Giới thiệu về một người
có tấm lòng yêu nước,
thương dân mà em biết.

Lắng nghe đọc mẫu
Mắt dõi
Tai nghe
Tay dò

Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888) sinh ra trong mộ t gia đình nhà nho ở là ng Tâ n Thớ i, huyện
Bình Dương, phủ Tâ n Bình, tỉnh Gia Định (nay là Thà nh phố Hồ Chí Minh).
Nă m 1833, do cuộ c binh biến trong triều đình, cha bị mấ t chứ c, gia đình li tá n, cậ u bé Chiểu mớ i
mườ i hai tuổ i đã phả i xa cha mẹ, ra Huế ở nhờ nhà mộ t ngườ i bạ n củ a cha để ă n họ c.
Nă m 1843, Nguyễn Đình Chiểu trở về quê mẹ, đỗ tú tà i tạ i trườ ng thi Gia Định. Hai nă m sau, ô ng
lạ i trở ra Huế họ c tậ p, chờ kì thi nă m Kỷ Dậ u, 1849. Nhưng cuố i nă m 1848, mẹ mấ t, Nguyễn Đình
Chiểu phả i bỏ thi về Nam chịu tang mẹ. Trên đườ ng về, ô ng bị ố m nặ ng, mù cả hai mắ t, chạy chữ a
mã i khô ng khỏ i. Cuố i nă m 1849, Nguyễn Đình Chiểu mớ i về đến Gia Định “lỡ bề bá o hiếu, lỡ đườ ng
lậ p thâ n”.
Khô ng gụ c ngã trướ c nhữ ng thử thá ch nặ ng nề liên tiếp củ a số phậ n, sau thờ i gian chịu tang mẹ,
ô ng mở trườ ng dạy họ c và là m thuố c chữ a bệnh cho dâ n. Họ c trò gầ n xa nghe danh, mến đứ c xin
họ c rấ t đô ng. Tiếng thơ chan chứ a tinh thầ n nghĩa hiệp củ a Đồ Chiểu cũ ng bắ t đầ u vang khắ p miền
Lụ c tỉnh.
Nă m 1858, giặ c Phá p xâ m lượ c nướ c ta. Nguyễn Đình Chiểu cù ng cá c lã nh tụ nghĩa quâ n bà n
mưu tính kế đá nh giặ c. Ô ng sá ng tá c thơ vă n bày tỏ niềm tiếc thương, cả m phụ c đố i vớ i nhữ ng
ngườ i đã hi sinh vì đấ t nướ c; khích lệ mạ nh mẽ tinh thầ n chiến đấ u củ a nhâ n dâ n. Trá i tim nhâ n
hậ u củ a ô ng luô n gắ n bó sắ t son vớ i vậ n mệnh củ a đấ t nướ c. Ô ng đượ c nhâ n dâ n Lụ c tỉnh gọ i bằ ng
cá i tên trìu mến “cụ Đồ Chiểu” như mộ t cá ch tri â n vớ i ngườ i thầy đá ng kính củ a “lò ng dâ n”.
(Theo Trầ n Thị Hoa Lê)

Bài đọc được chia làm mấy đoạn?
Đoạn 1: Từ đầu đến Hồ Chí Minh.
Đoạn 2: Tiếp theo đến … để ăn học.
Đoạn 3: Tiếp theo đến … “lỡ bề báo hiếu, lỡ
đường lập thân”.
Đoạn 4: Tiếp theo đến … khắp miền Lục tỉnh.
Đoạn 5: Phần còn lại.

Luyện đọ c từ khó

Li tá n
lậ p thâ n
khích lệ

Năm 1833,/ do một cuộc binh
biến,/ cha bị mất chức,/ gia đình li
tán,/ cậu bé Chiếu mới mười hai
tuổi,/ đã phải xa cha mẹ,/ gà huế ở
nhờ nhà một người bạn của cha/
để ăn học.

Luyện đọc
câu dài

Luyện đọ c trong nhó m
Tiêu chí đá nh giá
 Đọ c đú ng.
 Đọ c to, rõ .
 Ngắ t, nghỉ đú ng chỗ .

Luyện đọ c trướ c lớ p
Tiêu chí đá nh giá
 Đọ c đú ng.
 Đọ c to, rõ .
 Ngắ t, nghỉ đú ng chỗ .

• Nhà nho: người học theo đạo nho
thời xưa.
• Tú tài: vị thấp nhất trong hệ thống
khoa cử thời xưa.

• Nghĩa hiệp: có tinh thần quên mình
về việc nghĩa, cứu giúp người gặp
khó khăn, hoạn nạn.
• Lục tỉnh: tên gọi vùng đất Nam Bộ
thời nhà Nguyễn.

1. Dự a và o đoạ n mở đầ u và nhữ ng hiểu biết củ a em, hãy nó i 2 –
3 câ u giớ i thiệu về Nguyễn Đình Chiểu.

Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888)
sinh ra trong mộ t gia đình nhà nho
ở là ng Tâ n Thớ i, huyện Bình
Dương, phủ Tâ n Bình, tỉnh Gia
Định (nay là thà nh phố Hồ Chí
Minh),...

2. Tó m tắ t nhữ ng sự kiện chính trong cuộ c đờ i củ a thầy giá o,
thầy thuố c, nhà thơ yêu nướ c Nguyễn Đình Chiểu.

Chặ ng đườ ng họ c hà nh, thi cử : Nă m 1833, gia đình ly
tá n, cậ u bé Chiểu 12 tuổ i phả i xa cha mẹ, ra Huế ở nhờ
mộ t ngườ i bạ n củ a cha để ă n họ c. Nă m 1843, Nguyễn
Đình Chiểu trở về quê mẹ đỗ tú tà i tạ i trườ ng thi Gia
Định. Hai nă m sau, ô ng trở ra Huế họ c tậ p chờ kỳ thi
nă m Kỷ Dậ u, 1849 nhưng đến cuố i nă m 1848 mẹ mấ t
Nguyễn Đình Chiểu phả i bỏ thi về Nam chịu tang mẹ.

Thờ i kỳ gặ p nhiều biến cố đau thương: đượ c tin
mẹ mấ t Nguyễn Đình Chiểu phả i bỏ thi về Nam
chịu tang mẹ. Trên đườ ng về, ô ng bị ố m nặ ng, mù
cả hai mắ t, chạy chữ a mã i khô ng khỏ i. Cuố i nă m
1849, ô ng mớ i về đến Gia Định “lỡ bề bá o hiếu, lỡ
đườ ng lậ p thâ n”.

Giai đoạ n ra tay giú p đờ i, cứ u ngườ i: khô ng gụ c ngã
trướ c nhữ ng đò n thử thá ch nặ ng nề liên tiếp củ a số
phậ n, ô ng mở trườ ng dạy họ c, là m thầy thuố c chữ a
bệnh cho dâ n và là m thơ chan chứ a tinh thầ n nghĩa
hiệp. Khi giặ c phá p xâ m lượ c nướ c ta (1858),
Nguyễn Đình Chiểu cù ng cá c lã nh tụ nghĩa quâ n bà n
mưu tính kế đá nh giặ c ngoạ i xâ m. Đồ ng thờ i, ô ng
sá ng tá c nhiều tá c phẩ m thơ vă n ca ngợ i, tiếc thương
nhữ ng ngườ i đã hy sinh vì đấ t nướ c, khích lệ mạ nh
mẽ tinh thầ n chiến đấ u củ a nhâ n dâ n.

3. Vì sao Nguyễn Đình Chiểu đượ c nhâ n dâ n Lụ c tỉnh gọ i
bằ ng cá i tên thâ n mậ t “cụ Đồ Chiểu”?

Vì Nguyễn Đình Chiểu có nhữ ng phẩ m chấ t cao
quý. Ô ng đã nêu cao nghị lự c vượ t lên số phậ n
bấ t hạ nh, suố t mộ t đờ i giữ trọ n lò ng hiếu trung
vớ i dâ n, vớ i nướ c. Ô ng xứ ng đá ng là bậ c thầy
đá ng kính để mọ i ngườ i trâ n trọ ng, kính phụ c.

4. Nêu chủ đề củ a bà i đọ c.
Bà i đọ c ca ngợ i cụ Nguyễn Đình Chiểu ngườ i đã nêu cao nghị lự c phi thườ ng, vượ t
lên số phậ n. Đồ ng thờ i bày tỏ niềm khâ m
phụ c trướ c tấ m lò ng nhâ n hậ u, hết lò ng bả o
vệ chính nghĩa, khâ m phụ c tinh thầ n yêu
nướ c, mộ t lò ng gắ n bó vớ i dâ n, vớ i nướ c,...
củ a cụ Đồ Chiểu.

Luyện đọ c trong nhó m
Tiêu chí đá nh giá
 Đọ c đú ng.
 Đọ c to, rõ .
 Ngắ t, nghỉ đú ng chỗ .

Luyện đọ c trướ c lớ p
Tiêu chí đá nh giá
 Đọ c đú ng.
 Đọ c to, rõ .
 Ngắ t, nghỉ đú ng chỗ .

1. Đọ c đoạ n vă n dướ i đây và thự c hiện yêu cầ u.
Nă m 1858, giặ c Phá p xâ m lượ c nướ c ta. Nguyễn
Đình Chiểu cù ng cá c lã nh tụ nghĩa quâ n bà n mưu
tính kế đá nh giặ c. Ô ng sá ng tá c thơ vă n bày tỏ
niềm tiếc thương, cả m phụ c đố i vớ i nhữ ng ngườ i
đã hi sinh vì đấ t nướ c; khích lệ mạ nh mẽ tinh thầ n
chiến đấ u củ a nhâ n dâ n.
a. Tìm từ đồ ng nghĩa vớ i mỗ i từ in đậ m trong đoạ n vă n trên.

sá ng tá c (thơ): viết (thơ), là m (thơ)
bày tỏ : tỏ bày, bộ c lộ , giã i bày, bộ c bạ ch,...
đấ t nướ c: non sô ng, nú i sô ng, giang sơn,
sơn hà ,...
chiến đấ u: đấ u tranh, đương đầ u,...

b. Đặ t câ u vớ i 1 – 2 từ đồ ng nghĩa em tìm đượ c.

Ví dụ : Nhạ c sĩ viết nên nhữ ng lờ i
ca thậ t hay.

2. Cá c câ u trong đoạ n vă n ở bà i tậ p 1 liên kết vớ i
nhau bằ ng nhữ ng cá ch nà o?

+ Câ u 2 liên kết vớ i câ u 1 cá ch lặ p từ (“giặ c”)
+ Câ u 3 liên kết vớ i câ u 2 bằ ng cá ch sử dụ ng từ
thay thế (từ “ô ng” thay thế cho “Nguyễn Đình
Chiểu”).