BẠN CÓ BIẾT?

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh
hay máy tính được kết nối Internet,ta có
thể trao đổi thông  tin với nhau trên khắp
toàn cầu.Vậy tại sao thông tin lại có thể
lan truyền được trong không gian?

Sóng
Điện
từ
và
Sóng Điện từ
Hành vi của nó

I.Sóng điện từ

• Sóng điện từ là điện từ trường
lan truyền trong không gian.
• Sóng điện từ là sóng ngang.
• Sóng điện từ truyền trong chân
không với tốc đọ bằng tốc độ
ánh sáng c= 3. m/s

Michael Faraday(Mai-cơn
Pha-ra-day,17911867),nhà vậy lí người
Anh

I.Sóng điện từ

• Sóng điện từ là điện từ trường
lan truyền trong không gian.
• Sóng điện từ là sóng ngang.
• Sóng điện từ truyền trong chân
không với tốc đọ bằng tốc độ
ánh sáng c= 3. 10^8 m/s

James Clerk Maxwell
(Giêm-clow Mác-xoen,
1831-1879),nhà vật lí
người Anh

II.Thang sóng
điện từ

Không có sự phân chia
rõ ràng giữa các dải
sóng trong phổ của
sóng điện tử

1.Ánh sáng nhìn
thấy
• Quang phổ của ánh sáng nhìn
thấy là một dải màu biến thiên
liên tục từ tím đến đỏ.
• Bước sóng nằm trong khoảng từ
0,38 μm (ánh sáng tím) đến 0,76
μm (ánh sáng đỏ).
• Nguồn phát ra ánh sáng: Mặt
Trời, một số loại đèn, tia chớp,
ngọn lửa, …

2.Tia hồng ngoại
(IR)
• Là sóng điện từ không nhìn thấy
có bước sóng trong khoảng từ
0,76 μm đến 1 mm.
• Nguồn phát:Vật có nhiệt độ cao
hơn môi trường xung quanh.
Nguồn phát thông dụng như
bóng đèn dây tóc, bếp gas, bếp
than, điot hồng ngoại,…
• Có tính chất tuân theo định luật
truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ,
…
•

Ứng dụng: trong các
điều khiển từ xa, bếp
điện, lò nướng,…

3.Tia tử ngoại
(UV)
• Là sóng điện từ không nhìn
thấy, có bước sóng nằm trong
khoảng từ 1 nm đến 380 nm.
• Nguồn phát:Vật có nhiệt độ
trên 2000 oC. Ví dụ như hồ
quang điện, đèn hơi thuỷ ngân,
…
• Tính chất: tác dụng lên phim
ảnh, kích thích sự phát quang
của nhiều chất, làm ion hoá
không khí, có tác dụng sinh

Ứng dụng: công nghệ diệt
khuẩn, tiệt trùng thực phẩm
trước khi đóng gói, khử trùng
dụng cụ y tế, tìm vết nứt trên bề
mặt của các vật kim loại,…

4.Sóng vô tuyến
• Có bước sóng nằm trong
khoảng từ 1 mm đến 100 km
• Chúng được phát thông qua các
an ten và được sử dụng để
mang các thông tin âm thanh,
hình ảnh đi rất xa.
• Sóng này bị phản xạ bởi tầng
điện li trước khi tới máy thu.

.

4.Sóng vô tuyến

• Sóng VHF có bước sóng rất
ngắn từ 1 m đến 10 m và sóng
UHF có bước sóng cực ngắn từ
10 cm đến 1 m có thể truyển
thẳng đến máy thu, không bị
phản xạ bởi tầng điện li.
• Nguồn phát: Từ các máy phát
sóng vô tuyến

Ứng dụng trong các đài phát
thanh và truyền hình, viễn thông
quốc tế (sóng vi ba có bước sóng
khoảng vài cm); chuyển tiếp
truyền hình qua vệ tinh thông
tin, cho mạng điện thoại di động.

Câu hỏi 1
1. Giải thích tại sao mỗi khi cho
phóng hồ quang người thợ hàn
cần mặt nạ che mặt

Hướng dẫn trả lời
Nguyên nhân do hồ quang điện phát
ra tia tử ngoại, mà ánh sáng tử ngoại
có bước sóng ngắn có thể làm tổn hại
đến các tế bào mắt có thể gây mù
mắt nên người thợ cần phải có thiết bị
bảo hộ, đeo mặt nạ khi hàn hồ quang
điện.

Câu hỏi 2
2.Giải thích tại sao Mặt Trời là một
nguồn năng lượng khổng lồ phát ra tia
tử ngoại mà con người và các sinh vật
trên Trái Đất vẫn có thể sinh sống dưới
ánh nắng mặt trời được.

Hướng dẫn trả lời
Nguyên nhân do xung quanh Trái Đất có
bầu khí quyển (được chia thành các
tầng như đối lưu, bình lưu…), khi tia tử
ngoại từ Mặt Trời phát ra đến gặp bầu
khí quyển của Trái Đất thì bị phản xạ
hoặc bị hấp thụ gần như hoàn toàn nên
con người và các sinh vật trên Trái Đất
vẫn có thể sinh sống dưới ánh nắng mặt

5.Tia X (tia Rơn
ghen)
• Có bước sóng nhỏ hơn tia tử
ngoại, khoảng từ 30 pm đến 3
nm.
• Nguồn phát: Tia X được tạo ra
khi các electron chuyển động
với tốc độ cao tới đập vào tấm
kim loại có nguyên tử lượng lớn
trong ống tia X

Ứng dụng: chẩn đoán và chữa trị
một số bệnh trong y học như
chụp X – quang; tìm các khuyết
tật trong vật đúc bằng kim loại
và trong tinh thể; kiểm tra hành
lí của hành khách khi đi máy

6.Tia gamma (γ)
• Có bước sóng nhỏ nhất trong
thanh sóng điện từ, khoảng từ
10-5 nm đến 0,1 nm.
• Ứng dụng: dùng trong phẫu
thuật, điều trị các căn bệnh liên
quan đến khối u, dị dạng mạch
máu, các bệnh chức năng của
não; ứng dụng trong công
nghiệp, phát hiện các khuyết
tật bằng hình ảnh rõ nét với độ
chính xác cao.

Tổng kết nội dung

Sóng điện từ
• Sóng điện từ là điện từ
trường lan truyền trong
không gian.
• Sóng điện từ là sóng
ngang.
• Sóng điện từ truyền
trong chân không với
tốc đọ bằng tốc độ ánh
sáng c= 3. 10^8 m/s

Thang sóng
điện từ
• Áng sáng nhìn
thấy
• Tia hồng ngoại
(IR)
• Tia tử ngoại (UV)
• Sóng vô tuyến
• Tia X (tia Rơn
ghen)
• Tia gamma (y)

Ứng dụng

• Nhận biết các loại
bức xạ trong
thang sóng điện
từ

PHẦN 1

ĐIỀN
VÀO

CHỖ TRỐNG

Điền vào chỗ trống

Câu hỏi số

Các thiết bị như điện thoại,
vệ tinh sử dụng sóng
để truyền và nhận tín hiệu.
Vô tuyến
NHIỆT

VÔ TUYẾN

ÁNH
SÁNG

1

Điền vào chỗ trống

Câu hỏi số

Tia tử ngoại là ánh sáng
người.

đối với mắt

KHÔNG NHÌN THẤY

NHÌN THẤY

KHÔNG
NHÌN
THẤY

NHÌN THẤY MỘT
PHẦN

2

Điền vào chỗ trống

Câu hỏi số

Lò nướng,bếp điện là ứng dụng của

Tia hồng ngoại
TIA X

TIA TỬ
NGOẠI

TIA HỒNG
NGOẠI

.

3

Phần 2: Kéo và thả các mục bên dưới vào danh mục chính xác
PHÁT RA SÓNG VÔ
TUYẾN

Phần 2: Kéo và thả các mục bên dưới vào danh mục chính xác
PHÁT RA SÓNG VÔ
TUYẾN