Tuần: 27
Tiết: 106,107

SLIDESMANIA

THỰC HÀNH
TIẾNG VIỆT

SLIDESMANIA

KHỞI ĐỘNG
Hãy điền vào phiếu học tập những thông tin theo ý hiểu của em
về Từ Hán Việt và đoạn văn.
K – Điều đã biết

W – Điều muốn biết

L – Điều học được

(Liệt kê điều em đã biết

(Những điều em muốn

(Điều em học được khi

về từ Hán Việt và đoạn

biết về cácch giải thích

viết đoạn văn nêu cảm

văn)

nghĩa từ Hán Việt và

nhận về một bài thơ

cách viết đoạn văn)

trong chủ đề trước)

SLIDESMANIA

 

 

 

……………………………

…………………………..

…………………………….

……………………………

…………………………….

…………………………….

……………………………

…………………………….

…………………………….

 

Nội dung bài học
I. Từ Hán Việt
II. Văn bản và đoạn văn

SLIDESMANIA

I. Từ Hán Việt

SLIDESMANIA

Đọc phần Kiến thức ngữ văn và nêu khái
niệm từ Hán Việt. Hãy lấy 2-3 ví dụ về từ
Hán Việt mà em biết.

Từ Hán Việt: là những từ mà tiếng Việt mượn từ tiếng Hán (tiếng Trung
Quốc) được đọc theo cách đọc Hán Việt. 

Ví dụ: sơn hà, quốc gia, vĩ đại, nhân ái,...

SLIDESMANIA

Bài tập thực hành:
Bài 1. Tìm từ Hán Việt trong câu sau:
“Thái độ đối xử với động vật là một tiêu chí đánh giá sự văn minh của một cá nhân
hoặc cộng đồng.”.
Em hiểu “văn minh” có nghĩa là gì? Cách đối xử với động vật như thế nào được coi là
kém văn minh, lạc hậu?

Văn minh: một trong các nghĩa của văn minh là có đặc trang của nền văn
hoả phát triển cao. Ở câu được dẫn, văn minh được hiểu là trình độ phát
triển văn hóa của cá nhân hay cộng đồng.

SLIDESMANIA

Việc tàn phá môi trường sống của động vật, ngược đãi, săn bắt, tàn sát
động vật không nương tay là cách đối xử lạc hậu, kém văn minh đối với
động vật.

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
2. Đọc các câu sau và thực hiện các yêu câu bên dưới:
“Đại dương bao quanh lục địa. Rồi mạng lưới sông ngòi chăng chịt. Lại có
những hồ năm sâu trong đất liền lớn chăng kém gì biển cả.” (Khan hiếm nước
ngọt).
a) Xếp các từ in nghiêng vào hai nhóm: từ thuần Việt, từ Hán Việt.
b) Xếp các từ thuần Việt, Hán Việt thành các cặp đồng nghĩa.
c) Tìm thêm hoặc đặt câu có sử dụng một trong các từ đại đương, lục địa.

Từ thuần Việt
đất liền, biển cả.

SLIDESMANIA

Cặp từ đồng nghĩa

Từ Hán Việt
đại dương, lục địa.

II. Văn bản và đoạn văn

SLIDESMANIA

1. VĂN BẢN

SLIDESMANIA

1

Nêu ví dụ về một văn bản,
đoạn văn đã học và yêu cầu
HS dựa vào phần kiến thức
ngữ
Là đơn vị ngôn
ngữvăn,
trìnhhãy
bàynêu
trọnkhái
vẹn niệm
một vấn
đoạn văn.
đề văn
trongbản
giaovàtiếp.

2

Có dạng là một bài nói, bài viết (lá đơn, bức
thư, bài thơ, truyện kê, thông báo, bài văn nghị
luận).

3

Gồm các bộ phận thống nhất với nhau về chủ
đề, liên kết với nhau bằng những từ ngữ nhất
định và được sắp xếp theo thứ tự hợp lí.

2. ĐOẠN VĂN

1
2
3

Là đơn vị ngôn ngữ thể hiện một chủ đề nhỏ.

Được bắt đầu bằng chữ viết hoa, lùi đầu
dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống
dòng.

SLIDESMANIA

Đoạn văn thường có một hoặc một số câu nêu
chủ đề trong đoạn (câu chủ đề), những câu
còn lại phát triển chủ đề.

Bài 3. Phân tích văn bản Khan hiếm nước ngọt:
a) Chủ đề của văn bản là gì?
b) Xác định các đoạn văn và chủ đề của mỗi đoạn.
c) Nội dung các đoạn văn phục vụ cho chủ đề của văn bản như thế nào?
d) Dựa vào hiểu biết về các phép liên kết đã học ở tiêu học, hãy chỉ ra và phân tích một
phép liên kết câu ở một đoạn văn trong văn bản.

SLIDESMANIA

Bài tập 3:
a) Chủ đề của văn bản: sự khan hiếm nước ngọt. Chủ đề đó được thể hiện ngay ở nhan đề của
văn bản.
b) Văn bản Khan hiếm nước ngọt gồm 5 đoạn văn. Chủ đề của mỗi đoạn lần lượt là:
 Đoạn 1 (Đặt vấn đề): Nêu và bác bỏ ý nghĩ cho rằng con người và muôn loài không bao giờ
thiếu nước ngọt.
 Đoạn 2: Bề mặt quả đất rất nhiều nước nhưng chủ yếu là nước mặn, nước bẩn chứ không
phải đều là nước ngọt, nước sạch mà con người có thể dùng được.
 Đoạn 3: Trên hành tinh đang có khoảng hơn hai tỉ người sống trong cảnh thiếu nước ngọt :
để dùng trong sinh hoạt hằng ngày.
 Đoạn 4: Nguồn nước ngọt đã hiếm lại phân bố không đều.
 Đoạn 5 (đoạn kết): Giải pháp để khắc phục tình trạng thiếu nước ngọt là con người phải sử
dụng hợp lí, tiết kiệm nguồn tài nguyên quý giá đó.

SLIDESMANIA

Nội dung của các đoạn văn trên đều xoay quanh và phục vụ cho việc
làm rõ chủ đề: Sự khan hiếm nước ngọt

Bài 4. Đọc và đặt nhan đề phù hợp cho văn bản sau:
Một buổi tối, tôi cùng Gia-ca-ri-a ( Zakaria), đứa con trai lên tám của tôi, đọc tạp
chí truyền hình để chọn chương trình xem.
- Có một cuộc thi hoa hậu nè!- Tôi phấn khởi nói
Gia-ca-ri-a hỏi tôi thi hoa hậu là gì. Tôi giải thích rằng đó là cuộc thi chọn ra người
phụ nữ đẹp nhất và tốt bụng nhất
Ngay sau đó, con trai tôi đã làm tôi vô cùng xúc động khi ngạc nhiên hỏi tối:
- Mẹ ơi, sao mẹ không tham dự cuộc thi đó?

Các nhan đề phù hợp như: Người phụ nữ đẹp nhất, Con trai tôi, Câu

SLIDESMANIA

hỏi bất ngờ.

5. Đọc các đoạn văn sau và tìm câu chủ đề của mỗi đoạn
Nhóm 1
Ýa

Nhóm 2
Ýb

Nhóm 3
Ýc

a. Chăm sóc vật nuôi sẽ giúp trẻ có một cơ hội tuyệt vời để tìm hiểu về hậu quả. Khi các thú
cưng không được chăm sóc tốt, kết quả sẽ thấy rõ ràng trong thực tế. Ví dụ: Nếu cá không được cho
ăn, cá sẽ chết, nếu chó không được vận dụng, chó sẽ bị cuồng chân, khi chuồng của một con chuột
lang không được cọ rửa thì nó sẽ có mùi khó chịu...
b. Động vật không xa lạ với cuộc sống con người, gần như mỗi chúng ta đều có những kí ức tuổi thơ
tươi đẹp gần gũi với động vật và thiên nhiên. (...) Hẳn nhiều người đều từng dành hàng giờ nhìn lũ
kiến " hành quân" tha mồi về tổ hay buộc chỉ vào chân cảnh cam làm cánh diều thả chơi. Những
loài động vật bé nhỏ đã nuôi dưỡng biết bao tâm hồn trẻ thơ, vẽ nên những bức tranh kí ức
về thời ấu thơ tươi đẹp. 

SLIDESMANIA

c. Vào kì nghỉ hè, nhiều trẻ em mong ngóng được về quê chơi. Buổi sáng tinh mơ, gà trống gáy vang ò
ó o gọi xóm làng thức dậy, lũ chim chích đùa vui trên cành cây, đàn bò chậm rãi ra đồng làm việc.
Người nông dân ra bờ sông cất vó, được mẻ tôm, mẻ cá nào lại đem về chế biến thành những món ăn
thanh đạm của thôn quê. Vì vậy, khó mà tưởng tượng được rằng nếu không có động vật thì cuộc
sống của con người sẽ ra sao.

VẬN DỤNG
Chọn một trong hai đề sau:
a. Viết một đoạn văn ngắn ( khoảng 5-7 dòng) với câu chủ
đề: Chúng ta cần đối xử thân thiện với động vật
b. Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5-7 dòng) với câu chủ đề:
Chúng ta cần sử dụng nước ngọt một cách hợp lí, tiết kiệm

SLIDESMANIA

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Hoàn thành các bài tập tiếng việt trong vở bài tập.
2. Soạn bài; Tại sao nên có vật nuôi trong nhà/

SLIDESMANIA

TẠM BIỆT VÀ HẸN GẶP LẠI CÁC EM
TRONG TIẾT HỌC SAU!

SLIDESMANIA