ĐƠN VỊ: TRƯỜNG TIỂU HỌC RẠCH ĐÀO
LỚP 3
MÔN: TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
BÀI: CÁC BỘ PHẬN CỦA THỰC VẬT VÀ CHỨC NĂNG CỦA CHÚNG

Mở đầu
Quan sát hình ảnh, chỉ và nói tên những bộ phận của cây đậu tương
Hoa

Lá

Thân
Quả
Rễ

CHỦ ĐỀ 4. THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT

BÀI CÁC BỘ PHẬN CỦA THỰC VẬT VÀ CHỨC
NĂNG CỦA CHÚNG
Tiết 1

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

RỄ CÂY

2

THÂN CÂY

3

LÁ CÂY

4

HOA VÀ QUẢ

Hình thành kiến thức
HĐ 1. Đặc điểm của rễ cây
 Quan sát hình 1, 2 trong SGK trang 61 và chỉ ra điểm khác nhau
giữa rễ cây hành và rễ cây cải:

Hình thành kiến thức
Đặc điểm rễ của cây hành lá
Rễ chùm

Không có rễ cái

Từ gốc mọc ra
nhiều rễ con

Hình thành kiến thức
Đặc điểm rễ của cây cải
Rễ cọc

Có rễ cái

Từ rễ cái mọc

(rễ chính)

ra rễ con

Cây nào có rễ cọc, cây nào có rễ chum trong các hình dưới đây?

Rễ cọc
Cây xoài

Rễ chùm

Cây lúa

Rễ chùm

Rễ cọc
Cây ngô

Cây cam

Kể tên một số cây khác có rễ cọc, rễ chùm mà em biết.

Một số loài cây có rễ chùm

Cây mía

Cây chuối
Cây tỏi
Cây lục bình

Một số loài cây có rễ cọc

Cây rau cải

Cây rau dền

Cây chanh

Cây đậu

Hình thành kiến thức
Có hai loại rễ chính là rễ chùm và rễ
cọc. Rễ chùm không có rễ cái, từ gốc
thân mọc ra nhiều rễ con dài gần
bằng nhau. Rễ cọc gồm một rễ cái to
và dài, từ rễ cái mọc ra nhiều rễ con.

 Một số loại rễ cây đặc biệt: rễ củ, rễ chống, rễ bám

 Quan sát hình 1- 3 mục “ Em có biết “ ở trang 63 SGk và trả lời
câu hỏi: Rễ của những cây này có đặc điểm gì?
Stt
1

Tên cây
Cây cà rốt

Loại rễ đặc biệt
Rễ củ

Đặc điểm
Rễ cái phình to thành củ dự
trữ chất dinh dưỡng

2

Cây đước

Rễ chống

Rễ mọc ra từ than cắm
xuống nước, giúp cây đứng
vững trong nước

3

Cây trầu không

Rễ bám

Rễ bám vào tường để cây
leo lên cao

Hình thành kiến thức
HĐ 2. Chức năng của rễ cây
Làm việc nhóm đôi: Quan sát
hình cây cà chua ở trang 63
SGK, trả lời câu hỏi 1 và 2

Hình thành kiến thức
NHÓM THẢO LUẬN VÀ TRÌNH BÀY

1.Vì sao chúng ta phải tưới
nước và bón phân cho cây
?
2.Rễ cây còn có chức năng
nào khác ?

Hình thành kiến thức
HĐ 2. Chức năng của rễ cây
1. Vì sao chúng ta phải tưới
nước và bón phân cho cây ?

Hút nước

Hút khoáng chất

- Tưới nước và bón
phân cho cây để rễ
cây hút nước và
khoáng chất giúp
nuôi dưỡng cây
phát triển

Hình thành kiến thức
HĐ 2. Chức năng của rễ cây
2. Rễ cây còn có

- Rễ cây còn bám

chức năng nào

chặt vào đất giúp cây

khác ?

đứng vững

Hình thành kiến thức
HĐ 3. Đặc điểm của thân cây
Làm việc nhóm:
1.Các em quan sát hình 1 – 8 trong
SGK trang 64, 65 để trả lời câu hỏi
• Cây nào có thân gỗ, cây nào có thân thảo ?
• Cây nào có thân mọc đứng, cây nào có thân leo hoặc thân bò ?

Hình thành kiến thức
HĐ 3. Đặc điểm của thân cây

Cây thân thảo

Cây thân gỗ

Hình thành kiến thức
HĐ 3. Đặc điểm của thân cây

Cây thân thảo

Cây thân thảo

Hình thành kiến thức
HĐ 3: Đặc điểm của thân cây
Cây dưa hấu
Thân thảo

Cây bí đao
Thân thảo

Cây bằng lăng
Thân gỗ

Cây hướng dương
Thân thảo

Hình thành kiến thức
HĐ 3: Đặc điểm của thân cây
Dưa hấu
Thân bò

Bí đao
Thân leo

Bằng lăng
Thân đứng

Hướng dương
Thân đứng

Hình thành kiến thức
 So sánh cây thân gỗ và cây thân thảo:
 

Thân gỗ

Thân thảo

 Cây phượng vĩ, cây  Cây tía tô, cây bí ngô, cây
Tên cây

bằng lăng

mướp, cây dứa hấu, cây
bí đao, cây hướng dương.

Nhận xét, so  Thân
sánh

cao, to

cứng,

thường  Thân mềm, yếu, thường
nhỏ

 So sánh cây thân đứng, thân leo và thân bò:
 

Thân đứng

Thân leo

Thân bò

 Cây phượng vĩ, cấy  Cây mướp, cây  Cây bí ngô, cây dưa
Tên cây

tía tô, cây bằng lăng,

bí đao

hấu, cây khoai lang

cây hướng dương
 Thân
Nhận xét,
so sánh

thẳng,

vươn lên cao

mọc  Thân mềm, yếu,  Thân
phải

bám

mềm,

yếu,

vào

không vươn lên cao

vật khác hay cây

được mà mọc bò lan

khác để leo lên

trên đất

Hình thành kiến thức
 Thân cây rất đa dạng.
 Thân cây dạng gỗ, thân cây
dạng thân thảo.
 Ngoài ra còn có thân bò, thân
leo và thân thẳng đứng.

Hình thành kiến thức
HĐ 3: Đặc điểm của thân cây
1. Kể tên một số cây khác có thân gỗ hoặc thân thảo mà em
biết. Chúng có thân đứng, thân leo hay thân bò ?

Đậu
bắp

- Cây đậu bắp, cây sắn ( khoai mì ), cây mồng tơi,
cây khoai lang…
Mồng
Cây
sắn

tơi

Khoai
lang

Hình thành kiến thức
HĐ 3: Đặc điểm của thân cây
2. Hoàn thành bảng theo gợi ý dưới đây.
Stt

Tên cây

Thân gỗ Thân thảo

1

Cây phượng vĩ

2

Cây mồng tơi

X

3

Cây rau nhút

X

X

Thân đứng

Thân leo

Thân bò

X
X
X

Hình thành kiến thức
HĐ 4. Chức năng của thân cây
Làm việc nhóm: Các em chuẩn bị

Chuẩn bị: 3 bông hoa và 3

thực hiện thí nghiệm cắm cành hoa

cốc nước:

cúc trắng vào các dung dịch nước
khác nhau.

- Một cốc đựng nước trắng
- Một cốc đựng màu thực
phẩm màu xanh
- Một cốc đựng màu thực
phẩm màu đỏ

Hình thành kiến thức
HĐ 4. Chức năng của thân cây
Lưu ý:
Không dùng mầu nước hay bột màu vì các
chất màu này không tan trong nước, thân cây
sẽ không vận chuyển được; nếu không có màu
thực phẩm thì có thể dùng mực tím của HS,
mực dấu màu xanh.

Hình thành kiến thức
HĐ 4. Chức năng của thân cây
 Các bước tiến hành:

Cắm 3 bông hoa
vào 3 cốc nước
khác nhau

3 giờ

Quan

sát

tượng xảy ra

hiện

Hình thành kiến thức
Thân cây đã vận chuyển nước màu đến các cánh hoa nên cánh hoa chuyển màu
 Thân cây đã vận chuyển nước và các chất từ dưới lên trên.

Hình thành kiến thức
 Đọc mục “Em có biết?
Ngoài chức năng vận chuyển nước, chất
khoáng từ dưới lên trên (từ rễ lên các bộ
phận khác của cây), thân cây còn chuyển
chất dinh dưỡng từ lá đến các các bộ phận
của cây.

Chủ đề 4: Thực vật và động vật
BÀI: CÁC BỘ PHẬN CỦA THỰC VẬT VÀ CHỨC NĂNG
CỦA CHÚNG
TIẾT 2

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
 Thảo luận nhóm: Quan sát hình 1-6
trong SGK trang 67:
 Chỉ ra và nói tên các bộ phận của lá
cây.
 Nhận xét và so sánh về hình dạng, kích
thước, màu sắc của lá cây.

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
 Các bộ phận chính của lá cây:
Phiến lá
Cuống lá
Gân lá

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
 Đặc điểm của một số loại lá cây:
Hình dáng: hình tròn
Kích thước: phiến lá to
Màu sắc: màu xanh
Hình ảnh lá sen

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
 Đặc điểm của một số loại lá cây:
Hình dáng: hình tim
Kích thước: trung bình
Màu sắc: màu xanh
Hình ảnh lá trầu không

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
 Đặc điểm của một số loại lá cây:
Hình dáng: lá xẻ nhiều thuỳ
Kích thước: trung bình
Màu sắc: màu xanh
Hình ảnh lá sắn

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây
Em có nhận xét gì về hình dạng, kích thước,
màu sắc của các lá cây trong hình?

HĐ 5: Đặc điểm của lá cây
Em hãy làm một bộ sưu tập những loại lá cây có ở nơi
em đang sống.

Hình thành kiến thức
HĐ 5. Đặc điểm của lá cây

Lá cây thường có màu xanh
lục. Mỗi chiếc lá thường có
cuống lá, phiến lá; trên phiến lá
có gân lá. Lá cây có hình dạng
và kích thước khác nhau.

ĐỌC MỤC “EM CÓ BIẾT?”
Em có biết?
Màu xanh lục của lá cây là do chất diệp lục trong lá tạo
nên. Chất diệp lục giúp cây quang hợp.

Hình thành kiến thức
HĐ 6. Chức năng của lá cây
Thảo luận nhóm: Quan sát hình,
đọc mục “Em có biết?” ở trang 68
SGK và trả lời câu hỏi: Nêu chức
năng của lá cây.

Hình thành kiến thức
HĐ 6. Chức năng của lá cây

Khí các-bo-nic

Ánh sáng mặt trời
Nước

Dinh dưỡng
để nuôi cây
Quá trình quang hợp

Hình thành kiến thức
HĐ 6. Chức năng của lá cây
Có chức năng quang hợp dưới ánh
sáng mặt trời để tổng hợp chất dinh
dưỡng.
Trao đổi khí với môi trường và thoát
hơi nước.

Vì sao chúng ta nên
trồng nhiều cây xanh ?

Cây xanh có lợi cho môi trường
Cung cấp o-xi để hít thở
Giúp không gian trong lành
Có không gian xanh để thư giãn

Hình thành kiến thức
HĐ 7. Đặc điểm của hoa
Thảo luận nhóm: Quan sát các hình 1 –
5 trang 69 SGK và trả lời câu hỏi:
 Chỉ và nói các bộ phận của hoa.
 So sánh về kích thước, màu sắc, mùi
hương của các hoa trong mỗi hình.

Hình thành kiến thức
HĐ 7. Đặc điểm của hoa
Cánh hoa

Nhuỵ hoa

Đài hoa
Nhị hoa

Cuống hoa
Hoa râm bụt

Hình thành kiến thức
HĐ 7. Đặc điểm của hoa
 Đặc điểm một số loài hoa trong tự nhiên:
Kích thước: trung bình
Màu sắc: đỏ

1 Hoa hồng

Mùi hương: mùi thơm

Hình thành kiến thức
HĐ 7. Đặc điểm của hoa
 Đặc điểm một số loài hoa trong tự nhiên:
Kích thước: lớn
Màu sắc: màu vàng
Mùi hương: mùi thơm hắc

2

Hoa li