TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN HẠNH
TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ TIẾT DẠY
KHOA HỌC TỰ NHIÊN 7

GIÁO VIÊN: NGUYỄN THÀNH LONG

GIẢI MÃ Ô CHỮ
1
2
3
4
5

C
O X Y
D I E P L
Q
L A C

A R B O N D I O X I D E
G E N
U C
U A N G HO P
A Y

Câu
5:
Khí
khổng
phân
bố
chủ
yếu
ở
đâu
trên
các
bộ
phận
Câu
3:
Đây
là
chất
có
khả
năng
hấp
thụ
năng
lượng
ánh
Câu1:4:
2:Khí
Đây
Khísinh
sinh
là quá
trình
trong
trao
quá
đổi
trình
khí
chỉ xảy
ở thực
ở cây
vậtxanh
mà
Câu
raratrong
quá
trình
hô quang
hấp
là:hợp
của
cây?
sáng
mặt
trời
là:
không
xảy
ở giúp
độngcây
vật?thực hiện quá trình quang hợp.

Bài 29
TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT

NỘI DUNG BÀI HỌC
01. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở
THỰC VẬT
02. MỘT SỐ YẾU TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT

03. VẬN DỤNG HIỂU BIẾT VÀ TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA
NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT VÀO THỰC TIỄN

QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC
CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Quan sát video
và nghiên cứu
kiến thức sách
giáo khoa hoàn
thành phiếu học
tập 1

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Câu 1: Nhờ đặc điểm nào mà rễ cây có thể hút nước và muối khoáng?
Tế bào biều bì

Nhờ có lông hút mà rể có thể
hút nước và muối khoáng
trong đất.
Lông hút do tế bào biểu bì ở rể
kéo dài tạo thành.

Lông hút

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Câu 2: Quan sát hình 29.1,
em hãy mô tả con đường
hấp thu, vận chuyển nước
và muối khoáng từ môi
trường đất vào mạch gỗ
của rễ. Bằng cách chú
thích cho các nội dung còn
trống

Trụ dẫn

Thịt vỏ
Lông hút

Biểu bì

Nước và muối khoáng

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Câu 3: Cây hấp thụ nước
và muối khoáng chủ yếu
nhờ cơ quan nào? Thực
vật thủy sinh hấp thụ nước
và muối khoáng qua đâu?

Cây hấp thụ nước và muối khoáng qua
lông hút ở rễ
Thực vật thủy sinh hấp thụ nước và muối
khoáng qua các tế bào biểu bì.

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Câu 4: Nêu con đường hấp
thụ, vận chuyển nước và
muối khoáng vào trong rễ
cây?

Lông hút hút nước và muối khoáng từ
môi trường đất, đi qua tầng biểu bì, thịt vỏ
đến trụ dẫn và vào mạch gỗ.
Nước và muối
khoáng

Lông
hút
Nước và muối
khoáng
Biểu bì

Thịt vỏ

Trụ dẫn

Hình 29.1. Sơ đồ con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
6. Mạch gỗ

Kết luận 1:
Nước và muối khoáng từ đất
được rễ hấp thụ vào mạch gỗ
nhờ lông hút, sau đó, được
vận chuyển lên thân và lá để
cung cấp cho các hoạt động
sống của cây

4. Thịt vỏ
2. Lông hút

5. Trụ dẫn

3. Biểu bì

1. Nước và muối khoáng

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ
Kết luận 2:

6. Mạch gỗ

Con đường hấp thụ, vận
chuyển nước và muối
khoảng ở rễ được mô tả
trong hình bên:

4. Thịt vỏ
2. Lông hút

5. Trụ dẫn

3. Biểu bì

1. Nước và muối khoáng

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ

- Nước và muối khoáng từ đất được rễ hấp thụ vào mạch gỗ
nhờ lông hút, sau đó được vận chuyển lên các bộ phận khác
của cây
- Con đường vận chuyển nước và muối khoáng: Lông hút 
Biểu bì  Thịt vỏ  Mạch gỗ ở rễ  Mạch gỗ ở thân  Mạch gỗ ở
lá.

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
1. Con đường hấp thu, vận chuyển nước và muối khoáng ở rễ

Nhiều loài cây gỗ lớn (thông,
sồi,…), rễ không có lông hút,
các loài này hút nước và muối
khoáng từ đất nhờ nấm rễ. Đây
là quan hệ cộng sinh giữa hệ rễ
của thực vật và nấm.

I.I.QUÁ
QUÁTRÌNH
TRÌNHTRAO
TRAOĐỔI
ĐỔINƯỚC
NƯỚCVÀ
VÀCÁC
CÁCCHẤT
CHẤTDINH
DINHDƯỠNG
DƯỠNGỞ
ỞTHỰC
THỰCVẬT
VẬT
1.1.Con
Conđường
đườnghấp
hấpthu,
thu,vận
vậnchuyển
chuyểnnước
nướcvà
vàmuối
muốikhoáng
khoángởởrễ
rễ

Trong mối quan hệ này, nấm
hút nước và chất dinh dưỡng
từ đất cung cấp cho thực vật
thông qua các giác hút đâm
vào trong tế bào rễ cây, ngược
lại, thực vật cung cấp cho nấm
chất hữu cơ

Nấm rễ

Sợi nấm
Giác mút
Tế bào
thực vật

Nấm rễ cộng sinh với cây thông

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây
Quá trình vận chuyển các chất trong thân cây diễn ra nhờ mạch gỗ và mạch rây.

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây

Quan sát video
và nghiên cứu
kiến thức sách
giáo khoa hoàn
thành
phiếu
học tập

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Loại mạch

Hướng vận
chuyển

Chất vận chuyển Nguồn gốc của
chất vận chuyển

Mạch gỗ

từ rễ  lá

Nước và
chất
khoáng

Mạch rây

Từ lá đến cơ
quan tích lũy,
cơ quan cần
dùng

Chất hữu
cơ

Từ môi
trường
Từ lá tổng
hợp được

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây
Hãy cho biết các chất có trong thành
phần dịch mạch gỗ và dịch mạch rây

 Dịch mạch gỗ: nước, muối khoáng, các
chất hữu cơ (hormone, vitamin,...).
 Dịch mạch gây: chất hữu cơ được tổng
hợp ở lá, hormone, vitamin, ATP và một số
muối khoáng.

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây

Mạch gỗ

Mạch rây

Nước và muối khoáng

Quan sát hình 29.2, em hãy cho biết chiều vận chuyển các chất trong mạch gỗ
và mạch rây có gì khác nhau

các chất hữu cơ

Nước và muối
khoáng

Hình 29.2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây
Các chất trong mạch gỗ và mạch rây được vận chuyển
ngược chiều nhau:
- Chiều vận chuyển trong mạch gỗ: nước và muối khoáng
được vận chuyển từ đất vào mạch gỗ của rễ và tiếp tục dâng
lên theo mạch gỗ trong thân để lan tỏa đến lá và các phần
khác của cây. (chiều đi lên)
- Chiều vận chuyển trong mạch rây: chất hữu cơ được vận
chuyển từ các tế bào quang hợp trong phiến lá đến những
nơi cần sử dụng hoặc dự trữ (rễ, thân, củ…). (chiều đi
xuống)

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây

Quá trình vận chuyển các chất trong thân cây diễn ra nhờ mạch
gỗ và mạch rây.
+ Mạch gỗ: vận chuyển các chất từ rễ lên thân, lá (chiều đi lên).
+ Mạch rây: vận chuyển các chất từ lá xuống thân, rễ (chiều đi
xuống).

I. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
2. Quá trình vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây

Tại sao?
Mạch rây bị cắt đứt, các chất hữu cơ
không thể di chuyển xuống được.

Chiết cành

Câu 1: Đa số các thực vật trên cạn hấp thụ nước
và muối khoáng chủ yếu nhờ
a. tế bào lông hút

b. tế bào thịt vỏ

c. tế bào trụ dẫn

d. tế bào trụ dẫn

Câu 2: Mạch gỗ vận chuyển chủ yếu là
a. Nước và muối khoáng
b. các hoocmon được tổng hợp từ rễ
c. các chất hữu cơ tổng hợp từ lá
d. các vitamin tổng hợp từ lá

Câu 3: Mạch rây vận chuyển chủ yếu là
a. Nước và muối khoáng
b. các hoocmon được tổng hợp từ rễ
c. các chất hữu cơ tổng hợp từ lá
d. các vitamin tổng hợp từ lá

Câu 4: Lông hút ở rễ do tế bào nào phát thành?
a. Biểu bì
b. Thịt vỏ
c. Trụ dẫn
d. Mạch gỗ

Câu 5: Nhiều loài thực vật không có lông hút thì
hấp thụ nước và muối khoáng bằng chất nào?
a. Cây thủy sinh hấp thụ các chất
bằng toàn bộ bề mặt cơ thể
b. Một số loài thực vật cạn (thông, sối,
…) hấp thị các chất nhờ nấm rễ
c. Nhờ rễ chính
d. Cả a và b

Câu 6: Chất hữu cơ được vận chuyển trong
mạch rây có nguồn gốc từ đâu
a. Từ rễ hấp thụ trong đất
b. Từ thân cây tổng hợp
c. Từ lá tổng hợp tạo thành
d. Cả a, b, c đúng

DẶN DÒ:

- Học bài
- Chuẩn bị
+ Vai trò của quá trình thoát hơi nước của lá cây
+ Hoạt động đóng mở của khí khổng

XIN CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH!