CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG
Hoàn thành yêu cầu viết trên phiếu KWL

K

W

L

(Những điều em biết về
chuyển động)

(Những điều em muốn
biết về chuyển động)

(Những điều em đã
học được)

…

…

…

KHỞI ĐỘNG
Gợi ý những điều em muốn biết về chuyển động:
 Làm thế nào để xác định được vật nào chuyển động
nhanh hơn vật nào?
 Làm thế nào đo được tốc độ chuyển động của các vật?
 Có những thiết bị đo tốc độ nào?
 Kiến thức về tốc độ có ứng dụng gì trong đời sống?

BÀI 7: TỐC ĐỘ CỦA
CHUYỂN ĐỘNG

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

Khái niệm tốc độ

II

Đơn vị đo tốc độ

III

Cách đo tốc độ bằng dụng cụ
thực hành

IV

Cách đo tốc độ bằng thiết bị
“bắn tốc độ”

I. Khái niệm tốc độ

HOẠT ĐỘNG NHÓM

 Quan sát một số hình ảnh về các chuyển
động quen thuộc trong đời sống.
 Từ kinh nghệm thực tế, thảo luận việc
làm thế nào để biết vật chuyển động
nhanh hay chậm?

Câu hỏi thảo luận chung

 Nếu có hai chuyển động mà quãng đường đi
được khác nhau và thời gian đi hết quãng đường
đó cũng khác nhau thì làm thế nào so sánh được
sự nhanh, chậm của các chuyển động đó?
 So sánh quãng đường đi được trong cùng một
đơn vị thời gian.

Phiếu học tập số 1
 Các phương án có thể:
So sánh quãng đường đi được trong cùng một
khoảng thời gian.
• Ví dụ: Nếu trong 2 giờ, vật A đi được quãng đường
10 km, vật B đi được quãng đường 15 km, ta nói
vật B chuyển động nhanh hơn vật A. 

Phiếu học tập số 1
 Các phương án có thể:
So sánh sánh thời gian đi cùng một quãng
đường.
• Ví dụ: Nếu đi cùng quãng đường từ cùng một địa
điểm tới trường, bạn A đi hết 20 phút, bạn B đi hết
25 phút, ta nói bạn A đi nhanh hơn bạn B.

KẾT LUẬN

Đại lượng cho biết sự nhanh, chậm của
chuyển động được gọi là tốc độ. Nó được
xác định bằng quãng đường đi được trong
cùng một khoảng thời gian xác định.

 Biểu thức tính tốc độ

Tốc độ

Quãng đường
Thời gian đi hết quãng đường đó

 Kí hiệu quãng đường vật đi là s, thời gian vật đi hết quãng đường
đó là t, tốc độ của vật được tính:

𝑠
𝑣=
𝑡

Luyện tập 1
Bảng dưới đây cho biết quãng đường và thời gian đi hết quãng
đường đó của bốn xe A, B, C và D. Hãy cho biết xe nào đi nhanh
nhất? Xe nào đi chậm nhất?
Xe

Quãng đường (km)

Thời gian (phút)

A

80

50

B

72

50

C

80

40

D

99

45

𝑠
𝑣=
 Xác định tốc độ chuyển động của mỗi xe theo công thức:
𝑡

 Tốc độ của xe A:

𝑣 𝐴=

80
=1,6 𝑘𝑚 /𝑚𝑖𝑛
50

72
 Tốc độ của xe B: 𝑣 𝐵 = 50 =1 , 44 𝑘𝑚/ 𝑚𝑖𝑛
80
𝑣
=
 Tốc độ của xe C: 𝐶 40 =2 𝑘𝑚/ 𝑚𝑖𝑛
99
𝑣
=
 Tốc độ của xe D: 𝐷 45 =2,2 𝑘𝑚/ 𝑚𝑖𝑛

Þ Ta thấy nên xe D chuyển động nhanh nhất, xe B chuyển động
chậm nhất.

Câu hỏi mở đầu

Trong một buổi luyện tập, vận động viên A bơi được
quãng đường 48 mét trong 32 giây, vận động viên B
bơi được quãng đường 46,5 mét trong 30 giây.
Trong hai vận động viên này, vận động viên nào bơi
nhanh hơn?

48
𝑣
=
 Tốc độ của vận động viên A: 𝐴 32 =1, 5 𝑚/ 𝑠

4 6,5
𝑣
=
 Tốc độ của vận động viên B: 𝐵 3 0 =1 , 55 𝑚/ 𝑠

Þ Ta thấy nên vận động viên B bơi nhanh hơn vận động
viên A.

II. Đơn vị đo tốc độ

Hãy kể tên các đơn vị đo tốc độ mà em biết

mét/giây (m/s)

kilomet/giờ (km/h)

kilomet/phút (km/min)

milimet/ngày...

Lấy ví dụ về các chuyển động ứng với các đơn vị tốc
độ đó và hoàn thành bảng 1 dưới đây:

Đơn vị tốc độ

Kí hiệu

Ví dụ

…

…

…

Đơn vị tốc độ

Kí hiệu

Kilômét/ giờ

Km/h

Kilômét/ giây

Km/s

Hải lí/ giờ

Hải lí/ h

Mét/ giây

m/s

Centimét/ giây

cm/s

Ví dụ

Tốc độ của các phương tiện như ô tô, xe
máy, tàu hỏa
Tốc độ cao của các loại vũ khí như tên lửa,
máy bay, siêu thanh
Được sử dụng để đo tốc độ các loại tàu,
thuyền và phương tiện hàng hải khác
Được sử dụng phổ biến, ví dụ: trong khoa
học, phim ảnh
Được sử dụng để đo tốc độ của con vật di
chuyển chậm (ốc sên)

KẾT LUẬN
 Có nhiều đơn vị khác nhau của tốc độ,
tùy từng trường hợp mà chúng ta chọn
đơn vị đo thích hợp
 Đơn vị đo tốc độ thường dùng là m/s và
km/h.

III. Cách đo tốc độ bằng
dụng cụ thực hành

Có những cách nào để đo tốc độ của một vật
trong phòng thí nghiệm?

Trong phòng thí nghiệm, người ta đo tốc độ
di chuyển của một vật bằng đồng hồ đếm
giây, đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng
quang điện.

HOẠT ĐỘNG NHÓM

 Dựa vào đâu để có thể để xuất phương án đo
tốc độ chuyển động của một vật?
 Hãy nêu các dụng cụ cần có và các bước tiến
hành để đo tốc độ của một vật chuyển động.

Cách đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây
Dựa vào công thức tốc độ cho thấy: để đo tốc độ của một vật chuyển
động, cần đo được quãng đường chuyển động và thời gian đi hết
quãng đường đó.

Các dụng cụ vật chuyển động (ví dụ: một xe ô tô đồ chơi), một mảng
để vật chuyển động trên đó, một thước đo quãng đường, một đồng
hồ đo thời gian.

 Các bước tiến hành: 
Cho xe lên máng, đánh dấu vị trí ban đầu và vị trí cuối của
xe trên máng thẳng. 
Đo chiều dài của máng. 
Thả cho xe chuyển động, đo khoảng thời gian xe đi hết
chiều dài máng đã đánh dấu. 
Dùng công thức tốc độ, xác định tốc độ của xe. 

Trả lời câu hỏi

Hai người cùng đo thời gian của một chuyển động
bằng đồng hồ bấm giây nhưng lại cho kết quả lệch
nhau. Em giải thích điều đó như thế nào? Từ đó
thảo luận về ưu điểm và hạn chế của phương pháp
đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây.

 Do động tác bấm đồng hồ của hai người không
cùng 1 thời điểm, nhanh hoặc chậm hơn so với
lúc xuất phát và lúc về đích: Có thể chỉ lệch 1s

Nguyên nhân

nhưng cũng sẽ cho kết quả lệch nhau.
 Do pin của đồng hồ: Nếu pin yếu sẽ ảnh hưởng
đến hoạt động của đồng hồ, dẫn đến cho kết
quả sai lệch.

Ưu điểm

 Có thể đo được khoảng thời gian rất nhỏ. 

 Đo thời gian không chính xác do thao tác của
người đo như:
•

Nhấn nút Start (Bắt đầu) để bắt đầu tính thời
gian không trùng với thời điểm vật bắt đầu

Nhược điểm

chuyển động.
•

Nhấn nút Stop (Dừng) không đúng thời điểm
vật kết thúc chuyển động.

•

Quên nhấn nút Reset (Thiết lập) để đưa đồng
hồ bấm giờ về vạch số 0 trước khi tiến hành
đo thời gian.

Đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện
số và cổng quang điện

 Quan sát hình ảnh thực hành đo
tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian
hiện số và cổng quang điện.
 Hoàn thành phiếu học tập số 2.

a) Dụng cụ thí nghiệm
1

Thước đo chiều dài

2

Đồng hồ hiện số và cổng quang điện

3

Xe có gắn tấm chắn sáng

b) Cách tiến hành thí nghiệm đo tốc độ
 Cắm đầu nối dây của cổng quang điện 1 vào ổ A, đầu nối dây của cổng
quang điện 2 vào ổ B của đồng hồ đo thời gian hiện số. 
 Nhấn nút K để chọn kiểu hoạt động là A- B. 
 Cho xe có gắn tấm chắn sáng chuyển động. 
 Đọc số chỉ thời gian xe đi từ cổng quang điện 1 đến cổng quang điện 2 ở ô
hiển thị thời gian của đồng hồ đo thời gian hiện số.

c) Ưu điểm của phương pháp đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian
hiện số so với đồng hồ bấm giây: Kết quả đo có độ chính xác cao hơn vì
không phụ thuộc vào yếu tố chủ quan của người bấm.

 Cách đo tốc độ bằng cổng quang điện và đồng hồ đo thời gian hiện số

IV. Cách đo tốc độ bằng
thiết bị “bắn tốc độ”

Trong thực tế, người ta đo tốc độ
bằng thiết bị gì? Nó hoạt động như thế
nào?

 Thiết bị “bắn tốc độ” thường được dùng
để xác định tốc độ của các phương tiện
giao thông đường bộ.

 Súng bắn tốc độ dùng tia laser

Trong thực tế, người ta đo tốc độ
bằng thiết bị gì? Nó hoạt động như thế
nào?

 Súng bắn tốc độ kiểu di động,
lắp trên xe tuần tra

 Máy bắn tốc độ lắp cố định

LUYỆN TẬP
1. Một ô tô đi được bao xa trong thời gian 0,75h với tốc độ 88km/h?
2. Bảng dưới đây cho biết thời gian đi 1000m của một số vật chuyển động.
Tính tốc độ của các chuyển động đó.
Vật chuyển động

Thời gian (s)

Xe đua

10

Máy bay chở khách

4

Tên lửa bay vào vũ trụ

0,1

LUYỆN TẬP
1. Quãng đường ô tô đi được là: S = v.t = 88.0,75 = 66 (km)
2. Ta tính được tốc độ như sau:

Vật chuyển động

Thời gian (s)

Tốc độ (m/s)

Xe đua

10

100

Máy bay chở khách

4

250

0,1

10000

Tên lửa bay vào vũ trụ

VẬN DỤNG

Thảo luận nhóm: Phân tích nguy cơ có thể xảy
ra khi xe tham gia giao thông không tuân thủ các
quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Ôn tập và ghi nhớ kiến thức vừa học.
• Hoàn thiện tranh tuyên truyền về ảnh hưởng
của tốc độ trong an toàn giao thông và quay
video thuyết trình.
• Tìm hiểu nội dung Bài 8. Đồ thị quãng đường
– thời gian.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!