Khởi động

Tiết 31, tuần 8
ĐỌC – HIỂU
VĂN BẢN 2: THIÊN NHIÊN VÀ
HỒN NGƯỜI LÚC SANG THU
Vũ Nho

I. Trải nghiệm cùng văn bản
- Vũ Nho năm
sinh 1948.
- Quê Ninh Bình.
- Nhà nghiên cứu
phê bình văn học.

- Hoàn cảnh sáng tác: Văn bản Thiên nhiên và
hồn người lúc sang thu được trích Đi giữa
miền thơ của NXB Văn học, năm 1999.
- Thể loại: Văn nghị luận
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận

- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1 (từ đầu …. khẳng định).
+ Phần 2 (từ bấy giờ… trọn vẹn).
+ Phần 3 (còn lại)

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hệ thống luận đề, luận điểm

- P1 (từ đầu ….
khẳng định).

Luận điểm 1: Cảm nhận tinh tế những tín
hiệu giao mùa.

- P2 (từ bấy giờ…
trọn vẹn)

Luận điểm 2: Bức tranh thiên nhiên giao
mùa.

- P3 (còn lại)

Luận điểm 3: Những suy tư và chiêm nghiệm
của tác giả.
Nhan đề: Sự biến chuyển của thiên nhiên
và hồn người ở thời điểm sang thu.

II. Suy ngẫm và phản hồi
2. Minh chứng làm sáng tỏ: Thiên nhiên và hồn người
lúc sang thu.

PHIẾU HỌC TẬP
- Xác định lí lẽ, bằng chứng là sáng tỏ luận điểm ở trong văn bản?
- Việc sử dụng 3 câu hỏi liên tiếp trong đoạn 1 có tác dụng gì?
Luận điểm
Luận điểm 1
…………………
………………….
………………….

Lĩ lẽ
……………………
……………………
.
………….
……………………
…...…….

Bằng chứng
………..
…………………..
…………………….
……...………..
…………..…………

Luận điểm
Luận điểm 1:
Cảm nhận
tinh tế những
tín hiệu giao
mùa.

Lí lẽ

Bằng chứng

- Những tín hiệu giao
mùa

- Hương ổi, gió se, sương chùng chình qua
ngõ-> tín hiệu của mùa thu.
- Hình như thu đã về

- Những cảm nhận
tinh tế của tác giả ở
thời khắc giao mùa.

- Cảm nhận hương ổi, nhận ra gió se, nhìn
thấy sương chùng chình qua ngõ,…
- Huy động khứu giác, thị giác, xúc giác.
- Từ chùng chình: vừa có hình ảnh vừa có
tình.
=> Việc sử dụng 3 câu hỏi liên tiếp -> sự
ngỡ ngàng, bâng khuâng, còn mơ hồ,
chưa chắc chắn nên nhà thơ viết “hình
như”.

- HS tìm bằng chứng khách quan và ý kiến đánh
giá người viết.
Với các thi nhân, mùa thu dấu ấn của mình
trong những vần thơ đượm một vẻ riêng trong
trẻo. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu,
Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình
Thi,… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp.
Đến lượt mình, Hữu Thỉnh lại làm cho mùa thu có
thêm hương sắc mới.

Dặn dò: Xem lại nội dung đã học 1,2 và
chuẩn bị luận điểm 2,3 và câu hỏi 4,5

Tiết học kết thúc, xin cảm ơn quý thầy cô và
các em HS!

PHIẾU HỌC TẬP
Yêu cầu HS luận điểm 2, lí lẽ, bằng chứng của văn bản
Luận điểm
Luận điểm 2
…………………
………………….
………………….

Lĩ lẽ
……………………
……………………
.
………….
……………………
…...…….

Bằng chứng
………..
…………………..
…………………..
..………..
………..…………

2. Minh chứng làm sáng tỏ: Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu.
Luận điểm
Luận điểm 2:
Bức tranh thiên
nhiên lúc giao
mùa

Lí lẽ

Bằng chứng

2.1. Sự chuyển biến của
thiên nhiên rộng lớn.
2.2. Hình ảnh đặc sắc
của thời điểm giao mùa

- Sông được lúc dềnh
dàng/ Chim bắt đầu vội vã
- Có đám mây mùa hạ/ Vắt
nửa mình sang thu.

PHIẾU HỌC TẬP
Yêu cầu HS luận điểm 3, lí lẽ, bằng chứng của văn bản
Luận điểm
Luận điểm 3
…………………
………………….
………………….

Lĩ lẽ
……………………
……………………
.
………….
……………………
…...…….

Dẫn chứng
………..
…………………..
…………………..
..………..
………..…………

2. Minh chứng làm sáng tỏ: Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu.
Luận điểm

Lí lẽ

Bằng chứng

Luận điểm 3:
Những suy tư và
chiêm nghiệm
của tác giả

3.1. Những suy tư của
tác giả về mùa thu.
3.2. Những suy tư về
hồn người lúc sang thu.

Vẫn còn bao nhiêu nắng/
Đã vơi dần cơn mua/ Sấm
cũng bớt bất ngờ/ Trên
hàng cây đứng tuổi.

3. Mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ
và bằng chứng của văn bản
Chỉ ra mối quan hệ giữa luận đề, luận điểm,
lí lẽ và bằng chứng trong văn bản?
Suy nghĩ cá nhân, thời gian 3 phút.
Đối với văn bản nghị luận, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng có vai trò
làm sáng tỏ cho luận đề. Hay nói cách khác, luận đề trong văn bản
nghị luận được thể hiện thông qua hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng
chứng.

Luyện tập
Em có đồng ý với nhận định “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm
lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” hay không? Vì sao?
(Suy nghĩ cá nhân, thời gian 2 phút, trình bày)
Viết đoạn văn (7-9 câu) trình bày cảm nhận của mình về vẻ
đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa. (Sử dụng 1 trong các kiểu trình
bày đoạn văn đã học)