ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM
NGÕ TRÀNG AN
Long-

- Vân

DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG 12. BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

BÀI 4: SỰ THẬT VÀ TRANG VIẾT
ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM

NGÕ TRÀNG AN
- Vân LongGiáo viên thực hiện: Nguyễn Ngọc Pha
Trường:THPT Vị Thủy
Địa chỉ: Ấp 1, TT Nàng Mau, Vị Thủy, Hậu Giang

KHỞI ĐỘNG
Quan sát bức tranh sau và
cho biết tên tác giả và tập
thơ của ông?

Vân Long ( 1934 2022), nhà thơ đồng
thời là tác giả của
nhiều chân dung văn
học; một số tập thơ
của ông: Vào thu,
Dưới là xanh, Những
khối hình câm.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I.TÌM HIỂU CHUNG

PHIẾU HỌC TẬP 01

Câu hỏi
1. Nêu xuất xứ văn bản
2. Nêu bố cục văn bản

Câu trả lời
 
 

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Xuất xứ: Ngõ Tràng An viết 5/1988 trích từ “Thơ với
tuổi thơ” của Vân Long
2. Bố cục:
•
Phần 1 (Tôi thả bước... thời thơ bé): Tâm trạng “Tôi” đan
xen độc đáo giữa những hình ảnh của quá khứ và hiện tại.
•
Phần 2 (Còn lại): Suy ngẫm của nhà thơ.

II. ĐỌC HIỂU CHI TIẾT
PHIẾU HỌC TẬP 02
Câu hỏi
Câu trả lời
1. Trong bài thơ có một hay hai nhân vật “tôi”
----------------2. Hình ảnh nhân vật “tôi” ngày bé được gợi tả như thế nào ----------------trong bài thơ
---------3. Tìm những hình ảnh thể hiện sự đan xen giữa hiện tại và ----------------quá khứ. Nhận xét về cách kết hợp đó
---------4. Trình bày cách hiểu của bạn về hai câu thơ cuối của bài thơ ----------------5. Nét độc đáo của kết cấu bài thơ này là gì

------------------------

II. ĐỌC HIỂU CHI TIẾT

Thảo luận nhóm theo
kĩ thuật Khăn trải
bàn trong thời gian
05 phút: Hoàn thành
Phiếu học tập 02

Câu 1: Bài thơ thực chất có một nhân vật "tôi"
nhưng phân thân thành "tôi" ngày bé và "tôi"
bây giờ.

Câu 2: Hình ảnh nhân vật “tôi” ngày bé hiện
lên trong hồi ức của nhân vật “tôi” bây giờ rất
sống động, thân thương và đầy cảm xúc, thể
hiện qua hình ảnh cậu bé nghịch ngợm "luồn
cột đèn đầu ngõ”, thả tàu bay giấy. Đặc sắc
nhất là hai hình ảnh: “Chiếc tầu bay giấy lượn
lờ/ Suốt năm mươi năm/ Năm mươi năm/ Cô
bạn nhỏ chưa khô giọt lệ/ Giận tôi vì một trái
bàng!”: Kỉ niệm tuổi thơ không mất đi với thời
gian mà vẫn luôn hiện diện trong tâm trí tác
giả suốt năm mươi năm.

Hình ảnh hiện tại
Hình ảnh quá khứ
Nhận xét
– Thả bước lơ ngơ
– Lên dấu chân ngày cũ
– Chùa – Vẫn ngôi chùa cổ
– Khói nhang xưa
Toàn bài thơ là sự đan
– Tôi (hôm nay)
– Tôi: luồn cột đèn đầu xen độc đáo giữa những
hình ảnh của quá khứ và
– Chiếc tầu bay giấy (hôm nay) ngõ
hiện
tại,
tạo
ra
hai
khung
–
Chiếc
tầu
bay
giấy
– Chưa khô giọt lệ (của cô bạn
cảnh: xưa, nay; hai hình
(ngày xưa)
nhỏ)
ảnh của nhân vật “tôi”:
–
Cô
bạn
nhỏ:
khóc
vì
– Dãy nhà hai tầng/ ngõ đất
tôi
ngày
bé
và
tôi
bây
giận
– Ngõ đất
giờ. Sự mờ nhoè của hiện
– Ngôi chùa, bóng mít, bóng – Ngõ gạch
tại và quá khứ, góp phần
cau: Dường như nhỏ bé hơn so – Ngôi chùa, bóng mít thể hiện sự tiếc nuối quá
bóng cau
với trước kia
khứ, sự soi chiếu những
 – Hoa đại
giá trị của quá khứ từ
– Hoa đại
hiện tại.

Câu 4: Đây là câu hỏi mở. GV có thể khuyến khích HS trả lời
theo nhiều cách khác nhau miễn là dựa trên cách hiểu của các
em về VB và có lập luận hợp lí.

Câu 5: Nét độc đáo của bài thơ là sự đan xen của hình ảnh tôi
ngày trước và tôi hiện tại, ngõ ngày trước và ngõ hiện tại.
Mạch cảm xúc hoài niệm và sự soi chiếu những giá trị của
quá khứ được thể hiện xuyên suốt qua các khổ thơ, qua việc
đan xen giữa các hình ảnh quá khứ – hiện tại trong từng dòng
thơ.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG

NGHỆ THUẬT

1. Nghệ thuật

- Thể thơ: tự do.
- Sự phối hợp của vần, nhịp, hình ảnh thơ, các biện pháp
tu từ.

1. Nội dung

Văn bản trên đề cập đến những chi tiết nghệ thuật
quan trọng trong Ngõ Tràng An- Văn Long . Qua đó,
người đọc cảm nhận một cách rõ nét hơn mạch cảm xúc
hoài niệm và sự soi chiếu của tác giả về những giá trị của
quá khứ được thể hiện xuyên suốt qua các khổ thơ, qua
việc đan xen giữa các hình ảnh quá khứ – hiện tại trong
từng dòng thơ.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

Câu 1: Em tâm
đắc nhất thông
điệp nào trong bài
thơ?

Câu 2: Từ những
thông điệp mà bản
thân rút ra, hãy viết
đoạn văn ngắn trình
bày suy nghĩ của bản
thân về vấn đề đó.

Câu 1: Tự đưa ra thông điệp và lí giải.
Có thể chọn 1 trong những thông điệp sau:

Kỉ niệm tuổi
thơ luôn hiện mãi
trong tâm trí chúng
ta.

Hài hòa
giữa quá khứ và
hiện tại.

Câu 2: Từ những thông điệp mà bản thân rút ra, hãy viết đoạn văn
ngắn trình bày suy nghĩ của bản thân về vấn đề đó.

HS thực hiện theo các bước làm bài
+ Đặt vấn đề
+ Lý giải vấn đề
+ Kết thúc vấn đề