BÀI 32

NHIÊN LIỆU VÀ NĂNG
LƯỢNG TÁI TẠO

MỞ ĐẦU

Hãy kể tên những nhiêu liệu gia đình em dùng.
Các thiết bị nào trong nhà em có dùng nhiên liệu đó ?

- Những nhiêu liệu gia đình em dùng: than củi, xăng, khí
gas
- Các thiết bị trong nhà em có dùng các nhiên liệu đó:
+ Nhiên liệu than củi dùng cho bếp than để nướng (thịt,
ngô,…)
+ Nhiêu liệu khí gas dùng cho bếp gas để đun nấu thức
ăn…
+ Nhiên liệu xăng dùng cho máy phát điện chạy bằng xăng,
cho xe máy của bố mẹ em.

BÀI 32

NHIÊN LIỆU VÀ NĂNG
LƯỢNG TÁI TẠO

I
NHIÊN LIỆU

Trong sản xuất và đời sống, nhiều vật liệu bị đốt cháy để
thu năng lượng nhiệt và ánh sáng. Những vật liệu đó gọi là
nhiên liệu.

Xăng dầu
Gỗ
Than
Gas
Năng lượng nhiệt thu được từ nhiên liệu có thể dùng để
sưởi ấm, nấu ăn, sản xuất hàng hóa trong công nghiệp, làm
các động cơ hay máy phát điện hoạt động.

Than đá được hình thành từ các cây to
mọc ở vùng đầm lầy khoảng 300 triệu
năm trước. Khi cây chết, chúng bị vùi
trong đầm lầy. Nước trong đầm lầy
không có oxygen đã ngăn vi khuẩn
phát triển nên không phân hủy được
cây chết. Theo thời gian, cây tạo thành
than bùn. Sau đó, than bùn bị vùi lấp
và bị nén bởi lớp đá được hình thành
phía trên nó. Lực ép tăng lên đã đẩy
nước ra khỏi than bùn và làm nó nóng
lên. Quá trình biến đổi than bùn thành
than đá diễn ra trong hàng trăm triệu
năm.

EM CÓ BIẾT !

Hơn 200 triệu năm trước, trong đại dương, thực vật nhỏ và
động vật phù du chết đi, chúng lắng xuống đáy đại dương
và được phủ bởi một lớp đá. Sau đó, chúng chuyển thành
dầu và khí methane.

Tháng 11/2017 Mexico phát hiện mỏ dầu
trên bờ lớn nhất trong 15 năm trở lại đây,
trữ lượng ước tính tương đương 1,5 tỉ
thùng dầu thô.

Các mỏ dầu khí ở Việt Nam đã
vào giai đoạn suy kiệt.

II. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

 Nhiên liệu hóa thạch có hạn và với việc khai thác như
hiện nay, nguồn nhiên liệu này sẽ dần không còn đủ phục
vụ nhu cầu sử dụng của con người.
 Các nhà khoa học đang cố gắng tìm kiếm các năng lượng
thay thế như năng lượng gió, năng lượng sóng biển và
thủy triều, năng lượng Mặt Trời,...Các năng lượng này gọi
chung là năng lượng tái tạo.

Cánh đồng điện gió ở tỉnh
Bạc Liêu

Năng lượng gió đã được sử dụng từ hàng trăm năm nay. Ý
tưởng dùng năng lượng gió để sản xuất điện hình thành
ngay sau các phát minh về điện và máy phát điện. Việt
Nam có tiềm năng lớn về năng lượng gió, do ở gần xích đạo
và tồn tại những vùng khô nắng nhiều và gió có hướng

 Năng lượng mặt trời cũng đang được khai thác và sử
dụng. Khi chiếu ánh sáng mặt trời vào các tấm pin mặt
trời thì năng lượng ánh sáng sẽ biến đổi trực tiếp thành
năng lượng điện.

Pin Mặt Trời.

Mô hình sản xuất điện
từ ánh sáng Mặt Trời.

Năng lượng mặt trời, năng lượng gió là những
năng lượng tái tạo. Các loại năng lượng này
đang được sử dụng ngày càng nhiều.

Năng lượng tái tạo là năng lượng được tạo ra từ các nguồn
thiên nhiên có khả năng tự phục hồi và hầu như không bao
giờ cạn kiệt, như ánh sáng mặt trời, gió, nước chảy, sóng
biển, địa nhiệt và sinh khối.
Đặc điểm của năng lượng tái tạo:
• Sạch, ít gây ô nhiễm môi trường.
• Nguồn cung cấp vô tận hoặc liên tục được tái tạo.
• An toàn hơn so với năng lượng hóa thạch.
Ví dụ: Điện gió, điện mặt trời, thủy điện, điện từ sinh khối…
Sử dụng năng lượng tái tạo giúp giảm ô nhiễm môi trường,
giảm biến đổi khí hậu và bảo tồn các nguồn năng lượng
truyền thống đang dần cạn kiệt.

CH1. Năng lượng của dầu mỏ có phải là năng lượng
tái tạo không? Vì sao?
Năng lượng của dầu mỏ không
phải là năng lượng tái tạo.
- Vì phải mất thời gian quá dài mới tạo ra dầu mỏ.
- Bây giờ sử dụng hết dầu mỏ thì phải đợi khoảng
200 triệu năm mới có dầu mỏ để sử dụng tiếp.

VD1.
- Kể tên thiết bị sử dụng năng lượng
tái tạo mà em biết.
- Kể tên năng lượng tái tạo mà trường
học của em đang dùng (nếu có).

VD1.

- Các thiết bị sử dụng năng lượng tái
tạo em biết (ở gia đình hoặc hàng
xóm):
+ Pin Mặt Trời: bóng điện, quạt...
+ Cối xay gió

VD1.

- Năng lượng tái tạo mà trường học
của em đang dùng là năng lượng mặt
trời sử dụng vào hệ thống điện Mặt
Trời có các tấm pin Mặt Trời lắp đặt
trên mái nhà trường.

SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG ĐIỆN “TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ”

1. Tận dụng tối đa nguồn ánh sáng tự nhiên, năng lượng tự
nhiên (Mặt Trời, gió, ...).
2. Tắt các thiết bị điện khi đi ra khỏi phòng (phòng học ở trường
hay các phòng ở trong gia đình) và rút phích cắm tất cả các
thiết bị không sử dụng. ...
3. Chọn mua các thiết bị phù hợp với nhu cầu của người sử
dụng, thay đổi bóng đèn thắp sáng bằng các loại đèn có nhãn
tiết kiệm điện (LED, compact,…)
4. Vào mùa hè, sử dụng điều hòa nên để nhiệt độ trong khoảng
26 – 270C để vừa đảm bảo an toàn sức khỏe cho mọi người và
tiết kiệm tiền điện phải trả.

LUYỆN TẬP

Pin mặt trời biến đổi ........................... thành
năng lượng điện, còn máy phát điện gió biến
đổi  ..........................  thành năng lượng điện.
Đây đều là các nguồn năng lượng tái tạo.

năng lượng gió

năng lượng ánh sáng

năng lượng nhiệt

GHI NHỚ
Nhiên liệu khi bị đốt cháy
tạo ra năng lượng nhiệt và
ánh sáng.

Năng lượng mặt trời, năng
lượng gió là những năng
lượng tái tạo.
Các loại năng lượng này
đang được sử dụng ngày
càng nhiều.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

32.1. Năng lượng nào sau đây không phải là năng
lượng tái tạo?
A. Năng lượng mặt trời.
B. Năng lượng của gió.
C. Năng lượng của than đá.
D. Năng lượng của sóng biển.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

32.2. Năng lượng nào sau đây là năng lượng tái
tạo?
A. Năng lượng mặt trời.
B. Năng lượng của dầu mỏ.
C. Năng lượng của xăng.
D. Năng lượng của khí hóa lỏng.

32.3. Tại tỉnh Ninh Thuận, người ta sử dụng các
tuabin gió hoạt động để sản xuất điện. Năng lượng
cung cấp cho tuabin gió là
A. năng lượng ánh sáng từ Mặt Trời.
B. năng lượng của gió.
C. năng lượng của sóng biển.
D. năng lượng của dòng nước.

32.4. Em hãy cho biết xe máy (hoặc ôtô) của gia đình em
hoạt động nhờ loại nhiên liệu nào? Gia đình em mua loại
nhiên liệu đó ở đâu?
- Xe máy của gia đình em
hoạt động nhờ loại nhiên
liệu xăng. Ô tô của gia
đình em hoạt động nhờ
loại nhiên liệu dầu
điêzen.
- Gia đình em mua xăng
và dầu điêzen ở các cửa
hàng xăng dầu.

32.5. Trong gia đình em có sử dụng khí hóa lỏng (gas)
không? Khí hóa lỏng được sử dụng trong gia đình em chủ
yếu để làm gì?

Nấu ăn.

Thắp sáng đèn Manchon
(măng – xông) khi mất điện.

32.6. Đất nước Hà Lan nổi tiếng với hình ảnh của những
chiếc cối xay gió. Theo em, thông qua những chiếc cối xay
gió, năng lượng của gió có thể chuyển hóa chủ yếu thành
dạng năng lượng nào?
Thông qua những chiếc cối xay
gió, năng lượng của gió có thể
chuyển hóa chủ yếu thành
dạng năng lượng động năng để
sản xuất năng lượng điện.

32.7. Cho các năng lượng sau: năng lượng gió, năng lượng
của dầu mỏ, năng lượng của xăng, năng lượng của Mặt
Trời. Hãy cho biết năng lượng nào là năng lượng tái tạo ?

Năng lượng gió

Năng lượng Mặt Trời