1

1

2

6
6
7

NỘI DUNG CHƯƠNG 1
Lịch sử là gì?
Thời gian trong lịch sử

1

1

NỘI DUNG CHƯƠNG 1
Lịch sử và môn lịch sử là gì?

2

Vì sao cần học lịch sử

3

Dựa vào đâu để biết và dựng lại lịch sử

6
6
4
7

Cách tính thời gian trong lịch sử

LỊCH SỬ VÀ
MÔN LỊCH SỬ

VÌ SAO PHẢI HỌC
LỊCH SỬ

KHÁM PHÁ LỊCH SỬ TỪ
CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ
Bài 1:
LỊCH SỬ LÀ GÌ
I. Lịch sử và môn lịch sử

-1. Ngày 2/9/ 1945 Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra
nước
Việt
Nam
dân
chủ
Cộng
Hoà.
lịch
sử
---

- 2. Ngày mai là buổi học thứ 2 của học sinh lớp 6A.lịch sử

- 3. Năm 1975 lá cờ giải phóng bay trên nóc Dinh Độc Lập, đất
nước Việt Nam Bắc – Nam thống nhất một nhà.lịch sử
- 4. Tương lai, khoảng 500 năm nữa trên thế giới sẽ không có dịch
bệnh.lịch sử

Những hình ảnh này gợi cho em liên tưởng đến sự kiện lịch
sử nào?
Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

Giải phóng miền Nam, thống
nhất đất nước (30.4.1975)

Theo em những câu hỏi nào có thể được đặt ra để tìm hiểu
về quá khứ khi quan sát hình 1.1?
+ Công trình, hiện vật này có từ bao
giờ(WHEN)?
+ ……..ở đâu?(WHERE)
+ Tại sao……….(WHY)
+……do ai tạo ra(WHO)?
+ …..có ý nghĩa gì với hiện tại( WHAT)?
+ …làm nó như thế nào?( WHO)

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ
Bài 1:
LỊCH SỬ LÀ GÌ
I. Lịch sử và môn lịch sử

- Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ, bao gồm mọi hoạt động của con người từ
khi xuất hiện đến nay.
- Môn Lịch sử là môn khoa học tìm hiểu về lịch sử loài người, bao gồm toàn bộ những hoạt
động của con người và xã hội loài người trong quá khứ.

Có ý kiến cho rằng: Lịch sử là những gì đã qua, không thể
thay đổi được nên không cần thiết phải học môn Lịch sử.
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao?

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm
40 là cuộc khởi nghĩa đầu tiên
chống lại chế độ Bắc thuộc,
đánh đuổi thế lực cai trị của
Đông Hán ra khỏi Giao Chỉ.
Người lãnh đạo của cuộc khởi
nghĩa là hai chị em Trưng
Trắc và Trưng Nhị.

-

"Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba".
Tại sao ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được xem là một ngày lễ lớn của
dân tộc Việt Nam?

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ
Bài 1:

LỊCH SỬ LÀ GÌ

I. Lịch sử và môn lịch sử
II. Vì sao phải học lịch sử

- Học lịch sử để biết được cội nguồn của tổ tiên, quê hương, đất nước, hiểu được ông cha
ta đã phải lao động, sáng tạo, đấu tranh như thế nào để có được đất nước như ngày nay.

- Học lịch sử để đúc kết những bài học kinh nghiêm của quá khứ nhằm phục vụ cho hiện
tại và tương lai.

III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu

Nguồn sử liệu là gì?
Quá khứ đã qua và không thể quay lại, chỉ còn dấu tích
của người xưa là ở lại với chúng ta và được lưu giữ
dưới nhiều dạng khác nhau. Đó được gọi là nguồn sử
liệu hay tư liệu lịch sử.

- Để biết và dựng lại lịch sử chúng ta cần căn cứ vào các
nguồn tư liệu khác nhau:
- Có những nguồn tư liệu nào?
Có nhiều nguồn tư liệu khác nhau: tư liệu truyền miệng,
tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết,... Trong các nguồn tư
liệu đó có những tư liệu được gọi là tư liệu gốc.

- Truyền thuyết Thánh Gióng đánh giặc Ân và
“bay” lên trời từ đỉnh Sóc Sơn (Hà Nội) ngày
nay vào đời Hùng Vương thứ sáu.

Sự tích bánh chưng – bánh giầy, giải thích nguồn gốc của hai thứ bánh cổ
truyền và phản ánh quan niệm sơ khai của người xưa về vũ trụ: trời tròn,
đất vuông. Câu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc về nền tảng đạo đức của
dân tộc: đó là tình cảm gắn bó thiết tha với tổ tông, với cội nguồn dân tộc và
lòng thành kính biết ơn đời đời tổ tiên, ông cha chúng ta đã gây dựng lên non
sông đất nước.

Trải qua bao thăng trầm, biến đổi, Hoàng thành
Thăng Long ngày nay là quần thể di tích đáng tự hào
của dân tộc khi chứa đựng giá trị lịch sử to lớn. 

Trống đồng Đông Sơn là một loại trống
đồng tiêu biểu cho Văn hóa Đông Sơn (thế kỷ 7
TCN - thế kỷ 6 CN) của người Việt cổ.

Những hiện vật trong gia đình địa chủ

Các tư liệu cổ gồm: bức trướng, đại tự, câu đối và các sắc phong
cổ có niên đại thời Lê - Nguyễn do nhà thờ họ Nguyễn Trinh
thuộc thôn Trung Tiến, xã Kỳ Khang, huyện Kỳ Anh cất giữ.

Dưới triều Nguyễn, do nhu cầu phổ biến rộng rãi các chuẩn mực của xã hội,
các điều luật bắt buộc thần dân phải tuân theo, để lưu truyền công danh sự
nghiệp của các vua chúa, các sự kiện lịch sử..., triều đình đã cho khắc nhiều
bộ sách sử và các tác phẩm văn chương để ban cấp cho các nơi. Quá trình
hoạt động đó đã sản sinh ra một loại hình tài liệu đặc biệt, đó là mộc bản.

Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có
ý nghĩa và giá trị gì?
Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết
có ý nghĩa và giá trị là những nguồn tư liệu để giúp ta
hiểu biết và dựng lại lịch sử.

Đánh giá ưu điểm và nhược điểm của các nguồn tư liệu?
- Tư liệu hiện vật: 
+ Ưu điểm: Bổ sung, kiểm tra các tư liệu chữ viết. Dựa
vào tư liệu hiện vật có thể dựng lại lịch sử.
+ Nhược điểm: Tư liệu câm, thường không còn nguyên
vẹn và đầy đủ.

Đánh giá ưu điểm và nhược điểm của các nguồn tư liệu?
- Tư liệu chữ viết: 
+ Ưu điểm: Dựa vào tư liệu viết thì rất rõ ràng, chính
xác.
+ Nhược điểm: Không có tư liệu viết vào thời kỳ khi
chưa có chữ viết, nếu viết trên giấy thì khó bảo quản
được nguyên vẹn với thời gian dài.

Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất?
 Tư

liệu gốc là loại tư liệu có giá trị lịch sử xác thực
nhất vì đây là các tư liệu liên quan trực tiếp đến sự
kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện =>
tư liệu gốc cung cấp những bằng chứng xác thực giúp
chúng ta có thể phục dựng lại những gì đã xảy ra
trong quá khứ.

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ
Bài 1:
LỊCH SỬ LÀ GÌ
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu
- Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, cổ tích, thần thoại...) được truyền từ
đời này qua đời khác.
- Tư liệu hiện vật gồm những dấu tích vật chất của người xưa như di tích, công trình kiến trúc,
đồ vật (văn bia, trống đồng, đồ gốm,..)
- Tư liệu chữ viết bao gồm các bản chép tay hay in trên giấy, viết trên mai rùa hay vỏ cây… ghi
chép tương đối đầy đủ mọi mặt đời sống con người và các sự kiện lịch sử đã xảy ra.
- Trong các loại tư liệu trên, có những tư liệu được gọi là tư liệu gốc - tư liệu liên quan trực tiếp
về sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện. Đây là nguồn tư liệu đáng tin cậy nhất
khi tìm hiểu lịch sử.

Câu 3 Quan sát hình 1.12 dưới đây và cho biết:
Đây là loại tư liệu lịch sử gì?

Hãy cho biết các tư liệu dưới đây thuộc loại tư liệu lịch sử nào?

Trần

Chúc các em
chăm ngoan, học giỏi.

VỀ NHÀ
Câu 1( sgk). Em biết những di tích lịch sử nào ở địa phương em
đang sống? hãy kể cho cả lớp nghe về sự kiện lịch sử liên quan đến
một trong những di tích đó.