BÀI 8: CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN
(Trần Nhật Vy)

Bộ sách “Văn chương Sài Gòn 1881 - 1924” (5 tập).

KHỞI ĐỘNG
Thu thập thông tin về đời
sống của người phụ nữ Việt
Nam thời phong kiến vào
những năm đầu thế kỉ XX.

Hình ảnh truyền thống của người phụ nữ
Bắc Bộ xưa với trang phục áo tứ thân đeo
yếm, nón quai thao, tóc vấn quanh đầu, đi
chân đất, nhuộm răng đen...

Nhuộm răng là tục cổ của dân tộc Việt, có
từ thời Hùng Vương. Tục nhuộm răng đen
của phụ nữ xưa trước hết là do quan điểm
thẩm mỹ. Lý do trực tiếp của tục nhuộm
răng bởi nhai trầu thường làm ố đen răng
nên phải nhuộm thật đen để tạo được nét
duyên dáng cho hàm răng…

Phụ nữ thời đó không chỉ
Nếu đã sở hữu một hàm răng đen, cứ khoảng
dùng nón để che nắng mà
gần một năm, họ phải nhuộm lại vì màu đen sẽ
phai. chiếc
Đặc biệt vào
các còn
dịp lễ tết
hay những
nón
được
coingày
vui trọng đại như lễ hỏi, lễ cưới, họ phải nhuộm
như
đồmới
trang
sức.
răng lại
cho đen
để tham
dự. Một số
chiếc nón thời xưa được
Chiếc áo tứ thân là trang phục thường ngày của
ngườilàm
phụ nữrất
miềnnghệ
Bắc. Áothuật
được may
bằng bốn
bằng
lá
khổ vải hẹp, với hai vạt trước không cài khuy mà
cảgiữnguyên
để
chỉ vắtcọ.
chéoTất
và được
lại bằng cáiliệu
thắt lưng
quanh bụng, là hình ảnh phổ biến thời đó. 
làm nón đều được chọn
Hai vạt áo bao giờ cũng để hở một phần ngực,
được lựa
che bằng
yếm - bên
thườngtrong
may bằngcó
lụa
kỹchiếc
càng,
trắng hoặc để màu ngà tự nhiên của sợi tơ.  Chiếc
một
bằng
sợidướimây
áo yếm
được lớp
cho làđan
xuất hiện
đầu tiên
thời
Lý (thế kỷ 12)
chẻ mỏng.

BÀI 8: CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

Nöõ phoùng
(Traàn Nhaät Vy)
vieân ñaàu
tieân

TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN
1. Các yếu tố hình thức của văn bản thông tin.
Văn bản thông tin thường có những dấu hiệu nổi bật về hình thức thể hiện qua
nhan đề, đề mục, sơ đồ, bảng biểu, chữ in nghiêng, chữ in đậm…
2. Bố cục, mạch lạc của văn bản thông tin.
Nội dung của văn bản thông tin được tạo thành bởi các yếu tố chính: chủ đề, các ý
chính và ý phụ.
3. Cách trình bày dữ liệu trong văn bản thông tin.

- Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian
- Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả
- Tổ chức theo tầm quan trọng của vấn đề
- Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản.

4.

Mục đích, quan điểm của người viết trong văn
bản thông tin
- Mục đích giao tiếp chủ yếu của văn bản thông tin là cung cấp
thông tin, nhưng bên cạnh đó, nó còn có thể nhắm đến mục đích
khác như: thuyết phục, giải trí,…
- Kinh nghiệm, niềm tin của người viết cũng chi phối việc bày tỏ
quan điểm, thái độ đối với vấn đề được đề cập, mặc dù điều này
thường không được thể hiện trực tiếp trong văn bản.

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN (Trần Nhật Vy)
I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả Trần Nhật Vy

01
02
03

- Trần Nhật Vy (Nguyễn Hữu Vang), sinh năm
1956 tại Đồng Tháp.
Ông là nhà báo, tác giả của nhiều tác phẩm
biên khảo về lịch sử báo chí và văn hóa Sài
Gòn.
Một số tác phẩm chính: Sài Gòn chốn chốn
rong chơi (2016), Văn chương Sài Gòn 18811924,….

HÌNH ẢNH TÁC PHẨM: VĂN CHƯƠNG SÀI GÒN 1881-1924

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN (Trần Nhật Vy)
I.TÌM HIỂU CHUNG
2.Tác phẩm Nữ phóng viên đầu tiên

Thể loại
Văn bản
thông tin

Xuất xứ
In trên báo
Tuổi trẻ, ngày
18/6/2015.

Phương thức
biểu đạt

Thuyết minh
Nghị luận

Nhan đề
Nữ phóng viên đầu
tiên
Cung cấp thông tin
về nữ phóng viên
Nguyễn Thị Kiêm
(Manh Manh)

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN (Trần Nhật Vy)
I.TÌM HIỂU CHUNG
1
2.Tác phẩm Nữ phóng viên đầu tiên
Bố cục:

Phần sa-pô được in
đậm ở đầu văn bản.

ĐOẠN 1: Phần mở đầu:
từ “Nói “nữ phóng viên
chính hiệu” là bởi” đến
“Đó là Manh Manh nữ
sĩ”.

Nữ
phóng
viên
đầu
tiên

ĐOẠN 2:
Phần giới
thiệu chân dung nhân
vật: từ “Manh Manh nữ sĩ
tên thật là Nguyễn Thị
Kiêm” đến “bà lấy chồng
người Pháp và qua Pháp
ở cho đến ngày mất”.

ĐOẠN 3: Phần kết
luận: từ “Đối với văn
học Việt Nam” đến
hết.

Tóm tắt

Tác phẩm Nữ phóng viên đầu tiên kể về một người phụ nữ mới,
một người phụ nữ mở đầu cho phong trào nữ quyền. Bà chính là Manh
Manh nữ sĩ, một nhà báo nữ chân chính và ủng hộ nữ quyền. Trong hội
Tao Đàn, bà là người mạnh mẽ ủng hộ cho nữ quyền và thơ mới, là người
đại diện cho hết thảy những người phụ nữ trong xã hội mới. Những lời
nói và ý kiến của bà được cả báo chí và người đọc đón nhận. Bà chính là
người có đóng góp to lớn cho phong trào thơ mới.

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN (Trần Nhật Vy)
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

01
Nhân vật nữ phóng
viên đầu tiên

1. Nhân vật nữ phóng viên đầu tiên
TIỂU SỬ
+ Tên khai sinh: Nguyễn Thị Kiêm.
+ Năm sinh, năm mất: 1914 – 2005.
+ Quê quán: Gò Công.
+ Gia đình: Con ông tri huyện Nguyễn Đình Trị.
CÁC HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI
+ Học trường Trung học Nữ sinh bản xứ đến tú tài rồi bước vào
nghề báo khi 17 tuổi (1931)
+ Bà làm phóng viên thường với bút hiệu YM, Nguyễn Văn MYM.
+ Sáng tác và diễn thuyết để ủng hộ phong trào Thơ mới.
+ Bài thơ Tình già của bà được đăng báo và bà trở lên nổi tiếng.
+ Ủng hộ nữ quyền, tạo ra một phong trào phụ nữ rất sôi nổi
trong xã hội (từ năm 1932 đến năm 1934).
ĐỜI SỐNG CÁ NHÂN:
+ Kết hôn với nhà báo Lư Khê Trương Văn Em (năm 1937).
+ Lấy chồng người Pháp (năm 1950) và sinh sống ở Pháp cho
đến khi mất (năm 2005).

Ngoại
hình

-

Một người thấp lùn
Dáng vẻ núc ních
Mặt má miếng bầu
Môi nhọn như mỏ chim
Đôi mắt sáng ngời, thông minh.

=> Chân dung của bà được tái hiện một cách khách quan,
đầy đủ, qua đó ta nhận thấy bà là một người phụ nữ không
xinh đẹp, dáng dấp cũng không tính là cao ráo mà như nhà
báo Ngoạ Long nhận xét bà “ phụ nữ trời bắt xấu”.

1. Nhân vật nữ phóng viên đầu tiên
LỜI NÓI VÀ HÀNH ĐỘNG

+ Lời nói, hành động của nhân vật thể hiện tư tưởng dân chủ với
những quan điểm mới về bình đẳng giới.
 + Những tư tưởng đó dần được khai thông, nhiều phụ nữ An
Nam đã đi ngược lại với những lễ giáo cũ trong xã hội, họ cũng
đi học, đi làm, đi chơi, tự do như đàn ông từ đó khẳng định
quyền bình đẳng của phụ nữ với đàn ông trong xã hội. 

- Nhân vật được tái hiện trên nhiều bình diện, với các tư

cách khác nhau: một người phụ nữ, một thi sĩ, một nhà
báo, một nhà hoạt động xã hội.
Buổi diễn thuyết của
manh manh nữ sĩ

- Thông qua những chi tiết được cung cấp trong văn bản,
tác giả tái hiện sống động chân dung của nữ sĩ đi ngược
lại tất cả những chuẩn mực và định kiến của xã hội: từ
ngoại hình đến tính cách, hành động, đời sống riêng tư
khác thường...

2. Những đóng góp của Nguyễn Thị Kiêm cho phong trào
phụ nữ mới
- Có thể chia thơ mới thành 2 thời kì trước và sau năm 1939.
Nhận
cáchbao
giới
thiệu
+ Thời
kì xét
thứ về
nhất:
gồm
cácchân
tác giả nổi bật như Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Huy
dung
nữ phóng
đầuVũ
tiên
củaLiên, Thái Can.. Và các tác giả xuất hiện sau
Thông,
Nguyễn
Nhượcviên
Pháp,
ĐÌnh
giả.như Xuân Diệu, Huy Cận, Thanh Tịnh, Hàn Mặc Tử, Bích Khê, Nguyễn
năm tác
1935
Bính, Anh Thơ…

+Thời kì thứ hai: là giai đoạn thơ mới bắt đầu theo khuynh hướng triết
luận với những bế tắc, sa đoạ. Đại diện của thời kì này là Vũ Hoàng
Chương, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Huy Cận…

->Nỗ lực- cá
nhân
đấuThơ
tranh
tự do,
bình
phụ
Mỗi
tác giả
mớicho
không
bị gò
bó đẳng
trong của
cáchngười
làm thơ
và thường chịu
nhiều nguồn
ảnh hưởng
nhau thuật)
nữ trên nhiều
bình diện(xã
hộikhác
và nghệ

* Sự kết hợp yếu tố miêu tả và tự sự:
- “Lần thứ nhất một bạn gái lên diễn đàn và cũng là lần thứ
nhất có một cuộc diễn thuyết đông người nghe như thế…”
- Cuộc tranh luận kéo dài cả trong Nam lẫn ngoài Bắc; khi
ấy vẫn còn quan niệm: Đến thế kỷ XX, đàn bà An Nam lại
nảy sinh ra một số người quái gở!...
=>Thể hiện sức hấp dẫn, sinh động về sự chuyển biến mạnh mẽ
trong đời sống văn hoá, xã hội Việt Nam buổi giao thời.

NỘI DUNG

TỔNG KẾT

- Nữ

phóng viên đầu tiên­là một văn bản khảo cứu lịch sử, tái hiện
chân dung của một nữ nhà báo, nhà thơ, nhà hoạt động nữ quyền ở
Việt Nam đầu thế kỉ XX.
- Văn bản Nữ phóng viên đầu tiên điển hình cho cách trình bày
thông tin theo trình tự thời gian, để làm nổi bật diễn biến một
phong trào xã hội cũng như số phận của một nhân vật.
NGHỆ THUẬT

- Các phương tiện phi ngôn ngữ: hình ảnh, số liệu, mốc thời gian...được dử dụng
hiệu quả giúp cho thông tin được trình bày một cách sinh động, hấp dẫn, chân thực.
- Yếu tố miêu tả, tự sự được vận dụng khéo léo tạo sức hấp dẫn, lôi cuốn tự nhiên
- Các câu hỏi, câu in đậm gây ấn tượng và tạo hứng thú với người đọc.

Ý NGHĨA
- Văn bản đặt ra vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong đời sống
xã hội: vấn đề bình đẳng giới.
- Tác phẩm cho ta thấy vẻ đẹp sự tài hoa của người con gái
hiện đại, cũng là sự tiếc nuối của tác giả về một người phụ nữ
giỏi giang.

LUYỆN TẬP

Bằng những kiến thức thực tế và những thông
tin đã đọc được trong văn bản Nữ phóng viên
+ Cách giới thiệu chân dung nhân vật ấn tượng:
đầu không
tiên,
anh/chị
hãy
viết
một đoạn văn
chỉ trần
thuật lại những
sự kiện
về hoạt
động của nhân vật, mà còn trích dẫn trực tiếp lời
nói của 150
bà, lời nhận
đánh trả
giá của
(khoảng
chữ)xét, để
lờingười
câu hỏi: Vị thế
đương thời về nhân vật.
+ Văn bản được
trỉểnnữ
khai theo
trình tựhôm nay đã thay đổi
của người
phụ
ngày
thời gian từ thời niên thiếu cho đến
cuối đời của nhân vật. 
như thế nào so với phụ nữ Việt Nam đầu thế
kỉ XX?

VẬN DỤNG

Em hãy nêu một số hành động
tác động tích cực và tiêu cực
Sau
khi đọc xong văn bản
của con người tới môi trường
tự nhiên?
phóng
viên đầu tiên, em có

Nữ
suy
nghĩ gì về vai trò, vị trí của
người
nữ thế
Việt
Em suyphụ
nghĩ như
nào Nam trong
về quan
niệm cho
rằng
thời
đại
ngày
nay?
con người là chúa tể của
tự nhiên?

NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN (Trần Nhật Vy)
LUYỆN TẬP: Chọn đáp án đúng
Câu 1: Tác giả của văn bản Nữ phóng viên đầu tiên là ai?
A. Trần Nhật Duật
B. Trần Nhật Vy
C.Trần Tiến
D. Trần Đăng Khoa
Câu 2: Nữ phóng viên đầu tiên là viết về ai?
A. Manh Manh nữ sĩ
B. Nguyễn Thị Bình
C. Trương Mỹ Hoa
D. Hồ Xuân Hương

LUYỆN TẬP: Chọn đáp án đúng
Câu 3: Tên thật của Manh Manh nữ sĩ là:
A. Nguyễn Thị Khiêm
B. Nguyễn Thị Kiêm
C. Nguyễn Thị Hoa
D. Nguyễn Thị Lan
Câu 4: Bà Nguyễn Thị Kiêm quê ở đâu?
A. Tiền Giang
B. Hậu Giang
C. Gò Công
D.Thành phố Hồ Chí Minh
Câu 5: Hồi mới bước chân vào nghề bà có bút hiệu là gì?
A. YM
B. Nguyễn Văn MYM
C. Cả A và B đều đúng
D. Cả A và B đều không đúng

LUYỆN TẬP: Chọn đáp án đúng
Câu 6: Theo bà Nguyễn Thị Kiêm đàn bà tân tiến là:
A. Biết đi theo trào lưu xã hội theo thời đại văn minh
B. Người đàn bà được tôn trọng như những người khác
C.Người đàn bà đẹp và biết dùng đồ hiệu
D.Tất cả đáp án trên đều đúng
Câu 7: Sở trường của bà Kiêm là gì?
A.Thơ
B. Diễn thuyết
C.Phỏng vấn
D.Phê bình
 
Câu 8: Bà Kiêm thường viết về các thể loại nào?
A. Phỏng vấn
B. Phê bình
C. Ghi chép
D. Tất cả các đáp án trên

LUYỆN TẬP: Chọn đáp án đúng
Câu 9: Bà Kiêm là phóng viên của tờ báo nào?
A.Phụ nữ Tân thời
B.Phụ nữ Tân văn
C.Đuốc An Nam
D.Thần chung
Câu 10: Tờ Phụ nữ tân văn đình bản năm nào?
A.1932
B.1933
C.1934
D.1944
Câu 11: Buổi nói chuyện tại Hà Nội của bà Kiêm được miêu tả như thế nào?
A.Đông như hội đầy đủ đàn ông, đàn bà, trai, gái.
B.Lưa thưa vài người.
C.Chỉ có đàn bà mới đến
D.Số người đến xem khá đông

VẬN DỤNG
CÂU 12
Từ cách giới thiệu chân dung nữ
phóng viên của tác giả Trần Nhật Vy,
em hãy giới thiệu chân dung một nhân
vật nổi tiếng.

XIN CHÂN THÀNH CẢM
ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM