CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
MÔN HỌC LỊCH SỬ!

TRÒ CHƠI NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI
Luật chơi: Chia lớp thành 2 đội.
• Đoán tên các nhân vật lịch sử thông qua đoạn thông
tin được đưa ra.
• Đội nào có câu trả lời đúng và nhanh nhất, đó là đội
chiến thắng.

1 2 3 4

Ru-dơ-ven.
ÔNG
LÀ AI?
Tổng thống thứ 32 của Hoa

Trở thành nhân vật trung

Thực hiện chương

Kỳ từ năm 1933 cho đến

tâm trong các sự kiện thế

trình nghị sự nội địa

khi qua đời (năm 1945).

giới vào nửa đầu TK XX.

New Deal nhằm đối

Thành viên Đảng Dân chủ,
là tổng thống duy nhất
trong lịch sử Hoa Kỳ đã
đắc cử 4 nhiệm kỳ liên tiếp

phó với cuộc khủng
Đã chỉ đạo chính phủ liên

hoảng kinh tế tồi tệ

bang trong phần lớn thời kì

nhất trong lịch sử

Đại khủng hoảng

Hoa Kỳ.

ÔNG
G. Xta-lin.
LÀ AI?
Nhà hoạt động chính trị,
nhà lãnh đạo Đảng Cộng
sản và Nhà nước Liên Xô.

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản
Liên Xô (1922 - 1953).

Giải phóng nhiều
nước ở Trung và
Đông Âu dẫn tới sự

Dưới sự lãnh đạo của ông và ĐCS Liên Xô, nhân dân đã

thành lập hệ thống

giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh giữ nước,

xã hội chủ nghĩa.

chống phát xít Đức (1941 – 1945)

He-ri
S.Tru-man.
ÔNG
LÀ AI?
Tổng thống thứ 33 của Hoa Kỳ
(1945 – 1953).

Thực hiện Kế hoạch Mác-san,
tái thiết nền kinh tế Tây Âu,
sáng lập NATO.

12/3/1947, ông đọc diễn văn trước Quốc hội, chính thức phát động
Chiến tranh lạnh chống Liên Xô.

Goóc-ba-chốp.
ÔNG LÀ AI?
Là một trong những nhân vật cực kì có sức ảnh hưởng
nửa sau TK XX.

Được phương Tây
khen ngợi vì vai trò
mấu chốt trong việc
chấm dứt Chiến

Có vai trò đối với sự sụp đổ của các chính quyền theo

tranh lạnh, mở ra

chủ nghĩa Mác – Lê-nin ở Đông và Trung Âu, dẫn đến

một thời kì chính trị

sự thống nhất nước Đức.

mới ở Liên Xô.

CHƯƠNG 3: THẾ GIỚI
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

BÀI 9:
CHIẾN TRANH LẠNH
(1947 – 1989)

U. Sớc-sin (Anh), Ru-dơ-ven (Mỹ), Xta-lin (Liên Xô) ở I-an-ta năm 1945

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

02

Nguyên nhân dẫn đến

Biểu hiện và hậu quả

Chiến tranh lạnh

của Chiến tranh lạnh

01
NGUYÊN NHÂN
DẪN ĐẾN
CHIẾN TRANH LẠNH

THẢO LUẬN NHÓM
CH: Tại sao Chiến tranh lạnh xảy ra? Em có nhận xét gì về mục
đích phát động Chiến tranh lạnh của Mỹ?

• Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, Mỹ và Liên Xô
bước ra khỏi cuộc chiến với tư cách là những quốc gia mạnh
nhất thế giới.
• Năm 1945 – 1947, hai nước vẫn cố duy trì mối quan hệ hợp
tác thời chiến.

• Tuy nhiên, giữa hai nước ngày càng nảy sinh nhiều bất đồng
trong quá trình giải quyết những hậu quả của cuộc chiến.

Quan điểm
giải quyết
hậu quả
chiến tranh

Mỹ

Liên Xô

Cùng với Anh, chủ trương

Hỗ trợ các đảng cộng sản nắm

chia cắt Đức thành hai nước

quyền ở các nước Đông Âu.

riêng biệt.
→ Phản ứng của Liên Xô:
chống lại.

→ Phản ứng của Mỹ: chống lại.

Mỹ

Liên Xô

Động thái

T3/1947, Tổng thống S.Tru-

T9/1947, Giờ-đa-nốp tuyên bố

của Mỹ và

man công bố quan điểm

thế giới chia thành 2 phe:

phản ánh

chống lại chủ nghĩa cộng sản.

• Phe đế quốc chủ nghĩa do

của Liên Xô → Chính sách đối đầu với
trong năm
Liên Xô của Mỹ.
1947

Mỹ lãnh đạo.
• Phe xã hội chủ nghĩa do
Liên Xô làm trụ cột.

Em có nhận xét gì về mục đích phát động Chiến tranh lạnh
của Mỹ?

Bao vây

Cô lập

Tiêu diệt

Liên Xô và nhà nước
xã hội chủ nghĩa.

Tư liệu 9.2, cho chúng ta
suy nghĩ gì?

Hình 9.2. Ngày 26/6/1963, Tổng thống Mỹ Giôn Ph. Ken-nơ-đi
(John F.Kennedy) quan sát Đông Béc-lin từ bức tường phía
Tây Béc-lin. Bức tường chia cắt Béc-lin là biểu tượng của
cuộc đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô trong Chiến tranh lạnh.

Kết luận
1. Nguyên nhân:
• Khác biệt trong quan điểm giữa Mỹ và Liên Xô về quá trình
giải quyết hậu quả Chiến tranh thế giới thứ hai (từ Hội nghị
I-an-ta).
• Quan điểm của S.Tru-man đối đầu với chủ nghĩa cộng sản,
phản ứng của Liên Xô và quan điểm của Giờ-đa-nốp chia thế
giới thành hai phe.

Kết luận
→ Quan hệ giữa Mỹ và Liên Xô rơi vào tình trạng căng thẳng
kéo dài (Chiến tranh lạnh): Mỹ tiến hành chính sách thù địch
về mọi mặt chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.
→ Chạy đua vũ trang giữa 2 phe, bùng nổ chiến tranh cục
bộ.

Mở rộng
Thuật ngữ “lạnh” được sử dụng
vì không có sự chiến đấu trực
tiếp diện rộng giữa hai siêu
cường, nhưng họ đã ủng hộ
những nước đồng minh đang có
xung đột nhằm gia tăng vị thế
chính trị, nó được gọi là những
cuộc chiến tranh ủy nhiệm.

02
BIỂU HIỆN VÀ
HẬU QUẢ CỦA
CHIẾN TRANH LẠNH

TÌM TỪ KHOÁ – BIỂU HIỆN CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

TÌM TỪ KHOÁ – BIỂU HIỆN CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

TÌM TỪ KHOÁ – BIỂU HIỆN CỦA CHIẾN TRANH LẠNH
BIỂU HIỆN CỦA NƯỚC MỸ

BIỂU HIỆN CỦA LIÊN XÔ

MAC-SAN

SEV

NA-TO

VAC-SA-VA

TRIỀU TIÊN

CU-BA

ĐỨC

VIỆT NAM

CHẠY ĐUA VŨ TRANG

2. Biểu hiện
Biểu hiện

Mỹ

Liên Xô

Sự thành lập các

Thực hiện kế hoạch

liên minh kinh tế.

Mac-san (1948)

Sự thành lập các

Thành

liên minh quân sự.

NATO(1949)

Các cuộc chiến tranh
cục bộ.

lập

tổ

Lập Hội đồng tương
trợ

kinh

tế

(SEV)

(1949)
chức Thành lập tổ chức Vacsa-va (1955)

Khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á, Trung Đông

9.3. Chuyến hàng đầu tiên chở đường vào

9.5 Một bé gái cõng em, lê bước qua

nước Anh theo kế hoạch Mác-san

chiếc xe tăng M26 của quân đội Mỹ tại

Kế hoạch Mác-san thực hiện trong 3 năm bắt đầu

Heng-chu, Hàn Quốc vào T6/1951

từ năm 1948. Mỹ tài trợ cho nước Tây Âu 13,3 tỉ

Cuộc chiến tranh Triều Tiên đã dẫn đến cái chết

đô la, Anh là nước nhận nhiều nhất.

của 3 triệu người chỉ trong vòng 3 năm.

Tổng thống H.

Mỹ trực tiếp

Tru-man phát động - Khối quân sự
NATO ra đời.
Chiến tranh lạnh.
- Nước Đức chia

đưa quân đội
Khối quân sự

Mỹ thực hiện thành hai nước.

Vác-sa-va ra

kế hoạch

Chiến tranh

đời.

Mác-san.

Triều Tiên.

1947

1948

1949

1950

xâm lược Việt Nam.
- Bức tường Béc-lin sụp đổ.
- Mỹ và Liên Xô tuyên bố

Khủng hoảng
tên lửa ở Cu-ba.

1955

1962

1965

9.4. Các sự kiện quan trọng trong Chiến tranh lạnh

kết thúc Chiến tranh lạnh
tại Man-ta.

1989

TƯ LIỆU 2:
Biểu hiện của Chiến tranh lạnh

Ngoại trưởng Mỹ - Mác-san

Mỹ đưa ra kế hoạch phục hưng
Châu Âu (Kế hoạch Mác-san)

Mỹ thành lập tổ chức
Hiệp ước Bắc Đại
Tây Dương (NATO)
tháng 4/1949.

Ký kết Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và
Tương trợ tại Vác-sa-va, ngày 14/5/1955
Cuộc tập trận quân sự mang tên “Vltava”
của Liên Xô và các nước tham gia Hiệp ước
Vác-sa-va

Tem của Liên Xô kỷ niệm
20 năm thành lập Hiệp ước
Vác-sa-va (năm 1975)

Dinh Tổng thống tại Vác-sa-va, Ba Lan,
nơi Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập
và ký kết vào ngày 14/5/1955.

Sự đối đầu giữa NATO và Khối Vác-sa-va

3. Hậu quả
Tư liệu 9.5 cho em biết
điều gì về hậu quả của
Chiến tranh lạnh?
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………

3. Hậu quả
Qua tư liệu 9.5:
Quan hệ
quốc tế

Hậu quả
của Chiến
tranh lạnh

Chạy đua

Tổn hại

Căng thẳng
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
Vũ trang

Sinh mạng con người
Sự phát triển của đất nước

TƯ LIỆU BỔ SUNG:
• Bức tường Béc-lin: được xây dựng vào năm 1961 - biểu tượng của sự chia
cắt thế giới thành hai phe - đế quốc chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.)

Bức tường Béc-lin ngăn cách
Đông Đức và Tây Đức
– một biểu hiện của
Chiến tranh lạnh.

Đức tưởng niệm ngày xây dựng Bức tường Béc-lin

• Cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba năm 1962: đặt Mỹ và Liên Xô
trước khả năng xung đột trực tiếp
nhưng hai nước đã kiềm chế để đi
đến giải pháp có tính tương
nhượng nhau.
→ Trong Chiến tranh lạnh, thế giới bị
phân thành hai phe, không xảy ra
giao

tranh trực tiếp giữa hai cường

quốc trụ cột là Mỹ và Liên Xô.

Tên lửa đạn đạo hạt nhân tầm trung
R-12 của Liên Xô ở Quảng trường Đỏ

• Cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba năm 1962: đặt Mỹ và Liên Xô
trước khả năng xung đột trực tiếp
nhưng hai nước đã kiềm chế để đi
đến giải pháp có tính tương
nhượng nhau.
→ Trong Chiến tranh lạnh, thế giới bị
phân thành hai phe, không xảy ra
giao

tranh trực tiếp giữa hai cường

quốc trụ cột là Mỹ và Liên Xô.

Khu vực tên lửa Liên Xô được
triển khai tại Cu-ba năm 1962

Liên hệ, vận dụng, sử dụng thiết bị có kết nối internet,
tiếp tục thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: Nêu hậu
quả của Chiến tranh lạnh đối với Việt Nam.

Hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với Việt Nam
Tác động
trực

tiếp

đến công
cuộc đấu
tranh giải
phóng dân
tộc

trong

TK XX.

Thúc

đẩy

việc

quốc

tế hoá các
cuộc xung
đột ở Đông
Dương

và

Việt Nam.

Làm

cho

Nhân

dân

Sau

1975:

quy

mô

Việt

Nam

gây

khó

chiến

tranh

phải

chịu

khăn

mở

rộng,

nhiều

thời

gian

sinh và tổn

nhập

kéo dài và

thất trong 2

tế và phát

tính

cuộc chiến

triển kinh tế

tranh.

- xã hội.

chất

phức tạp.

hi

trong

quá trình hội
quốc

Kết luận
Chiến tranh lạnh
Đối đầu giữa hai siêu cường

Đối đầu giữa hai hệ thống

Tư bản chủ nghĩa

Xã hội chủ nghĩa

Biểu hiện

Sự thành lập các

Sự thành lập các

Các cuộc chiến

liên minh kinh tế

liên minh quân sự

tranh cục bộ

Tình trạng thế giới

Hậu quả

luôn căng thẳng

Chia rẽ tình
cảm dân tộc

Bùng nổ chiến tranh, xung đột

Chia cắt

cục bộ ở khắp các khu vực

lãnh thổ

Hệ luỵ sâu sắc, lâu dài

Tư liệu
• Nguy cơ và những hậu quả
nặng nề của một cuộc chiến
tranh mới khi có vũ khí hạt
nhân có thể xảy ra.
• Do đó, vũ khí hạt nhân cho đến
nay vẫn là mối đe dọa đối với
hòa bình và an ninh thế giới.

LUYỆN TẬP

TRÒ CHƠI MẢNH GHÉP LỊCH SỬ
Luật chơi: Chia lớp thành 2 nhóm.
• Trả lời câu hỏi liên quan về Chiến tranh lạnh.
• 2 nhóm có quyền lựa chọn bất cứ ô chữ nào
để giải đố.
• Nhóm nào giải đúng ô chữ sẽ được cộng 10
điểm, sau khi kết thúc trò chơi, nhóm nào có
số điểm cao nhất sẽ giành chiến thắng.