Quan sát các hình ảnh sau và cho biết đây là
thành tựu ở những lĩnh vực nào? Em biết gì
về những thành tựu này? Những thành tựu
này có còn được ứng dụng trong cuộc sống
hiện nay không?

Máy kéo sợi Gienny

Xa quay tay

Máy kéo sợi của R.Ác rai

Máy kéo sợi bằng sức nước

Máy kéo sợi Gien-ni (1764)
Phát minh: Giêm Ha-gri-vơ

Máy có thể kéo 16-18 cọc suốt cùng 1 lúc
khiến cho năng xuất kéo sợi tăng gấp nhiều
lần. Ông đặt tên máy là Gien-ni là tên con
gái của ông

Tiết 5,6 – Bài 3

CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
(NỬA SAU THẾ KỈ XVIII – GIỮA THẾ KỈ XIX)
1. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH

1. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH

NHIỆM VỤ 1
Cách mạng
công nghiệp
Anh

1

Em hiểu thế nào là cách
mạng công nghiệp?

NHIỆM VỤ 2
Dựa vào kiến thức đã học kết hợp với đoạn tư liệu sau đây, em hãy TÌM
TỪ KHÓA giải thích vì sao cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở nước
Anh?

1

Tư liệu: Về tự nhiên, Anh có nhiều mỏ than, sắt và các mỏ này lại nằm
gần nhau, điều đó rất thuận lợi về mặt kinh tế khi khởi đầu cuộc cách
mạng công nghiệp. Về nguyên liệu, Anh có thuận lợi là nguồn lông cừu
trong nước và bông nhập từ Mĩ, đó là những nguyên liệu cần thiết cho
ngành dệt. Các dòng sông ở Anh tuy không dài nhưng sức chảy khá
mạnh, đủ để chạy các máy vận hành bằng sức nước. Hải cảng Anh
thuận lợi để đưa hàng hóa đi khắp thế giới.
(Nguồn: Thư viện học liệu mở Việt Nam, http://voer.edu.vn)

Đọc thông tin trong SGK trang 15-16, xem video và hình
ảnh 3.1, 3.2, 3.3, hoạt động cá nhân và trả lời câu hỏi:
1. Cuộc CMCN diễn ra ở Anh trong điều kiện như thế
nào?
2. Trình bày những thành tựu tiêu biểu của CMCN Anh.
Theo em thành tựu nào là tiêu biểu nhất? vì sao?
3. Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào đối với
nước Anh?

1. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH

- Yếu tố chính trị thuận lợi.
CMTS nổ ra sớm
- Điều kiện tự nhiên thuận lợi:
khoáng sản, nguồn nước, đất đai,
nguyên liệu dồi dào
- Hiện tượng “cừu ăn thịt người”
đã dẫn đến nguồn nhân công giá
rẻ cho xí nghiệp

1. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH
- Giữa thế kỉ XVIII, CMCN diễn ra đầu tiên ở Anh do nơi đây hội tụ đủ những tiền
đề để tiến hành cách mạng: vốn (tư bản), nhân công và sự phát triển kĩ thuật.
- CMCN diễn ra đầu tiên trong ngành dệt, sau đó lan ra các ngành khác như giao
thông vận tải, luyện kim….
- Những thành tựu tiêu biểu:
+ Máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy kéo sợi chạy bằng sức nước của R.Ác-rai
(1769), máy hơi nước của Giêm-oát (1784), máy dệt của Ét-mơn Các-rai (1785).
+ Xti-phen-xơn chế tạo thành công đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước.
+ Năm 1850, Anh có khoảng 10.000km đường sắt.
 

Phát minh: Giêm Oát (1736-1819

Máy hơi nước (1784)

Giêm Oát “cha đẻ của máy hơi nước”
Máy hơi nước được dùng làm nguồn năng lượng
cho các công xưởng và ứng dụng cho GTVT, tạo
ra 1 bước ngọặt trong sản xuất công nghiệp và sự
phát triển của nền sản xuất, GTVT nước Anh và
thế giới

Xti-phen-xơn “cha đẻ của ngành đường sắt”
Phát minh: Xti-phen-xơn(1781-1848

Đầu máy xe lửa chạy bằng
hơi nước (1814)

Năm 1825, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước
đã chở hành khách đầu tiên. Trong năm 1825
nước Anh khánh thành đoạn đường sắt dài 48km.
1850 nước Anh đã có 10.000km đường sắt

NHỮNG THÀNH TỰU TIÊU BIỂU TRONG
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH
Thời gian

Tên phát
minh

Năm 1764 Giêm
vơ
Năm 1769

Người phát minh

Ý nghĩa của phát minh

Năng xuất ngành dệt
Ha-gri- chế tạo ra máy kéo sợi Gien-ni.
tăng lên rõ rệt

Ác-crai-tơ

phát minh ra máy kéo sợi
chạy bằng sức nước.

Năm 1784

Giêm Oát

phát minh ra máy hơi nước.

Năm 1785

E. Các-rai

phát minh ra máy máy dệt.

Năm 1814 Xti-phen-xơn

Năng xuất tăng nhanh,
giảm nhân công lao
động=> khởi đầu quá
trình công nghiệp hóa ở
Năng xuất tăng gấp 40
Anh

lần so với dệt tay

chế tạo thành công đầu Ông tổ của ngành
máy xe lửa chạy bằng hơi đường sắt, thuận tiện

VỤsát
4 H3.2 SGK/16, kết hợp với
Đọc mục Em có NHIỆM
biết, quan
những kiến thức vừa tìm hiểu, theo em, thành tựu nào là
tiêu biểu nhất? Vì sao?

c. Ý
nghĩa
Từ một nước nông nghiệp, Anh trở thành một nước công nghiệp phát triển
nhất thế giới lúc bấy giờ, được mệnh danh là “công xưởng của thế giới”.

2. Cách mạng công nghiệp lan ra các nước châu Âu và Mỹ.
THẢO LUẬN

Lớp chia 4 nhóm thực hiện kỹ thuật 3W, 1H tìm hiểu cách mạng
công nghiệp lan ra các nước châu Âu và Mỹ trong thời gian 3 phút.

Where
 Cách mạng
công nghiệp
Anh nhanh
chóng lan tới
đâu?

When
 Thời gian
diễn ra ở các
nước khi nào?

What
 Trong lĩnh
vực nào?

How
 Kết quả đạt
được như thế
nào?

2. Cách mạng công nghiệp lan ra các nước châu Âu và Mỹ.
Tên nước

Thời gian

 Pháp
 
 Đức
 
 Mĩ

Thành tựu

Kết quả

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tên
nước

Thời gian

Lĩnh vực

từ

Kết quả

Từ công nghiệp nhẹ lan Kinh tế nhanh chóng phát triển,
sang công nghiệp nặng. đứng thứ hai thế giới (sau Anh).

Pháp

Bắt đầu
năm 1830

Đức

Giữa thế kỉ XIX, kinh tế phát
Từ những năm Phát triển dựa trên một triển với tốc độ rất cao. Đến
40 của thế kỉ nền công nghiệp nặng, khi thống nhất đất nước (1871),
XIX
hiện đại và tập trung.
Đức đã trở thành một nước
công nghiệp.

Mĩ

Diễn ra khá
sớm (cuối thế
kỉ XVIII)

Giữa thế kỉ XIX, Mĩ đứng thứ
Từ công nghiệp nhẹ lan
tư trên thế giới về giá trị sản
sang công nghiệp nặng.
xuất công nghiệp (sau Anh,
Pháp, Đức).

NHIỆM VỤ
3. Những tác động của cách
mạng công nghiệp đối với
sản xuất và xã hội.

3

Bước 1: Đọc mục 3 + tư liệu, quan sát
H3.5 SGK/17,18, thảo luận theo cặp
hoàn thành phiếu học tập về tác động
của cách mạng công nghiệp đối với sản
xuất và xã hội.

Lớp: ………..
Tên:…………………

Đánh dấu x vào cột “Sản xuất”, “Xã hội”, “Tiêu cực” sao
cho phù hợp với tác động của cách mạng công nghiệp.

STT

Tác động của Cách mạng công nghiệp

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Ô nhiễm môi trường.
Đưa con người chuyển sang nền văn minh công nghiệp.
Thay đổi quá trình sản xuất, nâng cao năng suất.
Xuất hiên nhiều khu công nghiệp và thành phố đông dân.
Nhiều ngành kinh tế khác phát triển.
Phụ nữ và trẻ em cũng cũng bị bóc lột.
Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản.
Tranh giành thuộc địa.
Lao động làm thuê bị áp bức.
Cuộc đấu tranh của vô sản chống lại tư sản.

Sản xuất Xã hội Tiêu cực

STT

Tác động của Cách mạng công nghiệp

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Ô nhiễm môi trường.
Đưa con người chuyển sang nền văn minh công nghiệp.
Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản.
Xuất hiên nhiều khu công nghiệp và thành phố đông dân.
Nhiều ngành kinh tế khác phát triển.
Phụ nữ và trẻ em cũng cũng bị bóc lột.
Thay đổi quá trình sản xuất, nâng cao năng suất.
Tranh giành thuộc địa.
Lao động làm thuê bị áp bức.
Cuộc đấu tranh của vô sản chống lại tư sản.

Sản xuất Xã hội Tiêu cực
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X

3

Những tác động cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và xã hội

 

SẢN XUẤT

 

XÃ HỘI

 

TIÊU CỰC

1. Ô nhiễm môi trường
2. Nâng cao năng suất
3. Thay đổi căn bản quá trình sản xuất
4. Nhiều khu công nghiệp và thành phố
5.Nhiều ngành kinh tế khác phát triển
6. Sự ra đời của nhiều đô thị quy mô lớn
7. Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản
8. Tranh giành thuộc địa
9. Lao động bị bóc lột thậm tệ
10. Cuộc đấu tranh của vô sản chống lại tư sản

3. Những tác động của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và xã hội.

- Làm thay đổi căn bản quá trình sản xuất, nâng cao năng suất lao
động, thúc đẩy nhiều ngành kinh tế phát triển, tạo ra nguồn của cải dồi
dào cho xã hội.
- Nhiều khu công nghiệp lớn và thành phố đông dân mọc ra.
- Chuyển xã hội lòa người từ văn minh nông nghiệp sang văn minh
công nghiệp.
- Hình thành hai giai cấp cơ bản của xã hội tư bản: Tư sản và vô sản.
- Tác động
tiêu
cực:
Ô
nhiễm
môi
trường,
bóc
lột
sức
lao
động
của
3
phụ nữ và trẻ em, sự xâm chiếm và tranh giành thuộc địa.

Lược đồ nước Anh giữa thế kỉ XVIII

Lược đồ nước Anh cuối thế kỉ XIX

Theo em, nước Anh có sự khác biệt như thế nào sau khi hoàn thành cách mạng công
nghiệp?

=> Phong trào đấu tranh của giai
cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản

Bức tranh trên có ý nghĩa gì?

Bức tranh biếm họa trên mang ý nghĩa phê phán sâu sắc chế độ tư
bản chủ nghĩa.
+ Hai tên tư sản mặc áo vest, đội mũ chóp đang vắt kiệt sức lao
động của người công nhân như vắt một chiếc khăn. Người công nhân
trong tranh gầy gò, kiệt quệ, bị bóc lột đến tận xương tủy.
+ Nước chảy ra từ thân thể người công nhân rơi vào một cái chậu có ghi
chữ "Tư bản", tượng trưng cho toàn bộ giá trị lao động mà giai cấp
công nhân làm ra đều bị giai cấp tư sản chiếm đoạt.
+ Ở phía sau là cảnh những người giàu có, quý tộc hưởng thụ xa hoa
trên mồ hôi, xương máu của người lao động.
-> Ý nghĩa:
+ Tố cáo bản chất bóc lột tàn bạo, vô nhân đạo của chủ nghĩa tư
bản.
+ Thể hiện tình cảnh khốn cùng của giai cấp công nhân, bị áp bức
nặng nề.
+ Đồng thời khơi dậy ý thức đấu tranh giai cấp của công nhân để

Nhiều trung tâm công nghiệp mới và thành thị đông dân ra đời:
London, Paris, Newyork…

Tư sản > < vô sản

=> Phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại
giai cấp tư sản

Lược đồ nước anh giữa thế kỉ XVIII

Lược đồ nước anh cuối thế kỉ XIX

Quan sát hai lược đồ em hãy nêu những biến đổi của nước Anh sau khi hoàn thành cách
mạng công nghiệp

Nước Anh giữa thế kỉ
XVIII

Nước Anh nửa đầu thế
kỉ XIX

Chỉ có một số trung tâm  Các trung tâm công
sản xuất thủ công.
nghiệp mọc lên dày đặc
trên khắp nước Anh.
 Có 4 thành phố trên 5000
dân
 
Chưa có đường sắt

Có 14 thành phố trên
5000 dân
 Có mạng lưới đường sắt
nối liền các thành phố,
hải cảng, khu công
nghiệp.

KINH TẾ: Nhiều khu
công nghiệp lớn, nhiều
thành phố mọc lên.

XÃ HỘI: Hình thành
hai giai cấp đối kháng
của xã hội tư bản là
giai cấp tư sản và giai
cấp vô sản.

LUYỆN TẬP

RẠP XIẾC VUI
NHỘN

Quốc gia nào tiến hành cách mạng công nghiệp
đầu tiên trên thế giới?

A. Đức

C. Anh

B. Pháp

D. Mĩ

Thành tựu đầu tiên trong Cách mạng công nghiệp là

A. máy kéo sợi Gien-ni

C. máy dệt

B. động cơ hơi nước

D. Máy tỉa hạt bông

Ai là người đã chế tạo ra động cơ hơi nước?

A. Ét-mơn các-rai

C. Han-man

B. Giêm Ha-gri-vơ

D. Giêm Oát

Nội dung nào sau đây không đúng khi nói về
giai cấp vô sản trong cách mạng công nghiệp?

A. Là người lao động làm thuê.

C. Đấu tranh chống lại tư sản.

B. Bị áp bức, bóc lột.

D. Giàu lên nhanh chóng.

Điểm nào sau đây không phải là tác động của
Cách mạng công nghiệp?

A. Thương mại, giao thông,
các ngành kinh tế phát triển.

C. Năng suất lao động được
nâng cao, của cải dồi dào.

B. Thúc đẩy sự phát triển của
xã hội phong kiến.

D. Mâu thuẫn giữa tư sản
và vô sản ngày càng sâu sắc

Vận dụng

Theo em, nếu con người không sáng tạo ra những loại máy móc dùng trong sản xuất hoặc
những phương tiện giao thông hiện đại như tàu hỏa, tàu thủy… thì hoạt động sản xuất và
cuộc sống của chúng ta sẽ thế nào?

Máy tính

Máy dệt vải
Tàu thủy

Tàu hỏa

Máy bay

Nếu con người không sáng tạo ra máy móc và phương tiện giao thông hiện đại (như
máy dệt vải, thủy điện, máy tính, tàu hỏa, tàu thủy, máy bay…) thì:
- Trong sản xuất:
+ Công việc sẽ chủ yếu dựa vào sức lao động thủ công, tốn nhiều thời gian, công sức mà
hiệu quả thấp.
+ Năng suất sản xuất giảm, khó tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ đời sống.
+ Khó khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên.
- Trong đời sống:
+ Việc đi lại, giao lưu, buôn bán giữa các vùng miền, quốc gia sẽ rất chậm chạp và khó
khăn.
+ Thông tin không được truyền tải nhanh chóng, xã hội kém phát triển.
+ Mức sống của con người thấp, khó có cuộc sống tiện nghi, hiện đại.
-> Như vậy, máy móc và phương tiện hiện đại có vai trò vô cùng quan trọng: giúp
tăng năng suất lao động, thúc đẩy giao lưu kinh tế – văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc
sống và góp phần phát triển xã hội.

Hiện nay chúng ta đang tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (cách
mạng 4.0), những thành tựu của cuộc cách mạng này đã và đang thay đổi cuộc sống
của em như thế nào?
Máy tính

Internet

Điện thoại thông minh
Máy bay

Nhà máy điện gió Bạc Liên

Tàu điện

- Hiện nay, chúng ta đang sống trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư
(cách mạng 4.0).
- Cuộc cách mạng này đã đem đến nhiều thành tựu to lớn như internet, điện thoại
thông minh, máy tính, trí tuệ nhân tạo, tàu điện hay năng lượng tái tạo.
- Những thành tựu đó giúp con người làm việc nhanh chóng, chính xác và thuận lợi
hơn.
+ Internet và các thiết bị hiện đại giúp chúng ta học tập, kết nối và giải trí mọi lúc,
mọi nơi.
+ Trong giao thông, tàu điện và máy bay hiện đại đã rút ngắn khoảng cách, thúc đẩy
giao lưu giữa các quốc gia.
+ Nguồn năng lượng sạch như điện gió, điện mặt trời góp phần bảo vệ môi trường.
-> Cách mạng 4.0 đang làm thay đổi mạnh mẽ cuộc sống của chúng ta theo hướng

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1/ Lập bảng thống kê về các thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.
2/ Nêu tác động của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.
3/ Tìm hiểu bài 4: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
1/ Nhứng nét chính trong quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào các
nước Đông Nam Á.
2/ Những nét nổi bật về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của các nước Đông
Nam Á dưới ách đô hộ của phương Tây.
3/ Những nét chính về cuộc đấu tranh của các nước Đông Nam Á chống thực
dân phương Tây.