GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG

7
Lê Thanh Hiếu

TỈNH ĐỒNG THÁP
TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA
PHƯƠNG
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LỚP

KHỞI ĐỘNG

NHÌN HÌNH ĐOÁN ĐỊA DANH

H.1

H.2

Khu di tích Gò
Tháp

Vườn quốc gia Tràm
Chim

NHÌN HÌNH ĐOÁN ĐỊA DANH

H.3

Chùa Kiến An
Cung

H.4

Xẻo Quýt

NHÌN HÌNH ĐOÁN ĐỊA DANH

H.3

Nghề đóng xuồng ghe xã Long
Hậu, Lai Vung

H.4

Làng chiếu xã Định Yên,
Lấp Vò

Trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, tỉnh Đồng Tháp đã có lịch sử
văn hóa vô cùng đa dạng. Nhiều di sản của Đồng Tháp được nhân dân trong và ngoài
nước biết đến. Vậy di sản văn hoá là gì? Tỉnh Đồng Tháp có những loại hình di sản
nào? Công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hoá được tiến hành ra sao?... Em sẽ
được tìm hiểu trong bài học này.

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

MỤC TIÊU
- Nêu được các khái niệm: di sản văn hoá, di tích lịch sử văn hóa và cách
phân loại di sản văn hóa.
- Nêu được sự phân bố một số di sản văn hoá tiêu biểu ở tỉnh Đồng Tháp.
-Trình bày được những giá trị cơ bản của các di sản văn hoá tiêu biểu ở
tỉnh Đồng Tháp.
- Nêu được một số việc làm cụ thể góp phần bảo tồn và phát huy giá trị các
di sản văn hoá của quê hương.

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Khái quát chung về di tích lịch sử,
văn hoá tỉnh Đồng Tháp
Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu
biểu của tỉnh Đồng Tháp

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá

Thế nào là Di sản văn hoá?
Theo UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và
Văn hoá Liên Hợp Quốc) di sản văn hoá được hiểu:
Di sản văn hoá là di sản của các hiện vật vật lí và
các thuộc tính phi vật thể của một nhóm hay xã
hội được kế thừa từ các thế hệ trước, đã duy trì
đến hiện nay và dành cho các thế hệ mai sau.
Theo Việt Nam?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
Di sản văn hoá bao gồm di sản văn hoá phi vật thể và di sản văn hoá vật thể, là sản
phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này
qua thế hệ khác ở nước ta.
2. Phân loại di sản văn hoá

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
2. Phân loại di sản văn hoá

Di sản văn hoá được chia thành
những loại nào?
Mục đích
sử dụng

Di sản văn
hoá vật chất
Di sản văn
hoá tinh
thần

Hình thái
biểu hiện

Di sản văn
hoá vật thể
Di sản văn
hoá phi vật
thể

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
Di sản văn hoá bao gồm di sản văn hoá phi vật thể và di sản văn hoá vật thể, là sản
phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này
qua thế hệ khác ở nước ta.
2. Phân loại di sản văn hoá
Dựa trên tính chất, đặc điểm cụ thể di sản văn hoá có một số cách phân loại như sau:
– Theo khả năng thoả mãn nhu cầu hay theo mục đích sử dụng, di sản văn hoá được chia
thành: di sản văn hoá vật chất và di sản văn hoá tinh thần.
– Theo hình thái biểu hiện, di sản văn hoá được chia thành: di sản văn hoá vật thể và di
sản văn hoá phi vật thể.

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
2. Phân loại di sản văn hoá

Di sản văn hoá vật thể và di sản
văn hoá phi vật thể khác nhau
như thế nào? Cho ví dụ?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
2. Phân loại di sản văn hoá
Dựa trên tính chất, đặc điểm cụ thể di sản văn hoá có một số cách phân loại như sau:
– Theo khả năng thoả mãn nhu cầu hay theo mục đích sử dụng, di sản văn hoá được chia
thành: di sản văn hoá vật chất và di sản văn hoá tinh thần.
– Theo hình thái biểu hiện, di sản văn hoá được chia thành: di sản văn hoá vật thể và di
sản văn hoá phi vật thể.
+ Di sản văn hoá vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm di
tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.
+ Di sản văn hoá phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu
giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các
hình thức lưu giữ, lưu truyền khác…

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
2. Phân loại di sản văn hoá
3. Khái niệm di sản lịch sử - văn hoá

Thế nào là di tích lịch sử văn hoá?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
1. Khái niệm di sản văn hoá
2. Phân loại di sản văn hoá
3. Khái niệm di sản lịch sử - văn hoá
Di tích lịch sử – văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật
quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.

II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu của tỉnh Đồng Tháp

Đồng Tháp có bao nhiêu di
tích lịch sử -văn hoá? Kể
tên các di tích đó?

- 94 di tích lịch sử – văn hoá (trong đó có 01 di tích
Quốc gia đặc biệt, 16 di tích Quốc gia và 77 di tích
cấp Tỉnh)
- 04 di sản văn hoá phi vật thể (01 Di sản văn hoá
phi vật thể đại diện nhân loại và 03 Di sản văn hoá
phi vật thể Quốc gia).

THẢO LUẬN NHÓM
1. Chia nhóm: 06 nhóm
2. Thời gian: 05 phút
3. Yêu cầu: Dựa vào thực tế và kiến thức trong SGK:

+ Nhóm 1,2: Tìm hiểu và giới thiệu về di tích quốc gia đặc biệt của tỉnh Đồng Tháp.
+ Nhóm 3,4: Tìm hiểu về di tích cấp quốc gia và giới thiệu di tích căn cứ kháng chiến của
Tỉnh ủy Kiến Phong (Xẻo Quít).
+ Nhóm 5,6: Tìm hiểu về di tích cấp tỉnh và giới thiệu di tích khu lưu niệm Tiền hiền
Nguyễn Tú.
- Các nhóm trình bày sản phẩm trên giấy Ao dưới dạng sơ đồ tư duy/
quay video/ bài trình chiếu powerpoint.
4. Các nhóm trình bày sản phẩm
5. Thảo luận - trao đổi, góp ý

BÁO CÁO

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Di tích nằm ở đâu? Diện tích bao nhiêu? Giá trị lịch sử gì? Di tích có lễ hội
gì và được công nhận quốc gia đặc biệt vào thời gian nào?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
- Tên di tích: Di tích lịch sử khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Gò Tháp
- Địa điểm: thuộc hai xã Tân Kiều và Mỹ Hoà, huyện Tháp Mười.
- Diện tích được bảo tồn của khu di tích khoảng 290 ha.
- Giá trị lịch sử:
+ Khu di tích còn lưu giữa nhiều giá trị lịch sử, văn hoá của nền văn hoá Óc Eo và quốc gia Phù Nam.
+ Khu di tích còn là căn cứ kháng chiến chống Pháp của Thiên Hộ Dương – Đốc Binh Kiều (1862- 1866),
căn cứ của Xứ uỷ Nam Bộ (1946 – 1949).
+ Khu vực này còn lưu giữ được nhiều di sản văn hoá có giá trị lịch sử, văn hoá và khoa học khá tiêu biểu
như: Gò Tháp Mười, Gò Minh Sư, gò Bà Chúa Xứ, Hố thám sát, Miếu Bà Chúa Xứ (Linh Miếu Bà), Chùa
Tháp Linh (Tháp Linh tự), Miếu Hoàng Cô, Mộ Đốc binh Nguyễn Tấn Kiều, Đền thờ Thiên hộ Võ Duy
Dương và Đốc binh Nguyễn Tấn Kiều.
- Di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt vào ngày 27/9/2012.

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
a. Di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh Kiến Phong ( Xẻo Quýt)

BÁO CÁO

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Di tích nằm ở đâu? Diện tích bao nhiêu? Giá trị lịch sử, văn hoá gì? Di
tích được công nhận cấp quốc gia vào thời gian nào?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
a. Di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh Kiến Phong ( Xẻo Quýt)
- Địa điểm: nằm ở xã Mỹ Long và Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh ủy Kiến
Phong (Xẻo Quít) mang đậm dấu ấn của quân dân Đồng Tháp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
- Diện tích: khoảng 50 ha, được che phủ bởi rừng tràm nguyên sinh có tuổi thọ trên 50 năm tuổi và khoảng
nước.
trên 200 loài động thực vật phong phú và quý hiếm.
- Giá trị lịch sử: với các hầm bí mật, công sự chiến đấu cá nhân. Đó là những căn cứ bí mật với 7 ngôi lán,
nhà bếp, phòng hội họp, hố bom,... được tái hiện khá nguyên vẹn.
- Giá trị văn hóa: khu di tích là nhà thủy tạ, hồ sen với những cây cảnh đặc trưng của vùng quê Tháp Mười.
- Di tích được xếp hạng là di tích lịch sử – văn hoá quốc gia ngày 09/04/1992.

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
a. Di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh Kiến Phong ( Xẻo Quýt)
b. Danh sách các di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia ở Đồng Tháp

Đồng Tháp có bao nhiêu di tích lịch sử- văn hoá cấp
quốc gia? Hãy kể tên các di tích đó nằm ở đâu?

TT
1

Tên

Loại di tích

Địa chỉ

Năm công nhận

Đền thờ ông bà Đỗ Công Tường

Di tích lịch sử lưu niệm danh nhân –
kiến trúc nghệ thuật

P2, TP. Cao Lãnh

08/07/2019

2

Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc

Di tích lịch sử lưu niệm sự kiện

P4, TP. Cao Lãnh

09/04/1992

3

Di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh ủy Kiến
Phong (Xẻo Quít)

Di tích lịch sử lưu niệm sự kiện

Xã Mỹ Long, Mỹ Hiệp, huyện Cao
Lãnh

09/04/1992

4

Chùa Kiến An Cung (chùa Ông Quách)

Di tích kiến trúc nghệ thuật

P2, TP. Sa Đéc

27/04/1990

5

Nhà cổ ông Huỳnh Cẩm Thuận

Di tích kiến trúc nghệ thuật

P2, TP. Sa Đéc

18/12/2009

6

Di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Bửu Hưng
(chùa Cả Cát)

Di tích kiến trúc nghệ thuật

Xã Long Thắng, huyện Lai Vung

03/08/2007

7

Di tích Đình Định Yên

Di tích kiến trúc nghệ thuật

Xã Định Yên, huyện Lấp Vò

06/06/2012

8

Di tích Đình Phú Hựu

Di tích kiến trúc nghệ thuật

TT Cái Tàu Hạ, huyện Châu Thành

18/12/2009

9

Di tích Đình Tân Phú Trung

Di tích kiến trúc nghệ thuật

Xã Tân Phú Trung, h Châu Thành

06/06/2012

10

Di tích Đình Long Khánh

Di tích kiến trúc nghệ thuật

Xã Long khánh A, huyện Hồng Ngự

18/12/2009

11

Danh thắng Vườn quốc gia Tràm Chim

Danh lam thắng cảnh

Huyện Tam Nông

12/10/2015

12

Ditích lịch sử lưu niệm cơ quan giao bưu
Thông tin vô tuyến điện Nam Bộ

Di tích lịch sử lưu niệm sự kiện

Xã Phú Cường, huyện Tam Nông

03/08/2007

13

Di tích Chiến thắng Giồng Thị Đam - Gò
Quản Cung

Di tích lịch sử lưu niệm sự kiện

Xã An Phước, huyện Tân Hồng

19/01/2004

14

Di tích lịch sử Đền thờ Trần Văn Năng

Di tích lịch sử lưu niệm danh nhân

Xã Tân Thành, huyện Thanh Bình

19/01/2004

15

Vụ Thảm sát Bình Thành

Di tích lịch sử lưu niệm sự kiện

TT Thanh Bình, huyện Thanh Bình

19/01/2004

16

Đình Tân Nhuận Đông

Di tích kiến trúc nghệ thuật

Xã Tân Nhuận Đông, H Châu Thành

04/11/2020

Chùa Kiến An Cung

Chùa Bửu Hưng ( Cả Cát)

Bửu Hưng
(chùa Cả Cát)

Đình Tân Phú Trung

Đình Long Khánh

Khu lưu niệm cơ quan giao bưu
Thông tin vô tuyến điện Nam bộ

Di tích Vụ thảm sát Bình Thành

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
I. Khái quát chung di tích lịch sử, văn hoá tỉnh Đồng Tháp
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
a. Di tích căn cứ kháng chiến của Tỉnh Kiến Phong ( Xẻo Quýt)
b. Danh sách các di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia ở Đồng Tháp
Hiện nay có 16 di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia đã được công nhận của tỉnh.

3. Di tích cấp tỉnh (77)
a. Di tích khu lưu niệm Tiền hiền Nguyễn Tú

BÁO CÁO

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Di tích nằm ở đâu? Ông là người như thế nào? Giá trị lịch sử, văn hoá
gì? Di tích được công nhận cấp quốc gia vào thời gian nào?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
3. Di tích cấp tỉnh (77)
a. Di tích khu lưu niệm Tiền hiền Nguyễn Tú
- Địa điểm: dốc cầu Đình Trung thuộc làng Mỹ Trà, (nay là Khóm 3, Phường 2, thành phố Cao Lãnh).
- Ngày 12/1/2013, UBND thành phố Cao Lãnh đã đầu tư xây dựng Khu di tích lịch sử văn hóa mộ ông, bà
Tiền hiền Nguyễn Tú (tọa lạc khóm Mỹ Phú, phường Mỹ Phú, TP.Cao Lãnh) với các hạng mục khu mộ, hồ
sen, cây xanh,... Hàng năm, lễ giỗ được tổ chức trong 02 ngày 14 – 15/10 âm lịch.
- Di tích khu lưu niệm Tiền hiền Nguyễn Tú được xếp hạng cấp tỉnh 20/4/2001 của Ủy ban nhân dân tỉnh
Đồng Tháp.

b. Danh sách các di tích lịch sử - văn hoá cấp tỉnh ở Đồng Tháp

Đồng Tháp có bao nhiêu di tích lịch sử- văn hoá cấp tỉnh? Hãy kể tên
các di tích đó nằm ở đâu?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
3. Di tích cấp tỉnh (77)
a. Di tích khu lưu niệm Tiền hiền Nguyễn Tú
b. Danh sách các di tích lịch sử - văn hoá cấp tỉnh ở Đồng Tháp

Đồng Tháp có bao nhiêu di tích lịch sử- văn hoá cấp tỉnh?
Hãy kể tên các di tích đó nằm ở đâu?

Chủ đề 6
DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
II. Một số di tích lịch sử, văn hoá tiêu biểu tỉnh Đồng Tháp
1. Di tích quốc gia đặc biệt (01)
2. Di tích cấp quốc gia (16)
3. Di tích cấp tỉnh (77)
a. Di tích khu lưu niệm Tiền hiền Nguyễn Tú
b. Danh sách các di tích lịch sử - văn hoá cấp tỉnh ở Đồng Tháp
Đồng Tháp có 77 di tích lịch sử đã được công nhận là di sản lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Huyện Lai Vung có những di tích lịch sử- văn hoá cấp tỉnh
nào?

Tượng đài nơi thành lập Chi bộ An Nam Cộng sản
Đảng đầu tiên của tỉnh Cần Thơ – nay thuộc địa bàn
xã Phong Hoà, huyện Lai Vung

Ngày 29/11/1929, tại xã Phong Hòa đã thành lập Chi bộ
An Nam Cộng sản Đảng (nay là Đảng Cộng sản Việt
Nam) ở xã Phong Hòa, huyện Lai Vung. Các chi bộ đầu
tiên của An Nam Cộng sản Đảng, một tổ chức tiền thân
của Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập đánh dấu
bước ngoặt quan trọng trong đời sống chính trị của
nhân dân tỉnh Đồng Tháp. Tại Phong Hòa (lúc này
thuộc quận Ô Môn, tỉnh Cần Thơ, nay xã Phong Hòa
thuộc huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp), năm 1928 đã tổ
chức Tổ Việt Nam Cách mạng Thanh niên có 4 hội viên.