Ngữ văn 7 - CTST

ÔN TẬP BÀI 10
Giáo viên thực hiện: Hồ Hoàng Gia

Tiến trình bài học
1. Câu hỏi 1
3. Câu hỏi 3
5. Câu hỏi 5

2. Câu hỏi 2
4. Câu hỏi 4
6. Câu hỏi 6

Câu hỏi 1

Em đã học ba bài thơ Đợi Mẹ, Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi, Mẹ. Hãy so sánh các văn
bản và rút ra nhận xét chung bằng cách điền vào bảng sau: (kẻ vào vở ghi)
Văn bản
Nét độc đáo
Từ ngữ
Hình ảnh
Vần, nhịp
BPTT
Từ ngữ
Nhận xét chung

Hình ảnh
Vần, nhịp
BPTT

Đợi Mẹ

Một con mèo nằm ngue trên
ngực tôi

Mẹ

Văn bản

Đợi Mẹ

Nét độc đáo
Từ ngữ

Em bé, mẹ, nhìn,...

Một con mèo nằm ngue trên ngực tôi

Con mèo, tôi, nằm ngủ, trái tim, âu yếm, vuốt
ve, đùm bọc,...

Mẹ lẫn trên cánh đồng

Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi

Bếp lửa chưa nhen

Trái tim tôi hòa nhịp trái tim mèo

Căn nhà tranh trống trải

Đôi tai vểnh ngây thơ

Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp đồng xa

Cái đuôi dài bướng bỉnh

Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ

+ Gieo vần linh hoạt Vần cách (nhà-xa; ao-vào;
mận-mơ)
+ Nhịp lẻ linh hoạt

Vần, nhịp

2/3/2
2/3

Mẹ, Cau
Lưng mẹ còng rồi

Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa

Hình ảnh

Mẹ

Mẹ đầu bạc trắng
Mẹ ngày một thấp
Mẹ thì gần đất
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ

+ Vần chân (mèo-veo; hoắt-nhắt; ủ-ngủ; chì-đi)
+ Nhịp: 3/5
3/3/2

+ Vần cách (thẳng-trắng; (già-xa; on-còn)
+ Nhịp
2/2
1/3

2/3/2/3

+ So sánh “Như đứa trẻ giữa vòng tay ấp ủ”

BPTT

+ Điệp từ “em bé”, “mẹ”

+ Điệp từ “trái tim”, “trên ngực tôi”, “được”

+ So sánh “cau và mẹ”

+ Ẩn dụ “nỗi đợi vẫn nằm mơ”.

+ Điệp cấu trúc “Ngủ đi, ngủ đi,...”

+ Điệp từ “cau”, “mẹ”

+ Liệt kê “âu yếm, vuốt ve, đùm bọc,...”

Từ ngữ
Nhận xét chung

Giàu sức gợi

Giàu giá trị biểu đạt

Quen thuộc, gần gũi

Hình ảnh

Sinh động, hấp dẫn

Nhiều, sinh động

Sinh động, hấp dẫn

Vần, nhịp

Linh hoạt, tạo tiết tấu cho bài thơ.

Linh hoạt

Linh hoạt

BPTT

Khiến hình ảnh thơ trở nên sinh động, dễ hiểu Khiến hình ảnh thơ trở nên sinh động, dễ hiểu Khiến hình ảnh thơ trở nên sinh động, dễ hiểu
hơn.
hơn.
hơn.

Câu hỏi 2

Qua việc học các bài thơ trên, em rút ra kinh nghiệm gì khi đọc thể loại này?
Kinh nghiệm khi đọc thể loại thơ

Hiểu được tâm
trạng của nhân
vật trữ tình

Tìm được những
từ ngữ, hình ảnh
nổi bật

Xác định được
vần, nhịp của bài
thơ và xem nó có
tác dụng gì trong
việc thể hiện chủ
đề bài thơ

Xác định được
biện pháp tu từ
hỗ trợ

Câu hỏi 3

Đọc đoạn thơ sau:         
Đâu chỉ lên trăng, thơ ta còn bay1 khắp       
Theo những con tàu cập bến các vì sao              
Như lòng ta chẳng bao giờ nguôi khát vọng
Biết bay2 rồi ta lại muốn bay3 cao
(Xuân Quỳnh, Khát vọng)
a. Dựa vào ngữ cảnh, em hãy giải thích nghĩa của các từ “bay” trong đoạn thơ trên.
b. Nghĩa của các từ “bay” có liên quan với nhau hay không?

a. Nghĩa các từ “bay”
- bay1: được dùng với nghĩa thông
thường là “di chuyển ở trên không”
- bay2, bay3: được dùng với nghĩa bóng
để chỉ ý “trưởng thành, phát triển”

b. Nghĩa các từ bay không liên quan
đến nhau.

Câu hỏi 4

Hoàn chỉnh sơ đồ sau về đặc điểm củ bài văn biẻu cảm ( về con người )
Kết hợp biểu cảm với
tự sự, miêu tả
Bài văn biểu cảm
về con người

Câu hỏi 4

Hoàn chỉnh sơ đồ sau về đặc điểm củ bài văn biẻu cảm ( về con người )
Biểu lộ tình cảm, cảm xúc
sâu sắc dành cho nhân vật

Kết hợp biểu cảm với tự sự,
miêu tả
Bài văn biểu cảm
về con người

Rút ra được điều đáng nhớ
đối với bản thân

Sử dụng ngôi thứ nhất để
chia sẻ cảm xúc

Câu hỏi 5

Qua bài học này, em rút ra kinh nghiệm gì khi trình bày ý kiến
về một vấn đề trong đời sống?

Cần chuẩn bị trước các lí lẽ, bằng chứng thuyết phục về
vấn đề sẽ trình bày
Khi nói cần nói rõ, rành mạch, tự tin, nhìn vào người nghe
khi nói, sử dụng giọng điệu và điệu bộ hợp lí
Ghi nhận và phản hồi những câu hỏi của người nghe một
cách thỏa đáng
Bảo vệ ý kiến trước sự phản bác của người nghe một
cách lịch sự, không gây xung đột

06

BÀI TẬP VỀ NHÀ
BÀI TẬP 6
Ba tác phẩm Đợi mẹ, Một con mèo nằm ngủ trên ngực
tôi, Mẹ và đoạn trích Lời trái tim đều nói về những cung
bậc cảm xúc khác nhau, những “tiếng nói” của “trái
tim”. Những điều em học được từ các văn bản này gợi
cho em những suy nghĩ về cách lắng nghe trái tim mình?
Theo em, vì sao chúng ta cần lắng nghe trái tim mình?

Hướng dẫn

BÀI TẬP VỀ NHÀ
BÀI TẬP 6

Dựa vào kiến thức đã học, sự suy ngẫm của bản thân
nêu suy nghĩ về cách lắng nghe trái tim mình và lý giải
tại sao chúng ta cần nghe trái tim mình.

CỦNG CỐ - DẶN DÒ
01
Các em xem lại
các bài tập và
xem lại bài học

02
Làm bài tập 6,
tiết sau kiểm tra

03
Giáo viên nhẫn
xét tiết học và
kết thúc tiết
học