Tuần 26-Tiết 26:
Thường thức âm nhạc: Một số di sản
văn hóa phi vật thể
Nghe nhạc: Mó cá

MỘT SỐ DI SẢN VĂN
HÓA PHI VẬT THỂ

Việt Nam là nước đa dân tộc với một nền
văn hoá truyền thống phong phú. Có
nhiều thể loại âm nhạc, nghệ thuật diễn
xướng đã được UNESCO ghi danh là Di
sản văn hoá phi vật thể đại diện như: Ca
Trù, Hát xoan Phú Thọ, Dân ca Quan họ
Bắc Ninh, Nhã nhạc cung đình Huế,....

Đờn ca tài
tử Nam Bộ
Ca trù

Hát
xoan
Nhã nhạc cung đình Huế

Hát xoan
Phú Thọ

• Hát xoan là một thể loại dân ca nghi lễ — phong tục phổ
biến ở vùng đất tổ Hùng Vương — Phú Thọ.
• Được diễn xướng gồm:
-Hát
-Múa
-Nhạc
-Trò diễn
• Tổ chức vào mùa xuân trong các lễ hội, nghi lễ thờ thần.

Hát xoan bài bản phong phú, trình diễn theo lề lối
quy định gồm 3 chặng:
-Hát nghi lễ: là múa cầu cúng, tế lễ.
-Hát quả cách (quả là bài, cách là hình thức hát): là
hát các bài văn thơ, miêu tả về cảnh đẹp thiên
nhiên, lao động sản xuất,..
-Hát hội: là hội nam nữ hát đối đáp, giao duyên
nhiều bài hát, múa kết hợp trò diễn.

Hát xoan được trình diễn cùng với múa
đồng ca, tốp ca…
Cách hát đa dạng như hát nói, hát diễn
cảm…
Nhiều bài hát xoan phổ biến trên vùng miền
như Mó cá, Giáo trống, Giáo pháo,…

Hát xoan Phú Thọ - Mó cá(trích)

Hát xoan có giá trị nghệ thuật với hình thức diễn
xướng hát múa tập thể chứa đựng nhiều giá trị lịch
sử, văn hoá của người Việt trên vùng đất Văn Lang.
Năm 2017, Hát xoan Phú Thọ được UNESCO công
nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Không gian văn
hóa Cồng chiêng
Tây Nguyên

Không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên trải dài
trên 5 tỉnh: Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông,
Lâm Đồng...
Và bao gồm các yếu tố: cồng chiêng, người chơi cồng
chiêng, bản hoà tấu, nghi thức lễ hội sử dụng cồng
chiêng và địa điểm tổ chức.

Cồng chiêng được
dùng đơn chiếc hoặc
theo nhiều bộ chiếc. Lễ
hội âm nhạc yếu tố
cồng chiêng là yếu tố
chính tạo nên không
gian văn hoá.
Dân tộc Tây Nguyên
có những bản nhạc
cồng chiêng riêng.

Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên

Cồng chiêng là hồn thiêng, biểu tượng ý chí và sức mạnh.
Thanh âm cồng chiêng như tiếng vọng đại ngàn hùng vĩ, lan
toả khắp buôn làng mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, nhân
cách của đồng bào dân tộc Tây Nguyên. Ngày nay cồng
chiêng được trình diễn ở sân khấu hay các lễ hội đương đại,
tạo nên sức sống mới cho cồng chiêng Tây Nguyên.

Không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên
được UNESCO ghi danh là Kiệt tác Di sản và
phi vật thể đại diện nhân loại năm 2005.

Đờn ca tài tử Nam Bộ

oĐờn ca tài tử Nam bộ, còn
được gọi là âm nhạc tài tử
Nam Bộ, bắt nguồn từ dân
ca, nhạc lễ, nhạc sân khấu
hát bội Nam Bộ và nhạc
cung đình, thính phòng
Huế. Đờn ca tài tử hình
thành rõ nét khoảng cuối
thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX.
oĐây là thể loại âm nhạc
kết hợp giữa nhạc đàn và
nhạc phát.

 Những bản nhạc chính của nghệ thuật Đờn ca tài tử
Nam Bộ thống nhất một cách tương đối với các bản
như: Lưu Thủy Trường, Bình Bán Trấn,...
 Và những bài bản nhỏ như: Lưu thủy đoàn, Bình bán
vắn...
 Các bài ca trong nhạc tài tử Nam Bộ trau truốt nhưng
gần gũi, có một số bài quen thuộc với những người yêu
mến nhạc tài tử như: Hiệp điệp xuyên hoa, Tước dược
của ông Trần Quang Quờn,....

Đờn ca tài tử Nam Bộ

+Đờn ca tài tử Nam Bộ đầy đủ đặc điểm nghệ thuật cổ
truyền bác học, chuyên nghiệp trong trình diễn và hình
thức, diễn tả được nhiều cung bậc cảm xúc của con người.
Thể hiện nội dung và hình tượng đặc trưng Nam Bộ.
+Đờn ca tài tử được ghi danh UNESCO là Di sản văn hoá
phi vật thể đại diện của nhân loại