tập 3 : Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương
hiếu học, trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên
kết câu.
Hãy kể tên những tấm gương hiếu học mà em biết:

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Bài tập 3 : Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương
hiếu học, trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên
kết câu.
Gợi ý1:
(1).Mạc Đĩnh Chi nhà nghèo nhưng rất hiếu học.(2) Ngày
ngày, mỗi lần gánh củi đi qua ngôi trường gần nhà, cậu bé lại
ghé vào học lỏm.(3) Thấy cậu bé nhà nghèo mà hiếu học, thầy
đồ cho phép cậu được vào học cùng chúng bạn.(4) Nhờ thông
minh, chăm chỉ, cậu học trò họ Mạc nhanh chóng trở thành trò
ngoan giỏi nhất trường.

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Bài tập 3 : Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương
hiếu học, trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên
kết câu.

Gợi ý 2:

(1)Thuở nhỏ, Trần Quốc Khái rất ham học .(2) Cậu học ngay

cả khi đốn củi, kéo vó tôm.(3) Vì nhà nghèo nên buổi tối
không có đèn, cậu bé bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh
sang mà đọc sách.(4) Nhờ học say mê và chăm chỉ như vậy
nên chẳng bao lâu Khái đỗ tiến sĩ rồi làm quan to cho nhà Lê.
(5) Ông còn có công truyền dạy cho dân nghề thêu và nghề
làm lọng. (6)Nhân dân biết ơn ông nên tôn ông là “ Ông tổ
nghề thêu”.

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Bài tập 3 : Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương
hiếu học, trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên
kết câu.
Gợi ý 3:
(1)Lên sáu tuổi, Nguyễn Hiền theo học ông thầy trong làng .
(2) Thầy đồ luôn phải kinh ngạc vì Hiền học đến đâu hiểu
ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường.(3) Có hôm, chú thuộc
đến hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi thả diều.
(4)Sau vì nhà nghèo ,chú phải bỏ học.(5) Ban ngày đi chăn
trâu, dù mưa gió thế nào, chú cũng đứng ngoài lớp nghe giảng
nhờ.(6) Tối đến chú đợi bạn học thuộc bài mới mượn vở về
học.

Luyện từ và câu:
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu

Dùng từ ngữ thay thế có tác dụng gì?
Tác dụng của việc dùng từ ngữ thay thế :
Tránh việc lặp từ , giúp cho việc diễn đạt sinh
động hơn , rõ ý hơn mà vẫn đảm bảo sự liên kết .
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về
một người, một vật, một việc, thì ta có
thể thay thế từ ngữ để liên kết câu.

Ai nhanh, ai đúng ?

Câu 1
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống
gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ
Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh . Từ in
đậm ở trên thay thế cho từ nào?
A. Hưng Đạo Vương
B. Chàng thư sinh họ Trương
C. Vương phủ Vạn Kiếp
Đáp án:

A
10
15
14
13
12
11
8967541
30
2

Đáp án

Câu 2
Hai câu sau liên kết với nhau bằng cách
nào?
Lũ trẻ ngồi im nghe các cụ già kể chuyện.
Hôm sau, chúng rủ ra cồn cát cao tìm
những bông hoa tím.
A. Lặp các từ ngữ .
B. Thay thế từ ngữ
B

Đáp án:
10
15
14
13
12
11
8967541
30
2

Đáp án

Câu 3
Trong câu “ Hoa là người bạn tốt. Cô ấy luôn
sát cánh cùng tôi.” Từ dùng để thay thế cho
từ “Hoa” là:
A. tôi
B. Cô ấy
C. bạn tốt
B

Đáp án:
10
15
14
13
12
11
8967541
30
2

Đáp án

Luyện từ và câu:
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên
kết câu

Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về
một người, một vật, một việc, thì ta có
thể thay thế từ ngữ để liên kết câu.

Chúc các em học sinh chăm
ngoan, học giỏi.