Tiết 49, 50. BÀI 23:
CON NGƯỜI VÀ THIÊN NHIÊN

Xem đoan video và cho biết:
- Thiên nhiên đã cho con người
những điều gì?
- Con người đã tác động vào thiên
nhiên như thế nào?

I. Ảnh hưởng của thiên nhiên đến
sinh hoạt và sản xuất.

Bài 23:
Con người
và thiên
nhiên

II.Tác động của con người đến
thiên nhiên.
III.Khai thác và sử dụng tài nguyên
thông minh.

I. Ảnh hưởng của thiên nhiên đến sinh hoạt và sản xuất.
Dựa vào thông tin trong bài và hình 23. 1:
Trong cuộc sống hằng ngày, thiên nhiên cung cấp cho con
người những điều kiện cần thiết nào để tồn tại?
Trong cuộc sống hằng ngày, thiên nhiên cung cấp cho con người những
điều kiện cần thiết để tồn tại: khí hậu, địa hình, đất trồng, nguồn nước,...

I. Ảnh hưởng của thiên nhiên đến sinh hoạt và sản xuất.
Dựa vào thông tin trong bài và hình 23. 1:
Nếu thiếu một trong những điều kiện ấy, con người có thể tồn
tại bình thường trên Trái đất không?
Nếu thiếu một trong những điều kiện ấy, con người không thể tồn tại
bình thường trên Trái đất. 

I. Ảnh hưởng của thiên nhiên đến sinh hoạt và sản xuất.
Dựa vào thông tin trong bài và hình 23. 1:
Em hãy tìm những ví dụ thể hiện vai trò của thiên nhiên đối với
hoạt động sản xuất và đời sống của con người.

Lúa nước

Lúa mì

Tác động thiên nhiên đối với nông
nghiệp

Cà phê

Rau màu

Khai thác than

Khai thác dầu mỏ

Tác động thiên nhiên đối với công nghiệp

Chế biến thực phẩm

Cơ khí

Du lịch thám hiểm

Vịnh Hạ Long

Tác động thiên nhiên đối với du lịch

Biển Mỹ Khê

Núi Phú Sỹ

Nơi cư trú, mặt bằng sản xuất: Những người sống ở khu vực Đông
Nam Á, nơi quanh năm có khí hậu nóng ẩm, đồng bằng nhiều, nguồn
nước dồi dào thì họ sẽ định cư dọc các con sống lớn, nơi phát triển
được nghề lúa nước.

Nông thôn

Thành thị

Khí thải công nghiệp

Ô nhiễm nước

Chứa đựng rác thải:
Rác thải sinh hoạt, rác công
nghiệp, y tế, … đổ ra môi
trường hàng ngày.
Rác thải sinh hoạt

Cung cấp nguồn gien

Cung cấp lưu trữ thông tin

Lỗ thủng ôzon Nam Cực

Chống các tác nhân gây hại

Em hãy lấy ví dụ về điều kiện tự nhiên có thể tạo
thuận lợi hoặc khó khăn cho hoạt động sản xuất ?

I. Ảnh hưởng của thiên nhiên đến sinh hoạt và sản xuất.
- Thiên nhiên có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống
sinh hoạt và sản xuất của con người.
+ Cung cấp các nguồn tài nguyên để phục vụ cho cuộc sống
và sản xuất, sinh hoạt của con người.
+ Nơi cư trú, mặt bằng sản xuất.
+ Chứa đựng rác thải.
+ Cung cấp, lưu trữ thông tin.
+ Chống các tác nhân gây hại.

II. Tác động của con người đến thiên nhiên.
Dựa vào thông tin trong bài, hình 23.2 và hình 23.3, em hãy
nêu những tác động tích cực và tiêu cực của con người đến
thiên nhiên

Hình 23.2. Một góc vườn hoa Kì
diệu Đu-bai (Các tiểu vương quốc
Ả Rập Thống Nhất)

- Tác động tích cực:
+ Tạo ra những hệ sinh thái nhân tạo tươi đẹp: công
viên, vườn hoa, khu nghỉ dưỡng sinh thái,...
+ Bảo vệ môi trường, khắc phục các sự cố môi
trường, phòng chống thiên tai,...
- Tác động tiêu cực:
+ Thông qua các hoạt động kinh tế làm biến đổi
sâu sắc môi trường đất, nước, không khí, sinh vật,...
+ Khai thác tự nhiên quá mức làm cạn kiệt tài
nguyên, ô nhiễm môi trường,...

Tác động tích cực:

Cánh đồng hoa oải hương ở Anh

Tác động tích cực:

Hồ thủy điện Hòa Bình

Là một học sinh ngồi trên ghế nhà trường thì các em có thể c ập
nhật những biện pháp nào để bảo vệ môi trường?

Trồng và chăm sóc cây xanh

Thu gom rác

EM CÓ BIẾT ?
Ở Thụy Điển, chính phủ có quy định
khi khai thác một cây phải trồng lại
một cây. Thực tế, có nhiều công ty
khai thác đã trồng lại ba cây. Nhờ vậy,
đất nước này có môi trường sống trong
lành, giảm việc phát thải khí nhà kính.

II. Tác động của thiên nhiên đến sản xuất.

- Tác động tích cực: Tạo ra các hệ sinh thái (vườn
hoa, công viên); lai tạo và tạo thêm ra nhiều loài
thực, động vật; tạo ra nhiều của cải vật chất có giá
trị từ các loại tài nguyên thiên nhiên; giảm nhẹ tác
hại của thiên tai, …
- Tác động tiêu cực: Con người làm cho môi
trường bị ô nhiễm, cạn kiệt nhiều nguồn tài
nguyên.

Nối các hoạt động sao cho phù hợp với tác động của môi trường và hậu quả

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH

Dựa vào hình 23.4 và thông tin trong bài, HS hãy:
- Cho biết thế nào là phát triển bền vững?
- Phát triển bền vững là sự phát
triển nhằm thỏa mãn các nhu
cầu của thế hệ hiện tại của con
người nhưng không làm tổn hại
tới khả năng đáp ứng các nhu
cầu của thế hệ tương lai.

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH

Dựa vào hình 23.4 và thông tin trong bài, HS hãy:
-Giải thích tại sao phải đặt mục tiêu phát triển bền vững?
Phải đặt mục tiêu phát triển bền vững vì:
- Con người luôn khai thác liên tục TNTN
phục vụ nhu cầu cuộc sống. Tài nguyên
không phải là vô tận mà sẽ dần cạn kiệt.
- Khai thác tài nguyên thiên nhiên hợp lí,
tiết kiệm, phát triển công nghệ tìm tài
nguyên thay thế sẽ thúc đẩy sự phát triển
kinh tế bền vững.

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH
Em hãy cho biết các hoạt động kinh tế trong hình 23.5 có đáp ứng
được mục tiêu phát triển bền vững hay không? Tại sao?

Khai thác năng lượng mặt trời, năng lượng
gió ở Ninh Thuận (Việt Nam)

Sản xuất lúa và hoạt động du lịch ở Tam Cốc
Ninh Bình ( Việt Nam)

- Có đáp ứng được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.
- Vì đây là các hoạt động khai thác tài nguyên thiên
nhiên hợp lí (sử dụng nguồn năng lượng sạch, du lịch tự
nhiên), không làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên
nhiên mà còn làm cho các nguồn tài nguyên thiên nhiên
này trở nên phong phú, đa dạng hơn.

Khai thác năng lượng mặt trời, năng lượng
gió ở Ninh Thuận (Việt Nam)

Sản xuất lúa và hoạt động du lịch ở Tam Cốc
Ninh Bình ( Việt Nam)

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH

- Năng lượng gió là một nguồn tài
nguyên có thể nói là vô tận, lại
không gây hại cho môi trường, nếu
tận dụng được nguồn năng lượng
này sẽ rất có ích cho sự phát triển
kinh tế cũng như bảo vệ môi
trường.
Khai thác năng lượng mặt trời, năng lượng
gió ở Ninh Thuận (Việt Nam)

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH

Mô hình sản xuất lúa kết
hợp với hoạt động du lịch
là một biện pháp vừa phát
triển kinh tế nông nghiệp,
vừa phát triển ngành nghề
dịch vụ hầu như không ảnh
hưởng tới môi trường,
không làm khan hiếm
nguồn tài nguyên.
Sản xuất lúa và hoạt động du lịch ở Tam Cốc
Ninh Bình ( Việt Nam)

Các biện pháp khai thác và sử dụng tài nguyên thông minh:
Năng lượng gió, Mặt
Trời

Năng lượng sóng biển

Thủy năng

Năng lương thủy triều

III. KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THÔNG MINH

- Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm thỏa mãn
các nhu cầu của thế hệ hiện tại của con người nhưng
không làm tổn hại đến khả năng đáp nhu cầu của thế
hệ tương lai.
- Phải đặt mục tiêu phát triển bền vững vì tài nguyên
hiện nay đang bị khai thác ngày càng cạn kiệt.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Tài nguyên nào sau đây là tài
nguyên vô tận?
A. Năng lượng Mặt Trời, không khí.
B. Thổ nhưỡng, không khí, địa hình.
C. Không khí, khoáng sản và nước.
D. Năng lượng Mặt Trời, khoáng sản.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Hoạt động nào sau đây của con
người không tác động xấu đến tính chất đất?
A. Canh tác quá nhiều vụ trong một năm.
B. Luân canh, xen canh các loại cây trồng.
C. Phá rừng và đốt rừng làm nương rẫy.
D. Bón nhiều phân, sử dụng chất hóa học.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Tài nguyên thiên nhiên bị suy thoái là do
A. chiến tranh, thiên tai.
B. khai thác quá mức.
C. phát triển nông nghiệp.
D. dân số đông và trẻ.

LUYỆN TẬP
Câu 4. Tác động tiêu cực của con người
đến phân bố động, thực vật trên Trái
Đất không phải là
A. lai tạo ra nhiều giống.
B. đốt rừng làm nương rẫy.
C. tăng cường phá rừng.
D. săn bắn động vật rừng.

LUYỆN TẬP
Vẽ sơ đồ thể hiện những tác động tích cực và tiêu cực của con
người đến thiên nhiên.

VẬN DỤNG
Trong cuộc sống hằng ngày, em có thể làm gì để bảo vệ tài
nguyên thiên nhiên và môi trường tự nhiên nơi em sống?
 Thường xuyên vệ sinh đường làng, ngõ xóm và nhà cửa.
 Hạn chế sử dụng, tái sử dụng các sản phẩm nhựa và túi ni lông.
 Phân loại rác trước khi xả thải ra môi trường tự nhiên.
 Tăng cường trồng, bảo vệ rừng và hưởng ứng ngày môi trường, giờ Trái Đất.
 Tuyên truyền để mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường sống,…