Biến Đổi Khí Hậu: Thách Thức Toàn Cầu

Một cái nhìn tổng quan về hiện tượng
đang định hình lại hành tinh và cuộc
sống của chúng ta.

Nhân loại trong thế kĩ XXI đang phải đối mặt với một thách thức lớn: Biến đổi khí hậu toàn cầu.
Biến đổi khí hậu có tác động sâu sắc, mạnh mẽ đến:
•Hoạt động sản xuất
•Đời sống con người
•Môi trường tự nhiên
•Kinh tế – xã hội của các châu lục, quốc gia trên Trái Đất
"Biến đổi khí hậu là gì? Em có thể làm gì để góp phần ứng phó.

Khởi Đầu Từ Những Thay Đổi Quanh Ta

Chúng ta có cảm nhận được sự thay đổi của thời tiết không?
Thời tiết ở địa phương em có thay đổi gì trong những năm gần đây?
Hãy cùng chia sẻ những quan sát của em để bắt đầu khám phá chủ đề quan trọng này.

Mục Tiêu Bài Học: Khám Phá và Thấu Hiểu

Nêu Khái Niệm
Hiểu rõ biến đổi khí hậu là gì và
những yếu tố tác động.

Trình Bày Biểu Hiện
Nhận biết các dấu hiệu chính của
biến đổi khí hậu trên toàn cầu.

Phân Tích Dữ Liệu
Rèn luyện kỹ năng đọc và phân
tích số liệu, biểu đồ liên quan.

Nâng Cao Trách Nhiệm
Hình thành ý thức bảo vệ môi
trường, hành động vì một tương lai
bền vững.

Định Nghĩa Biến Đổi Khí Hậu
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi đáng kể và kéo dài của hệ thống khí hậu Trái Đất, biểu hiện
qua các yếu tố như nhiệt độ, lượng mưa, và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Thay Đổi Dài Hạn
Là sự biến đổi trong
khoảng thời gian rất dài,
từ vài thập kỷ đến hàng
triệu năm, không phải
biến động ngắn hạn.

Nguyên Nhân Tổng Hợp
Kết hợp giữa các yếu tố
tự nhiên (núi lửa, dao
động quỹ đạo) và tác
động mạnh mẽ từ hoạt
động của con người (phát
thải khí nhà kính).

Biểu Hiện Rõ Rệt
• Nhiệt độ toàn cầu tăng
• Thay đổi lượng mưa
và băng tuyết
• Thiên tai cực đoan
thường xuyên hơn
• Mực nước biển dâng cao

Biểu Hiện 1: Nhiệt Độ Toàn Cầu Tăng Đáng Kể
Nhiệt độ toàn cầu tăng khoảng 1°C (1901 – 2020)
Trái Đất đang ấm lên với tốc độ chưa từng có trong lịch sử. Nhiệt độ trung bình toàn cầu
đã tăng khoảng 1°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, đặc biệt là trong giai đoạn 1901–
2020.
Tốc độ tăng nhiệt độ này diễn ra nhanh chóng vào cuối thế kỷ XX và tiếp tục gia tăng
mạnh mẽ trong những năm gần đây, gây ra nhiều hệ quả nghiêm trọng cho môi trường và
cuộc sống.

Tốc độ tăng nhanh vào nửa sau thế kỉ XX
•Từ 1951 – 2020, nhiệt độ tăng trung bình 0,12°C mỗi thập kỉ.
•Nghĩa là sau mỗi 10 năm, Trái Đất lại nóng thêm khoảng 0,12°C.
•Ví dụ minh họa:
•Thập kỉ 1950: 14,0°C (giả định)
•Thập kỉ 1960: 14,12°C
•Thập kỉ 1970: 14,24°C
•… đến năm 2020: tăng lên gần 15°C.
•Đặc biệt từ năm 1980 đến nay, đường biểu đồ dốc đứng hơn,
chứng tỏ nhiệt độ tăng nhanh chưa từng có,
gắn với việc gia tăng khí thải CO₂ từ công nghiệp, giao thông, năng lượng.

Xu Hướng Biến Đổi Nhiệt Độ Trung Bình Bề Mặt Trái Đất

Thảo luận: Nhìn vào biểu đồ, em hãy cho biết xu hướng biến đổi nhiệt độ toàn cầu từ năm 1951 đến 2020 như thế nào? Điều này nói lên điều gì về tình
hình khí hậu hiện tại?

Nhiệt độ tăng nhanh hơn ở một số khu vực
•Vùng vĩ độ cao (gần hai cực):
• Hiện tượng ấm lên vùng cực (Polar Amplification) khiến
Bắc Cực nóng lên gấp 2–3 lần trung bình toàn cầu.
• Ví dụ: Bắc Cực 2019 nóng hơn trung bình 2,5°C. Hậu quả:
băng biển tan, gấu trắng mất môi trường sống.

•Vùng nằm sâu trong lục địa:
• Do xa biển (không có khối nước lớn điều hòa nhiệt), các khu vực
này nóng nhanh hơn vùng ven biển.
• Ví dụ: Nội Á (Trung Á, Mông Cổ, Kazakhstan) và sa mạc Sahara
ghi nhận nhiệt độ tăng mạnh, gây hạn hán, sa mạc hóa.

Biểu Hiện 2: Lượng Mưa Thay Đổi Thất Thường
Sự phân bố lượng mưa trên thế giới đang có những
xáo trộn lớn. Trong khi lượng mưa có xu hướng
tăng lên ở các vĩ độ trung bình và cao, thì nhiều khu
vực nhiệt đới lại chứng kiến sự suy giảm đáng kể về
lượng mưa trung bình hàng năm.
Điều này dẫn đến những hình thái thời tiết cực đoan
như hạn hán kéo dài ở nơi này và lũ lụt nghiêm
trọng ở nơi khác.

Phân Tích Các Khu Vực Biến Đổi Lượng Mưa
Dựa vào kiến thức và thông tin đã biết, hãy cùng thảo luận nhóm để xác định các khu vực chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi lượng mưa:
Nhóm 1: Khu Vực Lượng Mưa Tăng
Hãy tìm hiểu và kể tên những khu vực nào trên thế giới đang ghi nhận
sự gia tăng về lượng mưa đáng kể, ví dụ như Bắc Mỹ, Tây Âu, và một
phần Ôxtrâylia.

Nhóm 2: Khu Vực Lượng Mưa Giảm
Xác định các khu vực đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lượng mưa
trầm trọng, điển hình là nhiều quốc gia ở châu Phi và Trung Quốc.

Biểu Hiện 3: Gia Tăng Hiện Tượng Thời Tiết Cực Đoan
Biến đổi khí hậu khiến thời tiết trở nên khó lường và thất thường hơn. Các hiện tượng cực
đoan như mưa lớn kỷ lục, nắng nóng gay gắt kéo dài, bão với cường độ mạnh và lũ lụt
nghiêm trọng đang xuất hiện ngày càng thường xuyên và khốc liệt hơn.
Đây là những thách thức lớn đối với khả năng thích ứng của con người và tự nhiên.

Những Hệ Quả Của Hiện Tượng Cực Đoan

Nắng nóng kéo dài
Gây ra các đợt nắng nóng
kỷ lục, dẫn đến cháy rừng
trên diện rộng, hạn hán và
ảnh hưởng nghiêm trọng
đến sức khỏe con người.

Hạn hán gay gắt
Thiếu hụt nguồn nước
sinh hoạt và sản xuất
nông nghiệp, gây suy
giảm mùa màng và nạn
đói ở nhiều khu vực.

Lũ lụt, bão mạnh
Gây thiệt hại lớn về người
và của, phá hủy cơ sở hạ
tầng, nhà cửa và làm xói
mòn đất đai.