Bài 44: CHUYỂN ĐỘNG NHÌN THẤY CỦA MẶT
TRĂNG

Em hãy liên hệ thực tế nêu tên và các hình dạng nhìn thấy của
Mặt Trăng vào ban đêm?
-> Các hình dạng của Mặt Trăng vào ban đêm: Trăng tròn, Trăng
khuyết, Trăng bán nguyệt, Trăng lưỡi liềm, Không Trăng.

Ta thường thấy một số hình
dạng của Mặt Trăng như
Trăng tròn, Trăng khuyết,...
Có những đêm Mặt Trăng
sáng rõ trên bầu trời. Đôi khi,
chúng ta cũng nhìn thấy Mặt
Trăng trên bầu trời vào ban

1. Ánh sáng của Mặt trăng

Mặt Trăng có phải tự phát ra ánh sáng hay không? Vì sao?
-> Mặt Trăng không tự phát ra ánh sáng vì: Mặt Trăng có cả phần
sáng và tối.

-> Chúng ta có thể nhìn thấy Mặt Trăng vì Mặt
Tại sao
chúng
có thể
nhìn
trăng?
Trời
chiếu
sángtaMặt
Trăng
vàthấy
Mặtmặt
Trăng
lại phản
xạ ánh sáng Mặt Trời và chiếu tới mắt chúng ta.

Giống như Trái Đất, Mặt Trăng
không phát sáng, ta nhìn thấy Mặt Trăng
do nó phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời.
Ánh sáng phản chiếu từ Mặt Trăng
đến Trái Đất yếu hơn ánh sáng trực tiếp từ
Mặt Trời đến Trái Đất. Do đó, ban đêm ta
nhìn thấy Mặt Trăng rõ hơn ban ngày.

Bài 44: CHUYỂN ĐỘNG NHÌN THẤY CỦA MẶT
TRĂNG
1. Ánh sáng của Mặt trăng
- Mặt Trăng phản xạ ánh sáng Mặt Trời.

2. Hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng
Có những ngày ta thấy Mặt Trăng tròn, nhưng có những ngày lại
dường như không thấy Mặt Trăng. Từ ngày không trăng tới ngày
trăng tròn, rồi ngày không trăng tiếp theo hết khoảng một tháng.

Video hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng

Em hãy nêu các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng mà em biết?
-> Các hình dạng thường nhìn thấy của Mặt Trăng gồm: Trăng lưỡi liềm, Trăng
bán nguyệt, Trăng khuyết, Trăng tròn.
Hình ảnh Mặt Trăng chúng ta nhìn thấy trong các đêm khác nhau không giống
nhau do vị trí của Mặt Trăng trong quỹ đạo quay xung quanh Trái Đất mỗi ngày
đều khác nhau

Trong hình 44.4, Em hãy chỉ ra phần bề mặt của Mặt Trăng được Mặt Trời
chiếu sáng và phần bề mặt của Mặt Trăng mà ở Trái Đất có thể nhìn thấy?
-> Phần bề mặt Mặt Trăng được chiếu sáng là phần Mặt Trăng hướng về phía Mặt Trời.
-> Phần bề mặt Mặt Trăng mà ở Trái Đất có thể nhìn thấy là phần được Mặt Trời chiếu
sáng hướng về Trái Đất.

Bài 44: CHUYỂN ĐỘNG NHÌN THẤY CỦA MẶT
TRĂNG
1. Ánh sáng của Mặt trăng
- Mặt Trăng phản xạ ánh sáng Mặt Trời.
2. Hình dạng nhìn thấy của Mặt trăng
- Hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng là phần bề mặt của Mặt Trăng
được nhìn thấy khi quan sát từ Trái Đất.

Mặt Trăng chuyển động xung quanh Trái Đất

Ta nhìn thấy Mặt Trăng với các hình dạng
khác nhau nhưng trên thực tế chỉ có một Mặt
Trăng. Khi Mặt Trăng chuyển động xung
quanh Trái Đất, hình dạng nhìn thấy của
Mặt Trăng thay đổi theo ngày vì ở các ngày
khác nhau, từ Trái Đất chúng ta nhìn nó với
các góc khác nhau.

Câu 1: Một Tuần Trăng có độ dài khoảng

a. Một năm.
b. Một tuần.
c. Một tháng.
d. Ba tháng.

Câu 2. Ánh sáng từ Mặt Trăng mà ta nhìn thấy có được từ
a. Mặt Trời.

b. các ngôi
sao.

c. chính Mặt Trăng
phát ra.

d. Trái
Đất.

Câu 3: Chọn từ thích hợp vào chỗ trống để hoàn thành
câu sau:
Trăng   hướng về  
Mỗi thời điểm, phần bề mặt Mặt…
Trái
… Đất  được Mặt
   ...Trời   chiếu sáng có diện tích khác
Trăng  là khác nhau.
nhau nên ta nhìn thấy hình dạng Mặt …

CÁC HÌNH DẠNG NHÌN THẤY CỦA MẶT TRĂNG (PHA CỦA MẶT TRĂNG)

CỘT A
Không Trăng (ứng với ngày không có Trăng)

Trăng khuyết (ứng với 4 ngày sau)
Bán nguyệt (ứng với 8 ngày sau)
Trăng khuyết (ứng với 12 ngày sau)
Trăng tròn (ứng với 16 ngày sau)
Trăng khuyết (ứng với 19 ngày sau)
Bán nguyệt (ứng với 23 ngày sau)
Trăng khuyết (ứng với 27 ngày sau)

CỘT B

?4. Trong hình 44.4, em hãy chỉ ra phần bề mặt của Mặt
Trăng được Mặt Trời chiếu sáng và phần bề mặt của Mặt
Trăng mà ở Trái Đất có thể nhìn thấy.
TL: Phần bề mặt Mặt
Trăng hướng về phía Trái
Đất mà ở Trái Đất nhìn
thấy, được Mặt Trời chiếu
sáng có diện tích khác
nhau mỗi khi được chiếu
sáng.

b. Giải thích các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng

?5. Với mỗi vị trí của Mặt Trăng trong hình 44.5, người
trên Trái Đất quan sát thấy Mặt Trăng có hình dạng như
thế nào? Chỉ ra sự tương ứng giữa mỗi vị trí với các
hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng trong hình 44.3.

8. Trăng khuyết đầu tháng

1. Trăng bán nguyệt đầu tháng
2. Trăng lưỡi liềm đầu tháng

7. Trăng tròn

3. Không trăng

4. Trăng lưỡi liềm cuối tháng
6. Trăng khuyết cuối tháng

5. Trăng bán nguyệt cuối tháng

Sự tương ứng: vị trí 1 và 5, 2 và 6, vị trí 3 và 7, vị trí 4 và 8

Chỉ ra sự giống nhau và khác nhau giữa Trăng bán
nguyệt đầu tháng và Trăng bán nguyệt cuối tháng.
TL:
- Giống nhau: Hình dạng đều là Trăng bán nguyệt
- Khác nhau:
+ Trên hành trình đến trăng tròn, chúng ta sẽ thấy tỷ lệ lớn
dần lên từ trăng bán nguyệt đầu tháng ở nửa được chiếu
sáng của Mặt Trăng => Trăng tròn dần.
+ Khi chuyển từ Trăng tròn đến Trăng bán nguyệt cuối
tháng, chúng ta sẽ nhìn thấy tỷ lệ nhỏ dần đi ở nửa được
chiếu sáng của Mặt Trăng => Trăng khuyết dần.

c. Trải nghiệm quan sát các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng

Làm việc nhóm để chế tạo mô hình quan sát các hình
dạng nhìn thấy của Mặt Trăng.
Từ mô hình bên (hình 44.6),
em hãy phát để có thể quan sát
phần quả bóng được chiếu sáng
tương ứng với các hình dạng
nhìn thấy khác của Mặt Trăng.
VIDEO

VIDEO

VIDEO MỞ RỘNG

Bài tập 1 (Trang 194). Vào đêm không Trăng, chúng ta
không nhìn thấy Mặt Trăng vì
A. Mặt Trời không chiếu sáng Mặt Trăng
B. Mặt Trăng không phản xạ ánh sáng mặt trời.
C. ánh sáng phản xạ từ Mặt Trăng không chiếu tới Trái Đất
D. Mặt Trăng bị che khuất bởi Mặt Trời.

Bài tập 2 (Trang 194). Chúng ta nhìn thấy Trăng tròn khi
A. một nửa phần được chiếu sáng của Mặt Trăng hướng về
Trái Đất.
B. toàn bộ phần được chiếu sáng của Mặt Trăng hướng về
Trái Đất.
C. toàn bộ Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng.
D. Mặt Trăng ở khoảng giữa Trái Đất và Mặt Trời.

Bài tập 3 (Trang 194). Chu kì của Tuần Trăng là 29,5
ngày. Khoảng thời gian đó cho biết điều gì?
TL. Khoảng thời gian đó cho biết thời gian để Mặt
Trăng quay trở lại vị trí nằm giữa Mặt Trời và Trái
Đất.

Bài tập 4 (Trang 194). Em hãy vẽ hình để giải thích
hình ảnh nhìn thấy Trăng bán nguyệt cuối tháng.

Bài tập 5 (Trang 194). Em hãy tìm hiểu về hiện tượng nhật
thực và nguyệt thực. Hãy vẽ hình để giải thích hiện tượng
đó.
TL. - Nhật thực: Khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất
cùng nằm trên một đường thẳng, mặt trăng ở giữa thì trên
Trái Đất xuất hiện bóng tối và bóng nửa tối.

Bài tập 5 (Trang 194). Em hãy tìm hiểu về hiện tượng nhật
thực và nguyệt thực. Hãy vẽ hình để giải thích hiện tượng
đó.
• TL. - Nguyệt thực: Khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất
cùng nằm trên một đường thẳng, Trái Đất ở giữa thì trên
Mặt Trăng xuất hiện bóng tối và bóng nửa tối.

Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật

Sử dụng thực phẩm
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
an toàn

Hãy làm hàng ngày để
có một hành tinh xanh
tươi

TIẾT 126

BÀI 34: CÁC DẠNG NHÌN
THẤY CỦA MẶT TRĂNG

Học xong tiết này chúng ta :
Biết được rằng Mặt Trăng không phát
sáng mà phản chiếu ánh sáng mặt trời tới Trái
Đất.
Quan sát mô hình, hiểu và giải thích được
các hình dạng khác nhau của Mặt Trăng.
Góp phân hình thành các năng lực chung,
năng lực tự nhiên và hình thành, phát triển phẩm
chất trách nhiệm.

Khi Mặt Trăng ở cùng phía với Mặt
Trời, mặt tối của nó quay về phía Trái Đất
cho nên chúng ta không thấy Mặt Trăng.
Đó là ngày không trăng (1).
Khi Mặt Trăng ở phía ngược lại với
Mặt Trời, nửa được Mặt Trời chiếu sáng
của nó quay về phía Trái Đất. Chúng ta
thấy một Mặt Trăng tròn (5).

 II. Giải thích hình dạng nhìn thấy của Mặt
trăng bằng mô hình
 Kết quả quan sát:
 - Khi nhìn quả bóng qua khe ở phía đối diện
với thành bên với Mặt Trời, ta không thể nhìn
thấy một nửa được chiếu sáng của quả bóng. Ở
vị trí này tương đương với ngày ta không nhìn
thấy Mặt Trăng. Đó là ngày không Trăng.

 - Khi nhìn quả bóng qua khe
cùng thành bên với Mặt Trời, ta sẽ
nhìn thấy toàn bộ một nửa quả
bóng được chiếu sáng. Vị trí này
tương đương với ngày chúng ta
nhìn thấy một Mặt Trăng tròn.

 - Khi nhìn quả bóng qua hai khe ở
thành bên của hộp, ta chỉ nhìn thấy
một nửa của một nửa quả bóng được
chiếu sáng. Ở vị trí này tương đương
với ngày ta nhìn thấy một nửa Mặt
Trăng tròn. Đó là ngày nửa Trăng.

Bốn hình dạng cơ bản của Mặt trăng:

=> Tuỳ theo các vị trí khác nhau giữa Trái Đất, Mặt
Trăng và Mặt Trời mà trên Trái Đất nhìn thấy hình dạng
khác nhau của Mặt Trăng.

Câu 2: Ánh sáng từ Mặt Trăng mà ta
nhìn thấy có được từ
a. Các ngôi sao.
b. Mặt Trời.
c. Trái Đất.
d. Chính Mặt Trăng phát ra.

Câu 3: Chọn từ thích hợp: Mặt Trăng,
Trái Đất, Mặt Trời, điền vào chỗ trống để
hoàn thành câu sau.
Mỗi thời điểm, phần bề mặt ...1…
hướng về…2…được…3…chiếu sáng có
diện tích khác nhau nên ta nhìn thấy hình
dạng Mặt Trăng là khác nhau.
1. Mặt Trăng, 2. Trái Đất, 3. Mặt Trời

1. Chúng ta thấy Mặt Trăng vì nó
phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời.
2. Khi Mặt Trăng di chuyển xung
quanh Trái Đất, hình dạng của Mặt
Trăng thay đổi bởi vì chúng ta nhìn
thấy nó từ các góc khác nhau.

1. Chúng ta thấy Mặt Trăng vì nó phản
chiếu ánh sáng từ Mặt Trời.
2. Khi Mặt Trăng di chuyển xung
quanh Trái Đất, hình dạng của Mặt
Trăng thay đổi bởi vì chúng ta nhìn
thấy nó từ các góc khác nhau.