NHANH TAY CƯỚP
CỜ
LUẬT CHƠI

Nhanh chóng suy nghĩ và nhanh chóng cả trong hành
động, chính xác trong đáp án và chính xác cả trong chiến
thuật là những gì những người thành công luôn có được.
Trò chơi cướp cờ này đã hội tụ đầy đủ 4 chiến thuật để
chiến thắng ấy …

Lớp chia làm đôi thành 2 nhóm, mỗi nhóm cử ra 4 “đấu thủ” để giam gia cuộc thi cướp cờ để đánh bại nhóm
của đối thủ. Mỗi lượt, mỗi nhóm lần lượt cử ra 1 đấu thủ của mình. Sau khi nghe câu hỏi từ giáo viên, 2 đấu thủ
phải nhanh chóng suy nghĩ và giật lấy cờ ngay (trước đối thủ) và trả lời đáp án ngay lập tức. Nếu lấy được cờ,
trong 3s không nêu được đáp án, nhóm đối thủ nhận +50 điểm. Nếu trả lời đúng, nhóm có cờ đó sẽ được +50
điểm. Nếu sai, nhóm đối thủ được +20 điểm. Đối thủ được trả lời ngay sau đó; nếu đúng, +10 điểm; nếu sai,
không mất điểm. Các thành viên còn lại của cả 2 nhóm được quyền xung phong phát biểu, thành viên nhóm
nào trả lời đúng sẽ được +10 điểm. Cứ lần lượt cho đến khi hết 4 đấu thủ của mỗi bên. Nếu điểm 2 nhóm
ngang nhau. Hãy cho những đấu thủ của 2 bên chưa được phát biểu lên cướp cờ với nhau tiếp.

Bước 1 (Giới thiệu): Giáo viên giới thiệu cho lớp trò chơi “NHANH TAY CƯỚP CỜ”. Giáo viên cầm tờ “NHANH TAY
CƯỚP CỜ” hướng dẫn cho học sinh: hình minh họa và luật chơi.
Bước 2 (Phân nhóm): Giáo viên chia lớp làm 2 nhóm. Mỗi nhóm được phát 4 tấm “NHANH TAY CƯỚP CỜ”. Giáo viên
cho học sinh 30s để nhìn tổng quan hình minh họa và yêu cầu mỗi nhóm có 1' để chọn ra một đội 4 bạn “đấu thủ”
để tham gia. Kèm danh sách thành viên tham gia (nếu cho điểm).
Bước 3 (Diễn biến):
• Yêu cầu 2 đội đứng song song mặt đối mặt nhau trước bảng đen, ở giữa kê thêm 1 cái bàn cắm 1 cây cờ nhỏ, vừa
tay, bên trên đặt cho mỗi đội 1 tờ trò chơi.
• Mỗi đội cử ra một người tham gia trước, mặt đối mặt hai bên chiếc bàn. Các đấu thủ hãy đứng sẵn sàng những tư
thế có thể cướp cờ nhanh nhất của mình, hãy cười thật tự tin như những người đấu sĩ thực thụ. Các thành viên còn
lại cầm giấy/bảng và bút mực. Tất cả cùng lắng nghe câu hỏi của giáo viên.
• Sau khi nghe xong, 2 đấu thủ phải nhanh chóng suy nghĩ và giật lấy cờ ngay (trước đối thủ) và trả lời đáp án ngay
lập tức.
• Nếu cướp được cờ, trong 3s mà không nêu được đáp án, nhóm đối thủ nhận +50 điểm.
• Nếu trả lời đúng, nhóm có cờ đó sẽ được +50 điểm.
• Nếu trả lời sai, nhóm đối thủ được +20 điểm. Đối thủ được trả lời ngay sau đó; nếu đúng, +10 điểm; nếu sai,
không mất điểm.
• Nếu cả 2 đấu thủ đều không trả lời đúng, các thành viên còn lại của cả 2 nhóm được quyền xung phong phát biểu,
thành viên nhóm nào trả lời đúng sẽ được +10 điểm. Nếu cả 2 nhóm đều xung phong cùng lúc, hãy cho viết
giấy/bảng, nếu cùng đúng thì cùng cho +10 điểm.
• Cứ lần lượt cho đến khi hết 4 đấu thủ của mỗi bên.
Bước 4 (Phán quyết): Sau khi tất cả 4 cặp đều cướp cờ. Nhóm nào nhiều điểm nhất sẽ là nhóm chiến thắng. Nếu
đồng điểm, hãy cho những đấu thủ của 2 bên chưa được phát biểu lên cướp cờ với nhau tiếp.

TỪNG BƯỚC TỔ
CHỨC

CÂU HỎI MINH HỌA

1
2
3
4

Hai vật nhiễm điện đẩy nhau hay
hút nhau, khi cả 2 nhiễm điện
cùng dấu
Khi đũa thủy tinh cọ xát vào lụa
thì các electron đi từ đâu sang
đâu ?
Khi đũa nhựa cọ xát vào vải len
thì các electron đi từ đâu sang
đâu ?
Hai vật nhiễm điện đẩy nhau hay
hút nhau, khi cả 2 nhiễm điện
khác dấu

ĐÁP ÁN

Đẩy
Các electron dịch chuyển
từ đũa thủy tinh sang vải
lụa
Các electron dịch chuyển
từ vải len sang đũa nhựa
Hút

Có một pin, một bóng
đèn pin, một công tắc,
các đoạn dây nối (hình
bên). Làm cách nào để
bóng đèn pin phát
4

sáng?

CHỦ ĐỀ 5:
ĐIỆN

BÀI 22:
MẠCH
ĐIỆN ĐƠN
GIẢN
5

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Nội Dung Bài Học

Sơ Đồ Mạch
Điện

Công Dụng Của
Một Số Thiết Bị
Điện
6

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Sơ Đồ Mạch
Điện

7

Để bóng đèn phát sáng, ta phải nối nguồn điện,
8

bóng đèn, công tắc, dây dẫn…với nhau thành mạch

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Kể tên các
thiết bị điện
mà em biết
trong cuộc
sống hằng
ngày
9

1. Nguồn điện
Acquy

Cung cấp năng lượng điện cho mạch
điện
Pin

2. Bóng đèn
Giá lắp pin

Phát sáng, tín hiệu có điện đi qua đoạn mạch chứa
bóng đèn.

3. Dây nối
Dẫn điện, nối kết các
thành phần trong
mạch điện.
Có màu để phân biệt
các đoạn mạch với
nhau.

4. Điện trở
Cản trở dòng điện trong
mạch.

5. Công tắc

Đóng

Ngắ
t
Đóng và ngắt dòng điện, thường chế tạo bởi 2 thanh kim loại
kẹp chặt thanh gạc cũng bằng kim loại. Đôi khi là dạng có nút
bấm.
7. Điốt
6. Chuông điện
Chỉ cho dòng điện
đi qua một chiều.
Phát ra tiếng chuông khi có dòng điện đi
qua
9. Biến trở
8. Điốt phát quang
Chỉ cho dòng điện đi qua một
Cản trở dòng điện trong
chiều.
mạch. Mức cản trở có thể
thay đổi.

11. Vôn kế

10. Ampe kế
Đo cường độ dòng

Đo hiệu điện thế hai
đầu mạch điện

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN
ĐƠN GIẢN

Thiết bị điện
Nguồn điện

Kí hiệu
_

+

Một
nguồn
điện

+

_

Các nguồn
điện ghép nối
tiếp

Dây nối diện
Công tắc
Đồng hồ đo
điện

Công
tắc mở

K

A

Ampe kế

K

V

Công
tắc
đóng
Vôn kế

Một số kí hiệu thường dùng trong sơ đồ

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN
ĐƠN GIẢN

Thiết bị diện

Kí hiệu

Bóng đèn sợi đốt
Điện trở
Biến trở
Điot
Điot phát quang (đèn
LED)
Chuông điện

Một số kí hiệu thường dùng trong sơ đồ

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN
ĐƠN GIẢN

Vẽ sơ đồ của
mạch điện trong
Hình 22.1.

14

+
Nguồn
điện
Một bóng đèn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

_

Một công
tắc
Các dây nối
K

+

K

_

15

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

+
(1)

(2)
(3)

(4)

Hình 22.2

_

Gọi tên các
thiết bị được
đánh số từ (1)
đến (4) ở sơ
đồ mạch điện
Hình 22.2.

16

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN
ĐƠN GIẢN

(1) Nguồn
điện
(2) Công tắc
mở
(3) Bóng đèn
(4) Điện trở

+

_

(1)

(2)
(3)

(4)

17

BÀI 22: MẠCH
ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Mắc mạch điện gồm pin,
bóng đèn, công tắc, dây
nối. Tiến hành kiểm tra và
đóng công tắc để đảm
bảo mạch điện kín và đèn
sáng. Nếu đèn không
sáng, tìm nguyên nhân.
18

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

K

Nếu đèn không sáng kiểm tra một vài
yếu tố sau:
Pin còn điện không → thay mới
+ _
nếu hết

Bóng đèn hỏng không → thay mới
nếu hỏng
Các dây nổi có hở không, các chốt
cắm đã chặt chưa → thay mới dây
và kiểm tra mạch cho kín
19

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

K

+

_

Có thể dùng mũi tên để biểu diễn chiều dòng
điện
Quy ước: chiều dòng điện trong mạch kín là chiều
từ cực dương qua dây dẫn và các thiết bị điện tới
cực âm của nguồn điện
20

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Vẽ mũi tên chỉ chiều dòng điện trong các sơ
đồ mạch điện ở Hình 22.3
_ +

K

+ _

K

+ _

K
a
)

b
)

c)
21

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Công Dụng Của
Một Số Thiết Bị
Điện

22

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Do nhiều nguyên
nhân, dòng điện
tăng lên đột ngột
chập điện hư
hại mạch điện,
gây hỏa hoạn

23

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Mạch điện có các thiết bị an toàn để
giữ an toàn cho người và thiết bị

Cầu chì

Rơle

Cầu dao tự
động

24

Các thiết bị an
toàn

Có nhiều loại cầu
chì

Cầu chì

Cầu chì
dây

Mắc nối tiếp với thiết bị cần
bảo vệ

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Cầu chì
ống

25

Các thiết bị an
toàn

Cầu chì

Mắc nối tiếp với thiết bị cần
bảo vệ
Nguyên lý hoạt
động
Vì lý do bất kì, dòng điện
quá lớn
đứt dây cầu chì dòng
điện bị ngắt an toàn cho
thiết
bị sửa chữa cần thay
Sau khi
dây cầu chì mới

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

+

_

K

26

Các thiết bị an
toàn

Có nhiều
loại

Rơle

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

27

Các thiết bị an
toàn

Rơle

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Công dụng
Rơle hoạt động như một
công tắc
Đóng, ngắt mạch điện có
dòng điện lớn
Điều khiển dòng điện theo
mục đích khác nhau

28

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Đ1

Công
tắc rơle

Đ2

Cuộn dây

2

Công tắc
mạch

+

_

Nguồn
điện cho
rơle

+

1

Rơle

_

Nguồn điện mạch

Khi đóng hoặc mở công tác của rơle thì sẽ có dòng điện chạy
qua cuộn dây của rơle, cuộn dây này sẽ đóng hay mở công tác
29
của mạch điện dùng đèn ở vị trí 1 hoặc 2

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Đ1
Công
tắc rơle

Đ2

Cuộn dây

2

Công tắc
mạch

+

_

Hãy mô tả hoạt
động của mạch điện
khi role đóng công
tác mạch ở vị trí 1
và vị trí 2.

Nguồn
điện cho
rơle

+

1

Rơle

_

Nguồn điện mạch

30

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Đ1

Công
tắc rơle

Đ2

Cuộn dây

2

Công
tắc
mạch _

+

_

Nguồn
điện cho
rơle

+

1

Rơle

Nguồn điện mạch

Khi role đóng công tác mạch ở vị trí 1 và vị trí 2 sẽ
có dòng điện chạy qua làm cho bóng đèn sáng

31

Các thiết bị an
toàn

Cầu dao
đôi

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Cầu dao tự động
(Aptomat)

Cầu dao
đơn

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Cầu dao tự động
Được mắc trong mạch (Aptomat)
Cần
điện
Nguyên lý hoạt
động

Gạt về ON – dòng điện chạy
trong mạch
Gạt về OFF – ngắt mạch điện
bằng tay
Sự cố dòng điện quá lớn tự về
OFF
Sau khi sửa chữa đẩy cần gạt
về ON

gạt

Cầu
dao tự
động

33

Các thiết bị an
toàn

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Các thiết bị an
toàn như cầu chì,
rơle và cầu dao
tự động có mặt ở
đâu trong lớp học
hay nhà của em.
Mô tả tác dụng
của các thiết bị
đó. 

34

Các thiết bị an
BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN
toàn
Các thiết bị an toàn: cầu chì, role, cầu dao tự động có mặt ở lớp
học và nhà
Phòng tránh các hiện tượng quá
tải trên đường dây gây cháy, nổ
Bảo vệ mạch điện khỏi sự cố quá
tải, hạn chế hỏng hóc thiết bị
Hạn chế việc xảy ra các sự cố không an toàn
cho người hoặc nhà, công trình sử dụng lưới
điện do nhu cầu sinh hoạt, sản xuất hoặc phục
vụ mục đích khác
35

Chuông
điện
• Chuông điện sẽ reo lên khi có
dòng điện chạy qua nó.
• Sử dụng cho các hệ thống báo
giờ, báo cháy, báo động cho gia
đình, văn phòng, trường học, cơ
quan, nhà xưởng.
• Kết hợp với các thiết bị hẹn giờ
để hẹn giờ chuông kêu tự động
hoặc nút nhấn để bấm chuông
cửa.

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

36

Chuông
điện
Dòng điện qua cuộn dây
tạo ra lực hút lá thép đàn
hồi
 búa gõ vào chuông

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Công
tắc

Tiếp điểm
Cuộn dây

Dựa vào sơ đồ, giải
thích tại sao âm
thanh liên tục phát ra
từ chuông?

Chuông

Búa gõ

Sơ đồ mạch điện của chuông
điện

37

Chuông
điện

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Công
tắc
Tiếp
điểm

Cuộn dây

Chuông

Búa gõ

Sơ đồ mạch điện của chuông
điện

Âm thanh liên tục phát
ra từ chuông vì dòng
điện qua cuộn dây liên
tục tạo ra lực hút lá
thép đàn hồi để búa
gõ vào chuông
38

Em có biết

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Có 2 cách mắc thiết bị
điện
K

K

+

Đ1

_

Đ2

Mắc nối tiếp
Các thiết bị được
ghép liên tiếp với
nhau

+

_

Đ1
Đ2
Mắc song
song
Các thiết
bị được

ghép song song với
nhau

39

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

LUYỆN
TẬP
40

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 1:  Chiều dòng điện được quy ước là
chiều:

A Từ cực dương qua dây dẫn và dụng cụ điện tới cực âm
của nguồn.

B Chuyển dời có hướng của các điện tích.
C Dịch chuyển của các electron.
D Từ cực âm qua dây dẫn và dụng cụ điện tới cực dương
của nguồn.

41

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 2: Sơ đồ của mạch điện là gì?

A
Là ảnh chụp
mạch điện thật.

D

Là hình vẽ mạch
điện thật nhưng với
kích thước được thu
nhỏ.

B

Là hình vẽ biểu diễn
mạch điện bằng các kí
hiệu của các bộ phận
mạch điện.

C

Là hình vẽ mạch điện
thật đúng như kích thước
của nó.
42

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 3: Nguồn điện được kí hiệu bằng kí hiệu nào sau
đây:
A

B

C

D

A

B

C

D

Hình A

Hình B

Hình C

Hình D
43

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 4: Bóng đèn được kí hiệu bằng kí hiệu nào sau
đây:
A

B

C

D

A

B

C

D

Hình A

Hình B

Hình C

Hình D
44

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 5: Một mạng điện thắp sáng
gồm:
Nguồn điện,

Nguồn điện,
bóng đèn và
phích cắm

bóng đèn,
công tắc và
dây dẫn

D

B

A

C

Nguồn điện,
bóng đèn và
công tắc

Nguồn điện,
bóng đèn và
dây dẫn
45

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 6: Hình nào sau đây biểu diễn đúng chiều quy ước của
dòng điện?

A

B

C

D

Hình A

Hình B

Hình C

Hình D
46

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 7: Chọn câu trả lời sai.

A

Khi K đóng: Đèn 1 tắt, đèn 2
sáng

B

 Khi K mở: 2 đèn đều sáng

C

 Khi K đóng: Đèn 1 sáng, đèn
2 tắt

D

Cả A và B đều đúng
47

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 8: Nêu các thiết bị điện mà em thấy được ở xe đạp điện.
Bình acquy 
Tay ga
Ổ khóa
Đèn
Còi
Xi nhan
48

BÀI 22: MẠCH
ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 9: Vẽ một sơ đồ mạch điện đơn giản mô tả
nguồn điện của xe đạp điện đang cung cấp dòng
điện cho còi (có vai trò như chuông điện)
+

_

K

49

BÀI 22: MẠCH ĐIỆN ĐƠN
GIẢN

Câu 10: Vẽ sơ đồ mạch điện để mô tả cách mắc các bộ
phận chính của đèn pin: hai pin, bóng đèn, công tác và
các dây nối.
K

+

_

50