NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
Ngữ văn: 9

GV thực hiện: Nguyễn Thị Thuỷ
Trường THCS Xuân Ninh

Bài 7:
Hồn thơ muôn điệu

Mưa xuân

Nguyễn Bính

Hướng dẫn : Giọng vui mừng, háo hức ở 5 khổ đầu;
giọng buồn bã, nuối tiếc, có phần trách móc (các khổ
còn lại).
- Trong quá trình đọc chú ý các thẻ chiến lược đọc
(thẻ theo dõi, thẻ hình dung)

Chuyên mục “Người nổi tiếng”

Nguyễn Bính

Xuất xứ

Biểu cảm

PTBĐ
chính

In trong tập “Lỡ bước sang
ngang”.

Thể thơ

Bảy chữ

* “Câu chuyện” qua lời kể của “em”
Hội chèo làng Đặng
đến thôn Đoài hát

Cô gái đoán chàng trai
sẽ đến dự hội nên xin
phép mẹ đi xem

Cô gái buồn bã
trở về nhà lúc
đêm khuya

Mùa xuân đã cạn
ngày, hội chèo
làng Đặng rời đi.

Cô gái “mải” tìm chàng
trai nhưng chàng trai
không tới.
Cô gái băn khoăn
không biết bao giờ
mới gặp lại chàng trai.

 Quan niệm mới mẻ về tình yêu.

* Bố cục
Gồm bốn phần
- Phần1: Khổ 1: Lời tự giới thiệu của “em”
- Phần 2: Khổ 2 - 5: Tâm trạng của “em” trước khi đi xem hội.
- Phần 3: Khổ 6 - 7: Tâm trạng của “em” khi xem hội.
- Phần 4: Khổ 8 - 10: Tâm trạng của “em” sau khi tan hội.

THẢO LUẬN NHÓM TRONG 5 PHÚT

Tìm hiểu những đặc điểm của thể thơ 7 chữ thể hiện trong bài
thơ Mưa xuân
Đặc điểm
Câu hỏi
Câu trả lời
của HS
1. Số
- Nhận xét về số tiếng trong mỗi dòng thơ. ................
tiếng(chữ).
2. Vần
- Bài thơ gieo những loại vần nào?
................
3. Nhịp thơ - Chỉ ra cách ngắt nhịp ở một số câu thơ.
................
- Nhận xét chung về cách ngắt nhịp của
bài thơ.

1. Đặc điểm của thể thơ 7 chữ thể hiện trong bài thơ
Đặc điểm

Bài thơ Mưa xuân

1. Số tiếng
(chữ)

- Mỗi dòng có 7 chữ.

2. Vần

- Bài thơ gieo vần chân, vần hỗn hợp (có vần cách: già – xa, đầy –
nay;...; có vần liền: bay – đầy, tình – xinh;..) tạo âm hưởng và nhạc tính
cho bài thơ.
- Đa số các dòng thơ ngắt theo nhịp 4/3.

3. Nhịp thơ

- Không có dòng thơ đặc biệt xét về số lượng tiếng.

- Có những dòng ngắt theo nhịp 2/5, 2/2/3 ví dụ:
+ Lòng trẻ/ còn như cây lụa trắng
+ Mẹ bảo/: “Thôn Đoài hát tối nay”
+…
- Cách ngắt nhịp linh hoạt.

*Khổ thơ 1: Lời tự giới thiệu của “em”
Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa.

- Sinh ra trong một gia đình làm nghề
chăn tằm, dệt vải, rất nề nếp.
- Chăm chỉ, nết na, ngoan hiền (dệt
lụa quanh năm với mẹ già)
- So sánh: Tâm hồn trong sáng, được
ví với cây lụa trắng
 nổi bật sự trong trắng, tinh khôi
của tâm hồn người thiếu nữ.

- Một cô gái chăm chỉ, nết na, ngoan hiền.
- Tâm hồn trong trắng, tinh khôi.
- Cô chưa lấy chồng

Bài tập 1. Trắc
nghiệm: chọn đáp án
đúng.

Câu 1: Số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần của bài
"Mưa xuân" là:
A. 5 tiếng/dòng, vần bằng.
B. 6 tiếng/dòng, vần trắc.
C. 7 tiếng/dòng, vần chân.
D. 8 tiếng/dòng, vần lưng.

C

Câu 2: Trong bài thơ "Mưa xuân", dòng thơ "Lòng trẻ
còn như cây lụa trắng" có nhịp:
A. 3/4
B. 4/3
C. 5/2
D. 2/5

D

Câu 3: Phương án nào thể hiện đúng nhất nội dung tự giới
thiệu của cô gái?
A. Trẻ trung, trong trắng, chưa có chồng
B. Làm nghề dệt vải, đã được mẹ gả bán
C. Ngày bên khung cửi, còn trẻ con
D. Có mẹ già, đi dệt vải ở chợ làng xa

A

Câu 4: Hình ảnh nào được sử dụng để so sánh với tâm
hồn trong sáng của cô gái?
A. Mưa xuân.
B. Cây lụa trắng.
C. Mái hiên nhà.
D. Thôn Đoài.

B

Câu 5: Hình ảnh cô gái trong bài thơ "Mưa xuân" gợi nhớ đến
nhân vật nào trong văn học cổ?
A. Thúy Vân trong Truyện Kiều.
B. Nàng Kiều đi tìm Kim Trọng.
C. Thúy Kiều trong đoạn tả cảnh gia đình.
D. Nàng Xuân trong Cung oán ngâm khúc.

B

Bài tập 2: Viết đoạn văn ghi lại cảm nhận của em về khổ
thơ 1 bài thơ “Mưa xuân” của Nguyễn Bính.
Gợi ý:
- Mở đoạn: Giới thiệu được bài thơ, đoạn thơ (nhan đề, tác giả), nêu
ấn tượng chung về đoạn thơ
- Thân đoạn: Nêu được cảm nghĩ về một số nét nổi bật trong nội
dung và nghệ thuật của đoạn thơ; chỉ ra tác dụng của thể thơ bảy chữ
trong việc tạo nên nét độc đáo của đoạn thơ
- Kết đoạn: Khái quát được cảm nghĩ về đoạn thơ

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn:
STT
Tiêu chí
Đạt
1 Đảm bảo đúng hình thức đoạn văn
 
2 Đoạn văn đúng chủ đề: Cảm nhận về khổ 1 trong bài thơ Mưa  
xuân (Nguyễn Bính):

3
4

- Nội dung: Lời tự giới thiệu về “em” được gợi lên qua những
hình ảnh, từ ngữ nào? Qua những từ ngữ, hình ảnh đó, “em”
hiện lên là người con gái có tính cách, tâm hồn như thế nào?
- Nghệ thuật trong khổ thơ
Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn.
 
Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ,  
ngữ pháp.

CĐ
 
 

 
 

Đoạn văn tham khảo:
Nguyễn Bính được biết đến như một trong những nhà thơ nổi bật của
làng quê Việt Nam. Thơ của ông thường mang đậm tính trữ tình, chân chất như
chính bản chất của những người nông dân hiền hòa. Bài thơ “Mưa xuân” của
ông kể về câu chuyện tình yêu của một cô gái bên khung cửi, đang nhớ về
người yêu của mình. Những tâm tư chân thành của cô gái được thể hiện rất rõ ở
khổ thơ 1. Nhân vật trữ tình "em” hiện lên là một thiếu nữ làm nghề dệt lụa.
Người con gái ấy quanh năm dệt lụa với mẹ già. Chắc hẳn đây là một cô gái
đẹp, tấm lòng cô trong sáng, thuần khiết, được tác giả so sánh như một “vuông
lụa trắng”. Em vẫn còn trẻ nên chưa được mẹ già “gả bán”. Cách nói so sánh
giản dị, giàu tính tượng hình mà cũng đầy tinh tế. Đoạn thơ được viết theo thể
thơ bảy chữ mềm mại, hài hòa với mạch cảm xúc làm hiện nên vẻ đẹp tâm hồn
trong sáng của cô gái. Cô gái trẻ này chính là mẫu người thiếu nữ thôn quê
trong trắng, thuần khiết, nét đẹp giản dị thường xuất hiện trong thơ Nguyễn
Bính.

Vận dụng và hướng dẫn về nhà
- Bài tập nhóm: Tập làm nghệ sĩ
Yêu cầu: vẽ tranh minh hoạ nội dung bài thơ hoặc phổ
nhạc cho bài thơ.
- Soạn tìm hiểu phần còn lại của bài.
- Hoàn thành các bài tập.