Bài 10: Quyền và nghĩa vụ của công dân
trong hôn nhân và gia đình
(Tiết 2)

2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
A. Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng

Các bạn hãy xem video dưới đây

2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TRONG
GIA ĐÌNH
A. Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng
Đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Câu hỏi 1: Em hãy xác định các quyền và nghĩa vụ giữa vợ
và chồng được thể hiện ở trường hợp 1.

Trường hợp 1. Chị Y được lãnh đạo công ty tạo điều kiện
cho chị tham gia khoá học chuyên ngành để quy hoạch vào
vị trí quản lí nhưng chị băn khoăn vì nếu đi học thì sẽ không
có nhiều thời gian chăm sóc cho gia đình. Chị tâm sự với
chồng thì được anh D động viên đi học để nâng cao trình
độ và có công việc tốt hơn trong tương lai. Anh D cũng chủ
động sắp xếp thời gian để chăm sóc con và làm việc nhà,
tạo điều kiện để chị Y yên tâm đi học.

- Trong trường hợp 1, anh D đã thực hiện quyền, nghĩa vụ
tạo điều kiện, giúp đỡ vợ phát triển về mọi mặt (nghề
nghiệp, học tập, nâng cao trình độ văn hoá, chuyên môn,
nghiệp vụ, ... ) và nghĩa vụ cùng vợ chia sẻ, thực hiện các
công việc gia đình thông qua việc động viên chị Y đi học để
nâng cao trình độ và có công việc tốt hơn trong tương lai,
chủ động sắp xếp thời gian để chăm sóc con và làm việc
nhà, tạo điều kiện để chị Y yên tâm đi học.

2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
A. Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng
Câu hỏi 2: Trong trường hợp 2, chủ thể nào đã vi phạm quy
định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng?
Hành vi vi phạm đó có thể dẫn đến những hậu quả gì?

Trường hợp 2. Vợ chồng anh A và chị B đều có công việc
ổn định, thu nhập tương đối cao. Tuy nhiên, là người gia
trưởng nên anh A luôn tự ý quyết định mọi việc trong nhà,
không quan tâm đến ý kiến của chị B. Anh quản lí chặt chẽ
nguồn tài chính của gia đình, mỗi lần cần tiền chi tiêu, chị B
đều phải xin chồng và bị anh A tra xét từng khoản. Nếu chị
B chi tiêu không đúng ý chồng thì sẽ bị anh A mắng chửi.

- Trong trường hợp 2, anh A đã vi phạm quy định của pháp
luật về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Cụ thể, anh A
đã vi phạm nguyên tắc bình đẳng về quyền, nghĩa vụ của
vợ, chồng trong cả quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản
khi luôn tự ý quyết định mọi việc trong nhà, không quan tâm
đến ý kiến của chị B và quản lí tất cả nguồn tài chính của
gia đình, buộc chị B phải xin từng đồng và mắng chửi chị
khi chị chi tiêu không đúng ý dù số tiền của gia đình có một
phần do chị B lao động mà có.

- Hành vi vi phạm của anh A có thể dẫn đến những hậu quả
như: xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp trong gia đình
của chị B; gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ, tinh thần
của chị B; ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ của các
thành viên trong gia đình; gây ảnh hưởng tiêu cực đến mối
quan hệ hôn nhân;...

2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
A. Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng
- Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ thân nhân và quan hệ tài sản.
- Có quyền và nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình.
- Có nghĩa vụ yêu thương, chung sống và tôn trọng lẫn nhau.
- Có quyền và nghĩa vụ tạo điều kiện giúp đỡ nhau phát triển về mọi
mặt.
- Có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình.

2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
B. Quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành
viên khác trong gia đình

Các bạn hãy xem video sau

B. Quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các
thành viên khác trong gia đình
Đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Em có nhận xét gì về hành vi của mỗi chủ thể trong trường
hợp 1? Pháp luật quy định giữa cha mẹ và con, giữa các
thành viên khác trong gia đình có những quyền và nghĩa vụ
gì?

Trường hợp 1. Gia đình M có bốn thế hệ cùng chung sống,
các thành viên luôn hoà thuận, yêu thương, tôn trọng, giúp
đỡ lẫn nhau. Ông bà, bố mẹ M luôn giữ nếp sống mẫu
mực, nêu gương tốt cho con, cháu học tập. M cùng các
anh, chị, em và cháu của mình cũng rất ngoan ngoãn, hiếu
thảo. Mọi người đều tự giác tham gia các công việc chung
của gia đình, làm việc, đóng góp công sức, tài chính theo
năng lực của bản thân để duy trì cuộc sống chung và tích
luỹ cho tương lai.

- Trong trường hợp 1, M cùng người thân của mình đã thực hiện tốt quyền,
nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình khi luôn hoà thuận, yêu thương, tôn
trọng, giúp đỡ lẫn nhau và tự giác tham gia các công việc chung của gia đình,
làm việc, đóng góp công sức, tài chính theo năng lực của bản thân để duy trì
cuộc sống chung và tích luỹ cho tương lai.
+ Ông bà, bố mẹ M đã thực hiện tốt quyền, nghĩa vụ yêu thương con cháu;
sống mẫu mực, trở thành tấm gương tốt cho con cháu học tập.
+ M cùng các anh, chị, em và cháu của mình cũng thực hiện tốt quyền, nghĩa
vụ yêu thương, chăm sóc lẫn nhau; yêu quý, hiếu thảo, tôn trọng người lớn tuổi
trong gia đình.

- Pháp luật quy định về quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con,
giữa các thành viên khác trong gia đình:
+ Cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ yêu thương, nuôi dưỡng, chăm
sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của
con; chăm lo việc học tập và giáo dục để con phát triển lành mạnh,
toàn diện cả về thể chất, trí tuệ và đạo đức.
+ Con có quyền được cha mẹ thương yêu, tôn trọng; được học tập
và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo
đức; có bổn phận kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha
mẹ; có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt
khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết
tật.

+ Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc,
giúp đỡ nhau; có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong
trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều
kiện để thực hiện nghĩa vụ của mình.
+ Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom,
chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt
cho con cháu; cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc,
phụng dưỡng ông bà.

B. Quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con cái, giữa
các thành viên khác trong gia đình.
- Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ yêu thương, nuôi dưỡng,
chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn
trọng ý kiến của con.
- Con có quyền được cha mẹ yêu thương, tôn trọng; được
học tập và giáo dục; có bổn phận chăm sóc và nuôi dưỡng
cha mẹ.
- Anh chị em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc,
giúp đỡ nhau, có quyền nuôi dưỡng nhau.
- Ông bà nội, ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm
sóc, giáo dục cháu.

Tạm biệt và hẹn gặp lại