KNTT - Bài 34. Khai thác đá vôi. Công nghiệp silicate

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Thị Châu
Ngày gửi: 04h:47' 19-03-2025
Dung lượng: 72.3 MB
Số lượt tải: 1796
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Thị Châu
Ngày gửi: 04h:47' 19-03-2025
Dung lượng: 72.3 MB
Số lượt tải: 1796
Số lượt thích:
1 người
(Lê Nữ Linh Sang)
CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG HÔM NAY
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh
Đá vôi
Đất sét trắng
Cát trắng
Đá vôi có thành phần chính là gì? Đá vôi được khai thác từ
đâu và có những ứng dụng gì?
Thành phần chính của đá vôi: CaCO3.
Đá vôi khai thác ở núi đá.
Núi đá vôi Kiên Giang
Ứng dụng để sản xuất
Xi măng
Vôi bột
Xử lí nguồn nước
BÀI 34 :
KHAI THÁC ĐÁ VÔI.
CÔNG NGHIỆP SILICATE.
NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Khai thác đá vôi
02 Công nghiệp silicate
01
KHAI THÁC ĐÁ VÔI
Câu 1: Ở Việt Nam, đá vôi được khai thác chủ yếu từ
nguồn tự nhiên nào?
Ở Việt Nam, đá vôi được khai thác chủ yếu từ
các dãy núi đá vôi.
Câu 2: Thành phần chính của đá vôi là gì? Hãy cho biết
trạng thái tồn tại và tính tan của đá vôi?
• Thành phần chính: CaCO3.
• Là chất rắn màu trắng, không tan trong nước.
Câu 3: Các sản phẩm chính của đá vôi là gì?
Chúng có những ứng dụng nào?
• Đá vôi nghiền: dùng làm chất độn cao su trong
sản xuất lốp xe, chất độn trong sản xuất chất
dẻo,…; dùng trong công nghiệp thủy tinh, xi
măng,…
• Calcium oxide: nguyên liệu sản xuất thủy tinh,
chất tạo xỉ trong luyện kim, xử lí nước thải, khử
chua cho đất, khử trùng.
• Đá vôi nghiền: Calcium hydroxide: khử
chua đất trồng, sản xuất clorua vôi,…
Câu 4: Viết phương trình hóa học của phản ứng
nhiệt phân đá vôi và phản ứng vôi sống tác dụng
với nước.
Phản ứng nhiệt phân đá vôi:
CaCO3 CaO + CO2
Phản ứng vôi sống tác dụng với nước:
CaO + H2O Ca(OH)2
Câu 5: Việc khai thác đá vôi có ảnh hưởng gì đến
môi trường? Em hãy đề xuất một số biện pháp để
giảm thiểu những tác động xấu đến môi trường do
việc khai thác đá vôi.
Ảnh hưởng: gây bụi, khói; làm sạt lở đồi núi, đường
xá; ô nhiễm nguồn nước;…
Biện pháp: phòng chống sạt lở đất, núi; vận chuyển
đá vôi bằng xe đúng tải trọng, có mui bọc kín, tránh
gây bụi, rơi vãi; bỏ dần các lò nung vôi kiểu thủ công,
dùng lò nung vôi công nghiệp.
02
CÔNG NGHIỆP
SILICATE
1. Ứng dụng của silicon và hợp chất chứa silicon
Hãy liệt kê các tính chất và ứng
dụng của silicon. Chỉ ra các hợp
chất chứa silicon.
Trong tự nhiên: silicon chỉ tồn tại dưới dạng hợp chất,
chủ yếu là SiO2 trong thạch anh, các loại cát,…
Ứng dụng của:
Hợp chất
Silicon tinh khiết
Thạch anh
làm nguyên liệu
cho công nghiệp
silicate, sản xuất
gốm, sứ, thủy tinh,
xi măng,…
chế tạo vi mạch
điện tử, thiết bị
quang điện, cảm
biến, pin Mặt Trời,
…
dùng trong máy
phát
siêu
âm,
dụng cụ quang
học, thủy tinh chịu
nhiệt,
sợi
cáp
quang,…
Hợp chất:
Silicon tinh khiết:
Thạch anh:
sản xuất gốm, sứ
pin mặt trời
thủy tinh chịu nhiệt
MỞ RỘNG
Cần phải tiết kiệm, bảo vệ nguồn tài
nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,… để phát
triển bền vững.
Hãy quan sát các vật dụng trong gia đình làm từ thủy
tinh và cho biết vật dùng nào làm từ thủy tinh
thường? Vật dụng nào làm từ thủy tinh chịu nhiệt?
Thủy tinh thường
Chai lọ
Cốc chén
Kính
Thủy tinh chịu nhiệt
Phích nước nóng
Nồi thủy tinh
Ấm trà
Đất sét trắng (cao lanh) là
nguồn tài nguyên có giá trị
kinh tế lớn của Việt Nam.
Tìm hiểu và cho biết các ứng dụng của đất sét trắng.
Đất sét trắng dùng làm nguyên liệu sản xuất
đồ gồm:
Gốm, sứ
Gạch, men
Mỹ phẩm
2. Ngành công nghiệp silicate
Ngành công nghiệp silicate gồm những ngành sản
xuất nào? Kể tên một số nơi sản xuất chính ở Việt
Nam.
Các ngành công nghiệp
silicate
Sản xuất đồ
Sản xuất thủy
Sản xuất xi
gốm
tinh
măng
a) Sản xuất đồ gốm
- Nguyên liệu: Đất sét, cát trắng, nước…
- Công đoạn sản xuất: Trộn đất sét, cát trắng
với nước thành khối dẻo, tạo hình, phơi khô
sản phẩm. Nung trong lò ở nhiệt độ cao trong
khoảng thời gian thích hợp
Đồ sứ
Kiểm tra chất lượng đất
và nguyên liệu
Nung nhiệt độ cao
Kiểm tra sản phẩm
Thiết kế mẫu mã
Tạo khuôn
Nhúng man tự động Tạo hình bằng phương pháp
đập bột
bằng máy
In logo nhà sản xuất
b) Sản xuất thủy tinh
- Nguyên liệu: Cát thạch anh, đá vôi và soda
(Na2CO3)
- Công đoạn sản xuất:
+ Trộn hỗn hợp cát trắng, đá vôi, soda theo một tỉ lệ
thích hợp
+ Nung hỗn hợp trong lò ở nhiệt độ cao khoảng
14000c thành thủy tinh dạng nhão
+ Làm nguội từ từ được thủy tinh dẻo, ép thổi thủy
tinh dẻo thành các đồ vật.
Các phương trình Hóa học
CaCO3
CaO + CO2
CaO + SiO2
CaSiO3
Na2O + SiO2
Na2SiO3
0
t
0
t
0
0
tt
Quy trình sản xuất thủy tinh
b) Sản xuất thủy tinh
Nấu chảy 1400oC
Hỗn hợp
SiO2, CaCO3, Na2CO3
Thủy tinh nhão
Làm nguội
Thủy tinh dẻo
Ép thổi
Các đồ vật
c) Sản xuất xi măng
- Nguyên liệu: Đất sét, đá vôi và quặng sắt
- Công đoạn sản xuất: Nghiền nhỏ đá vôi trộn với đất
xét và một ít quặng sắt rồi nung hỗn hợp trong lò
quay nhiệt độ 1400 – 16000C . Thu được clanhke
rắn, nghiền clanhke với thạch cao và chất phụ gia
thành bột mịn là xi măng
LUYỆN TẬP
Câu 1. Nung đá vôi ở nhiệt độ cao thu được
chất khí là
A. Cl2.
C. O2.
B. H2.
D. CO2.
Câu 2. Đá vôi được tìm thấy ở
A. mỏ khí thiên nhiên.
C. mỏ muối.
B. mỏ kim loại.
D. mỏ đá.
Câu 3. Thành phần chính của đá vôi là
A. HCl.
C. BaSO4.
B. CaCO3.
D. H2O.
Câu 4. Đá vôi nghiền dùng trong công nghiệp
A. thủy tinh.
B. silicate.
C. xử lí nước.
D. khử trùng.
Câu 5. Trong tự nhiên
A. silicon chỉ tồn tại ở dạng
đơn chất.
C. silicon chỉ tồn tại ở dạng
hợp chất.
B. silicon chỉ tồn tại ở dạng
đơn chất và hợp chất.
D. silicon chỉ tồn tại ở dạng
chất khí và đơn chất.
VẬN DỤNG
Câu 1. Chất nào sau đây được gọi là vôi sống?
A. CaCO3.
B. CaO.
C. Ca(OH)2.
D. CaOCl2.
Câu 2. Nguyên liệu chủ yếu để sản xuất thủy tinh là
A. đất sét, đá vôi và soda.
B. đá vôi, đất sét và quặng sắt.
C. cát trắng, đá vôi và soda.
D. đất sét, cát trắng và soda.
Câu 3. Trong các ngành công nghiệp silicate chủ yếu hiện nay, ngành
nào xuất hiện sớm nhất ở nước ta, ở các địa phương nào?
Ngành sản xuất gạch, gốm, sứ xuất hiện đầu tiên, hình thành
các làng nghề truyền thống như
Bát Tràng
Thổ Hà
Chu Đậu
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1
2
Ôn lại kiến thức đã học.
Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 35 –
Khai thác nhiên liệu hóa thạch. Nguồn carbon.
Chu trình carbon và sự ấm lên toàn cầu.
CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE, HẸN GẶP LẠI!
ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG HÔM NAY
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh
Đá vôi
Đất sét trắng
Cát trắng
Đá vôi có thành phần chính là gì? Đá vôi được khai thác từ
đâu và có những ứng dụng gì?
Thành phần chính của đá vôi: CaCO3.
Đá vôi khai thác ở núi đá.
Núi đá vôi Kiên Giang
Ứng dụng để sản xuất
Xi măng
Vôi bột
Xử lí nguồn nước
BÀI 34 :
KHAI THÁC ĐÁ VÔI.
CÔNG NGHIỆP SILICATE.
NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Khai thác đá vôi
02 Công nghiệp silicate
01
KHAI THÁC ĐÁ VÔI
Câu 1: Ở Việt Nam, đá vôi được khai thác chủ yếu từ
nguồn tự nhiên nào?
Ở Việt Nam, đá vôi được khai thác chủ yếu từ
các dãy núi đá vôi.
Câu 2: Thành phần chính của đá vôi là gì? Hãy cho biết
trạng thái tồn tại và tính tan của đá vôi?
• Thành phần chính: CaCO3.
• Là chất rắn màu trắng, không tan trong nước.
Câu 3: Các sản phẩm chính của đá vôi là gì?
Chúng có những ứng dụng nào?
• Đá vôi nghiền: dùng làm chất độn cao su trong
sản xuất lốp xe, chất độn trong sản xuất chất
dẻo,…; dùng trong công nghiệp thủy tinh, xi
măng,…
• Calcium oxide: nguyên liệu sản xuất thủy tinh,
chất tạo xỉ trong luyện kim, xử lí nước thải, khử
chua cho đất, khử trùng.
• Đá vôi nghiền: Calcium hydroxide: khử
chua đất trồng, sản xuất clorua vôi,…
Câu 4: Viết phương trình hóa học của phản ứng
nhiệt phân đá vôi và phản ứng vôi sống tác dụng
với nước.
Phản ứng nhiệt phân đá vôi:
CaCO3 CaO + CO2
Phản ứng vôi sống tác dụng với nước:
CaO + H2O Ca(OH)2
Câu 5: Việc khai thác đá vôi có ảnh hưởng gì đến
môi trường? Em hãy đề xuất một số biện pháp để
giảm thiểu những tác động xấu đến môi trường do
việc khai thác đá vôi.
Ảnh hưởng: gây bụi, khói; làm sạt lở đồi núi, đường
xá; ô nhiễm nguồn nước;…
Biện pháp: phòng chống sạt lở đất, núi; vận chuyển
đá vôi bằng xe đúng tải trọng, có mui bọc kín, tránh
gây bụi, rơi vãi; bỏ dần các lò nung vôi kiểu thủ công,
dùng lò nung vôi công nghiệp.
02
CÔNG NGHIỆP
SILICATE
1. Ứng dụng của silicon và hợp chất chứa silicon
Hãy liệt kê các tính chất và ứng
dụng của silicon. Chỉ ra các hợp
chất chứa silicon.
Trong tự nhiên: silicon chỉ tồn tại dưới dạng hợp chất,
chủ yếu là SiO2 trong thạch anh, các loại cát,…
Ứng dụng của:
Hợp chất
Silicon tinh khiết
Thạch anh
làm nguyên liệu
cho công nghiệp
silicate, sản xuất
gốm, sứ, thủy tinh,
xi măng,…
chế tạo vi mạch
điện tử, thiết bị
quang điện, cảm
biến, pin Mặt Trời,
…
dùng trong máy
phát
siêu
âm,
dụng cụ quang
học, thủy tinh chịu
nhiệt,
sợi
cáp
quang,…
Hợp chất:
Silicon tinh khiết:
Thạch anh:
sản xuất gốm, sứ
pin mặt trời
thủy tinh chịu nhiệt
MỞ RỘNG
Cần phải tiết kiệm, bảo vệ nguồn tài
nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,… để phát
triển bền vững.
Hãy quan sát các vật dụng trong gia đình làm từ thủy
tinh và cho biết vật dùng nào làm từ thủy tinh
thường? Vật dụng nào làm từ thủy tinh chịu nhiệt?
Thủy tinh thường
Chai lọ
Cốc chén
Kính
Thủy tinh chịu nhiệt
Phích nước nóng
Nồi thủy tinh
Ấm trà
Đất sét trắng (cao lanh) là
nguồn tài nguyên có giá trị
kinh tế lớn của Việt Nam.
Tìm hiểu và cho biết các ứng dụng của đất sét trắng.
Đất sét trắng dùng làm nguyên liệu sản xuất
đồ gồm:
Gốm, sứ
Gạch, men
Mỹ phẩm
2. Ngành công nghiệp silicate
Ngành công nghiệp silicate gồm những ngành sản
xuất nào? Kể tên một số nơi sản xuất chính ở Việt
Nam.
Các ngành công nghiệp
silicate
Sản xuất đồ
Sản xuất thủy
Sản xuất xi
gốm
tinh
măng
a) Sản xuất đồ gốm
- Nguyên liệu: Đất sét, cát trắng, nước…
- Công đoạn sản xuất: Trộn đất sét, cát trắng
với nước thành khối dẻo, tạo hình, phơi khô
sản phẩm. Nung trong lò ở nhiệt độ cao trong
khoảng thời gian thích hợp
Đồ sứ
Kiểm tra chất lượng đất
và nguyên liệu
Nung nhiệt độ cao
Kiểm tra sản phẩm
Thiết kế mẫu mã
Tạo khuôn
Nhúng man tự động Tạo hình bằng phương pháp
đập bột
bằng máy
In logo nhà sản xuất
b) Sản xuất thủy tinh
- Nguyên liệu: Cát thạch anh, đá vôi và soda
(Na2CO3)
- Công đoạn sản xuất:
+ Trộn hỗn hợp cát trắng, đá vôi, soda theo một tỉ lệ
thích hợp
+ Nung hỗn hợp trong lò ở nhiệt độ cao khoảng
14000c thành thủy tinh dạng nhão
+ Làm nguội từ từ được thủy tinh dẻo, ép thổi thủy
tinh dẻo thành các đồ vật.
Các phương trình Hóa học
CaCO3
CaO + CO2
CaO + SiO2
CaSiO3
Na2O + SiO2
Na2SiO3
0
t
0
t
0
0
tt
Quy trình sản xuất thủy tinh
b) Sản xuất thủy tinh
Nấu chảy 1400oC
Hỗn hợp
SiO2, CaCO3, Na2CO3
Thủy tinh nhão
Làm nguội
Thủy tinh dẻo
Ép thổi
Các đồ vật
c) Sản xuất xi măng
- Nguyên liệu: Đất sét, đá vôi và quặng sắt
- Công đoạn sản xuất: Nghiền nhỏ đá vôi trộn với đất
xét và một ít quặng sắt rồi nung hỗn hợp trong lò
quay nhiệt độ 1400 – 16000C . Thu được clanhke
rắn, nghiền clanhke với thạch cao và chất phụ gia
thành bột mịn là xi măng
LUYỆN TẬP
Câu 1. Nung đá vôi ở nhiệt độ cao thu được
chất khí là
A. Cl2.
C. O2.
B. H2.
D. CO2.
Câu 2. Đá vôi được tìm thấy ở
A. mỏ khí thiên nhiên.
C. mỏ muối.
B. mỏ kim loại.
D. mỏ đá.
Câu 3. Thành phần chính của đá vôi là
A. HCl.
C. BaSO4.
B. CaCO3.
D. H2O.
Câu 4. Đá vôi nghiền dùng trong công nghiệp
A. thủy tinh.
B. silicate.
C. xử lí nước.
D. khử trùng.
Câu 5. Trong tự nhiên
A. silicon chỉ tồn tại ở dạng
đơn chất.
C. silicon chỉ tồn tại ở dạng
hợp chất.
B. silicon chỉ tồn tại ở dạng
đơn chất và hợp chất.
D. silicon chỉ tồn tại ở dạng
chất khí và đơn chất.
VẬN DỤNG
Câu 1. Chất nào sau đây được gọi là vôi sống?
A. CaCO3.
B. CaO.
C. Ca(OH)2.
D. CaOCl2.
Câu 2. Nguyên liệu chủ yếu để sản xuất thủy tinh là
A. đất sét, đá vôi và soda.
B. đá vôi, đất sét và quặng sắt.
C. cát trắng, đá vôi và soda.
D. đất sét, cát trắng và soda.
Câu 3. Trong các ngành công nghiệp silicate chủ yếu hiện nay, ngành
nào xuất hiện sớm nhất ở nước ta, ở các địa phương nào?
Ngành sản xuất gạch, gốm, sứ xuất hiện đầu tiên, hình thành
các làng nghề truyền thống như
Bát Tràng
Thổ Hà
Chu Đậu
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1
2
Ôn lại kiến thức đã học.
Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 35 –
Khai thác nhiên liệu hóa thạch. Nguồn carbon.
Chu trình carbon và sự ấm lên toàn cầu.
CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE, HẸN GẶP LẠI!
 







Các ý kiến mới nhất