BÀI 40
SINH SẢN HỮU TÍNH Ở SINH VẬT

Nêu một số hình thức sinh sản vô tính ở thực
vật, động vật? Lấy VD minh họa.

HĐ 1: MỞ ĐẦU

Cây đậu con có phải được sinh ra từ
rễ, thân, lá của cây mẹ không?

Video Sự
nảy mầm
của hạt đậu

Sự nảy mầm của hạt đậu

Sinh sản hữu tính là gì? Quá trình này diễn ra như thế nào?

I. Khái niệm sinh sản hữu tính

- Sinh
Thế nào
sản là
hữu
sinh
tính
sảnlàhữu
hìnhtính?
thức sinh sản có sự hợp nhất
giữa giao tử đực và giao tử cái tạo nên hợp tử, hợp tử
phát triển thành cơ thể
- Ví
dụ:ví dụ các loài sinh vật có
Lấy
+Ở
thực
vật,
sinh
sản
hữu
tính
gặp
ở
các
loài
như
lúa,
ngô,
cam,
hình thức sinh sản hữu tính mà em biết.
…
+ Ở động vật, sinh sản hữu tính gặp ở các loài như trâu, bò, lợn,
gà, cá …

I. Khái niệm sinh sản hữu tính
II. Sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa
1. Cơ quan sinh sản

Trò chơi “Tiếp sức”
Xác định các cơ quan sinh sản ở thực vật có hoa

1111
22
1111
1111

2

4

1111
10

71111

1

1111
5

1111
6
9

1111
3
81111

1111
11

1111
1

1111đ
22

7

1111

2
5

1111

10

1111
11

1111

4

1111

9

6

1111

3
1111
8 1111

II. Sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa
1. Cơ quan sinh sản
Mô tả cấu tạo của hoa lưỡng tính

II. Sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa
1. Cơ quan sinh sản

Mô tả cấu tạo của
hoa đơn tính?

Hoa lưỡng tính có đặc điểm gì khác hoa đơn tính?

Hoa lưỡng tính có đặc điểm gì khác hoa đơn tính?
Thành phần

Nhị hoa
Nhụy hoa

Hoa lưỡng tính

Hoa đơn tính
Hoa đực

Hoa cái

Có

Có

Không có

Có

Không có

Có

Phân loại hoa đơn tính và hoa lưỡng tính trong hình sau

II. Sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa
1. Cơ quan sinh sản



- Hoa là cơ quan sinh sản ở thực vật; bộ phận sinh sản của hoa là nhị và
nhụy.
+ Nhị hoa gồm chỉ nhị và bao phấn, bao phấn chứa hạt phấn (mang giao
tử đực).
+ Nhụy gồm đầu nhụy, vòi nhụy và bầu nhụy chứa noãn (mang giao tử
cái).
- Gồm 2 loại
+ Hoa lưỡng tính: Hoa có cả nhị và nhụy. Ví dụ như hoa đào, hoa hồng, …
+ Hoa đơn tính: Hoa chỉ mang nhị hoặc nhụy. Ví dụ như hoa bí, hoa dưa
chuột, …

2. Quá trình sinh sản hữu tính ở thực vật:
QUAN SÁT H 40.3 THẢO LUẬN: Mô tả các giai đoạn trong sinh sản hữu tính
ở thực vật.

2. Quá trình sinh sản hữu tính ở thực vật:
Các giai đoạntrong sinh
sản hữu tính ở thực vật.
1. Tạo giao tử
2. Thụ phấn
3. Thụ tinh
4. Hình thành quả và hạt
5.Phát triển phôi tạo
thành cây non

2. Quá trình sinh sản hữu tính ở thực vật:
- Gồm các giai đoạn nối tiếp nhau:
+ Tạo giao tử: Các giao tử đực được hình thành trong bao
phấn. các giao tử cái được hình thành trong bầu nhụy.
+ Thụ phấn: Là quá trình di chuyển hạt phấn đến đầu nhụy.
biệtnhụy,
quá trình
+ Thụ tinh:Phân
Tại bầu
nhân giao tử đực kết hợp với nhân
phấnhợp
và thụ
tinhtử phân chia phát triển thành
giao tử cái thụ
tạo thành
tử. Hợp
ở thực vật.
phôi.

Cho biết ý nghĩa
của thụ tinh trong
quá trình hình
thành quả và hạt.

2. Quá trình sinh sản hữu tính ở thực vật:
Gồm các giai đoạn nối tiếp nhau:
+ Tạo giao tử:
+ Thụ phấn: Quả và hạt được
+ Thụ tinh:
hình
thành
từ
bộ
+ Hình thành quả và hạt: Hạt do noãn đã thụ tinh phát triển
nàotrong
củaquả. Quả do bầu nhụy phát
thành. Hạt chứaphận
phôi nằm
triển thành.
hoa?
- Phôi trong hạt gặp điều kiện thuận lợi phát triển tạo thành cây
non.

Giải thích tại sao
trong tự nhiên có
loại quả có hạt
và loại quả
không có hạt?

III. Sinh sản hữu tính ở động vật

Quan sát hình mô tả khái quát các giai đoạn sinh sản hữu tính ở gà và thỏ.

III. Sinh sản hữu tính ở động vật

Sinh sản hữu
tính ở gà
gồm các giai
đoạn nào?

III. Sinh sản hữu tính ở động vật

Sinh sản hữu
tính ở thỏ gồm
các giai đoạn
nào?

III. Sinh sản hữu tính ở động vật

Mô tả các giai
đoạn trong
sinh sản hữu
tính ở động
vật.

III. Sinh sản hữu tính ở động vật
Gồm ba giai đoạn nối tiếp nhau:
1. Quá trình tạo trứng và tinh trùng: Quá trình tạo trứng
và tinh trùng: Trứng hình thành trong buồng trứng, tinh
trùng hình thành trong tinh hoàn
2. Thụ tinh: Nhân của tinh trùng kết hợp với nhân của
trứng tạo thành hợp tử. (thụ tinh ngoài và thụ tinh trong)
3. Hợp tử phân chia phát triển thành phôi. Phôi phát triển
thành cơ thể mới.

Nêu những ưu
điểm của hình
thức mang thai
và sinh con ở
động vật có vú
so với hình
thức đẻ trứng
ở các động vật
khác?

Sinh sản hữu tính ở thực vật và động vật giống nhau như thế nào?

Phân biệt sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính ở sinh vật.
Đặc điểm
Giao tử

Đặc điểm
con so
với mẹ

Sinh sản vô tính

Sinh sản hữu tính

Là hình thức sinh sản
không có sự hợp nhất
của giao tử đực và giao
tử cái

Là hình thức sinh sản có sự
hợp nhất giữa giao tử đực
và giao tử cái.

Con sinh ra có đặc điểm
giống nhau và giống cơ
thể mẹ

Con mang đặc điểm di
truyền của cả bố và mẹ

IV. Vai trò và ứng dụng của sinh sản hữu tính ở sinh vật
HOẠT ĐỘNG NHÓM THẢO LUẬN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Sinh sản hữu tính có vai trò như thế nào với cơ thể sinh
vật?
Sinh sản hữu tính có vai trò như thế nào với thực tiễn
sản xuất chăn nuôi, trồng trọt của con người?

IV. Vai trò và ứng dụng của sinh sản hữu tính ở sinh vật

- Sinh sản hữu tính tạo ra các cá thể mới đa
dạng, đảm bảo sự phát triển liên tục của loài và
sự thích nghi của sinh vật trước môi trường sống
thay đổi.
- Sinh sản hữu tính cung cấp nguyên liệu cho chọn
giống, con người đã ứng dụng để tạo giống mới
hay cải tạo giống cũ trong trồng trọt và chăn nuôi.

Nêu ví dụ ứng dụng của sinh sản hữu tính trong chăn nuôi và trồng trọt

- Ví dụ: Sự kết hợp giữa giống lợn thuần chủng Đại Bạch và
giống lợn Ỉ Việt Nam trong sinh sản hữu tính tạo ra giống lợn lai
Ỉ - Đại Bạch lớn nhanh, trọng lượng xuất chuồng lớn, tỉ lệ nạc
cao, đem lại hiệu quả kinh tế …

Lợn ỉ
Chống chịu tốt

Lợn đại bạch
Tỉ lệ nạc cao, tăng trọng nhanh

Lợn lai
Chống chịu tốt, tăng
trọng nhanh, nạc cao

BÒ LAI
X

Bò vàng Thanh Hóa

Bò sữa Hônsten Hà Lan
Bò lai sind

(Chịu khí hậu nóng, cho 1000kg sữa/con/năm)

BÒ LAI
X

Bò tót

Bò nhà

Bò tót lai

GIỐNG GÀ

X

Gà Đông Tảo

Gà Ri

Con lai có khả năng sinh sản tốt, sinh trưởng nhanh,
chất lượng thịt không kém nhiều so với gà Đông Cảo
thuần chủng, đặc biệt giá thành rẽ hơn rất nhiều lần.

GIỐNG VỊT LAI

X

Vịt

Ngan

Con lai lớn nhanh hơn, lượng tiêu tốn thức ăn ít hơn,
tuổi giết thịt ngắn hơn so với ngan, chất lượng thịt
ngon hơn thịt vịt, trắng hơn thịt ngan và ít mỡ hơn...

GIỐNG NGÔ

 Con lai có năng suất và chất lượng cao, hạt đồng đều, kháng tốt với bệnh
thối thân, thối quả

GIỐNG LÚA

X

DT 10
(Năng suất cao)

OM80
(Chất lượng gạo tốt)

DT17
(Năng suất cao,chất lượng gạo tốt)

Phương pháp lai giữa hoa bản địa và hoa nhập nội có thể tạo ra những giống
hoa lai có hình dạng mới lạ, màu sắc phong phú

Cà chua đen

Cà chua vàng

Cà chua đen, cà chua vàng ngoài chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe và
giảm nguy cơ lão hóa còn có màu sắc độc đáo, đẹp lạ mắt nên ngoài việc
trồng làm thực phẩm, nhiều người mua cây giống về trồng làm cảnh

HĐ 3: LUYỆN TẬP
1. Trả lời câu
hỏi
Câu 1: Sinh sản hữu tính ở sinh vật là quá trình
A. tạo ra cơ thể mới từ một phần của cơ thể mẹ hoặc bố.
B. tạo ra cơ thể mới từ sự kết hợp giữa cơ thể mẹ và cơ thể bố.
C.
C hợp nhất giữa giao tử đực và giao tử cái tạo thành hợp tử, hợp tử phát triển
thành cơ thể mới.
D. tạo ra cơ thể mới từ cơ quan sinh dưỡng của cơ thể mẹ.

BÀI 40: SINH SẢN HỮU TÍNH Ở SINH VẬT
HĐ 3: LUYỆN TẬP
1. Trả lời câu
hỏi
Câu 2: Trong các phát biểu sau đây về sinh sản hữu tính ở sinh vật, có bao
nhiêu phát biểu đúng?
I. Bầu nhụy không xảy ra thụ tinh sẽ phát triển thành quả không hạt.
II. Hoa thụ phấn nhờ gió, côn trùng và tác động của con người.
III. Các động vật thụ tinh ngoài thường sống ở trên cạn.
IV. Noãn đã thụ tinh phát triển thành hợp tử, hợp tử phát triển thành hạt.
V. Phôi phát triển bên trong cơ thể mẹ đối với các động vật đẻ trứng và đẻ con.
A 1.
A.
B. 2.
C. 3.
D. 4.

HĐ 3: LUYỆN TẬP
1. Trả lời câu
hỏi
2. HS vẽ sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức đã
học

HĐ 4: VẬN DỤNG
1. Trả lời câu
hỏi
Câu 1: Hiện nay, nhiều giông ngô mới có năng suất cao, chất lượng tốt. Dựa
trên những kiến thức đã học, em hãy dự đoán biện pháp được sử dụng để tạo ra
những giống ngô đó
Câu 2: Vẽ sơ đồ các giai đoạn sinh sản hữu tính ở cây ngô, giải thích tại sao
khi ruộng ngô nếp trồng gần ruộng ngô tẻ thì khi thu hoạch có những bắp ngô có
cả hạt ngô nếp và hạt ngô tẻ trong cùng một bắp.

HĐ 4: VẬN DỤNG
1. Trả lời câu
hỏi
Câu 3: Vụ trước, bà của Hoa trồng giống lúa mới, bà thấy giống lúa này cho
năng suất cao, nấu dẻo và thơm, vụ này bà muốn tiếp tục trồng lúa đó nên bà đi
mua lúa giống. Hoa thắc mắc tại sao không lấy thóc nhà mình vừa thu hoach để
trồng tiếp vụ này. Em hãy vận dụng những kiến thức đã học để giải thích cho
Hoa hiểu.
2. Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh các thành tựu lai tạo giống cây trồng, vật nuôi