BÀI 8
NHÀ VĂN VÀ TRANG VIẾT

Sống đã rồi hãy viết.
Nam Cao

Văn bản nghị luận văn học
- Là loại văn bản nghị luận trong đó người viết trình bày quan điểm,
đánh giá của mình và một vấn đề thuộc lĩnh vực văn học (tác phẩm, tác giả,
thể loại,...).
+ Văn bản nghị luận văn học cần có luận đề, luận điểm rõ ràng;
+ Lí lẽ xác đáng, bằng chứng thuyết phục và được tổ chức một cách
hợp lí

Luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận văn học
- Luận đề trong văn bàn nghị luận văn học là vấn đề chính (và tác phẩm, tác giả,
thể loại ) được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần mở đầu hoặc
được suy luận từ toàn bộ văn bản.
- Luận điểm trong văn bản nghị luận văn học là những ý chính được triển khai
nhằm cụ thể hoá luận đề, dựa trên đặc điểm của đối tượng được bàn luận.
+ Chẳng hạn, nếu đối tượng được bàn luận là một tác phẩm văn học thì hệ thống
luận điểm có thể được triển khai dựa trên các đặc điểm nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm đó.
- Lí lẽ trong văn bản nghị luận văn học là những diễn giải của người viết về đặc
điểm của một tác phẩm, tác giả, thể loại, …
+ Lí lẽ có thể đan xen yếu tố biểu cảm nhưng cần chặt chỗ, khúc chiết, sắc bén,
tránh dài dòng và cảm tính.
+ Bằng chứng trong văn bản nghị luận văn học là những câu văn, đoạn văn, dòng
thơ, chi tiết, hình ảnh... được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên
quan đến tác phẩm, tác giả, thể loại... được dùng để làm sáng tỏ luận điểm.

Người đọc và cách tiếp nhận riêng đối với một văn bản văn học
- Tác giả là chủ thể sáng tạo văn bản văn học, còn người đọc là chủ thể tiếp nhận.
+ Quá trình đọc, tưởng tượng và cảm nhận giá trị nghệ thuật và nội dung của văn
bản văn học chính là quá trình tiếp nhận, việc tiếp nhận không thể tách rời đặc điểm của
văn bản (thể loại, đề tài, chủ đề, bố cục, biện pháp nghệ thuật, các yếu tố ngôn ngữ được sử
dụng).
+ Tuy nhiên, hoàn cảnh tiếp nhận tác phẩm, vốn sống, vốn hiểu biết, sự trải nghiệm
của mỗi người đọc khác nhau, do đó cách hiểu, cảm nhận về ý nghĩa, giá trị của tác phẩm sẽ
có những nét riêng, không hoàn toàn đồng nhất.
+ Mỗi người đọc có thể lựa chọn cách đọc, cảm nhận, hiểu tác phẩm dựa trên vốn
sống, kinh nghiệm,... của mình, có khả năng phát hiện ra những giá trị, ý nghĩa mới của văn
bản.
=>Do đó ý nghĩa, giá trị của tác phẩm với mỗi người đọc, mỗi thời đại có thể được
sáng tạo mở rộng và trở nên phong phú hơn.

Thành phần biệt lập
- Thành phần biệt lập là thành phần không nằm trong cấu trúc cú
pháp của câu (chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ, định ngữ, bổ ngữ) và cũng
không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu.
+ Thành phần biệt lập gồm: thành phần tình thái, thành phần cảm
thán, thành phần gọi - đáp, thành phần chêm xen (phụ chú).