PHẦN VIẾT
VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI
CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ TỰ DO
Giáo viên:………………….

NỘI DUNG BÀI HỌC GỒM:

I. TÌM HIỂU TRI THỨC KIỂU BÀI

II. PHÂN TÍCH KIỂU VĂN BẢN

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT

IV. LUYỆN TẬP

I. TÌM HIỂU TRI THỨC KIỂU BÀI

Đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ tự do
Khái niệm
- Trong bài 1 (Những gương
mặt thân yêu), chúng ta đã học
những bài thơ nào? Em thích bài
nào nhất? Vì sao?
- Để chia sẻ những suy nghĩ ,cảm
xúc đó em thường làm cách nào ?

Là đoạn văn thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của người đọc về một bài thơ tự do

Nội dung

Trình bày cảm nghĩ của người viết về một bài thơ tự do

Mở đoạn
Yêu cầu với
kiểu bài
Cấu trúc

Giớithiệu
thiệu nhan
- -Giới
nhanđề,
đề,tác
tácgiảgiả
Nêucảm
cảm nghĩ
nghĩ chung
chung của
bàibài
thơ
- -Nêu
củangười
ngườiviết
viếtvềvề
bằng
1 câu
chủ đề.
thơ
bằng
1 câu
chủ đề.

Trình bày
nghĩ
củacủa
bảnbản
thânthân
về nội
-- Trình
bàycảm
cảmxúc,
xúc,suy
suy
nghĩ
dung
nghệ và
thuật
của thuật
bài thơcủa bài thơ
về
nộivàdung
nghệ
Thân đoạn - Làm rõ cảm xúc, suy nghĩ bằng những hình ảnh ,
- Làm rõ cảm xúc, suy nghĩ bằng những hình
từ ngữ
từ trích
bài thơ
ảnh
, từđược
ngữtrích
được
từ bài thơ

Kết đoạn

Khẳng định
nghĩ
về về
bài bài
thơ thơ
-- Khẳng
địnhlạilạicảm
cảm
nghĩ
Ý nghĩa
nghĩa của
vớivới
bảnbản
thân.
-- Ý
củanónóđối
đối
thân.

II. PHÂN TÍCH KIỂU VĂN BẢN
Bài thơ Lời con của Phan Thị Thanh Nhàn đã đưa tôi về thế giới tuổi thơ hồn nhiên, đồng thời khiến tôi ngạc nhiên, thích thú vì
những phát hiện tinh tế của nhà thơ về trẻ con. Chỉ có thể qua đôi mắt trẻ thơ, thế giới mới hiện lên trong veo, ngộ nghĩnh và thú vị đến
thế: “cô ti vi”, “cái cây là con cô gió”, “ngâm thơ vào nước”... Bài thơ có ba khổ thì hai khổ đầu là những lời con nói với mẹ về cuộc sống
qua cách cảm nhận hồn nhiên, ngây thơ của đứa trẻ. Đó chính là nét độc đáo, đặc sắc và thú vị của bài thơ. Ở khổ thơ cuối, giọng thơ đằm
lại, chuyển từ vui tươi, hồn nhiên sang sâu lắng. chiêm nghiệm. Người mẹ muốn làm thơ nhưng cảm xúc chưa nảy sinh, câu chữ “ cằn
khô” . Đúng lúc này, những lời nói ngây thơ hàng ngày của con vang lên trong tâm trí mẹ khiến cảm xúc tuôn trào. Hình ảnh đứa con yêu
đã trở thành mạch nguồn trong lành, dạt dào, gợi nhiều xúc cảm nhất để tiếng thơ của mẹ cất lên thành lời. Tôi thầm cảm ơn nhà thơ đã
giúp tôi thấm thía một điều thiêng liêng: đối với cha mẹ, con cái luôn là món quà tuyệt vời nhất.
Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ về bài thơ “ Lời con”
Nội dung yêu cầu
1. Để chia sẻ tình cảm, tác giả sử dụng ngôi thứ mấy ?
2. Xác định câu chủ đề

Nội dung thể hiện
 

Câu chủ đề

 

Câu kết đoạn

 

3. Tóm tắt phần thân đoạn

 

4. Cảm xúc và suy nghĩ được thể hiện như thế nào trong đoạn văn ?

 

5. Cảm nghĩ của người viết được thể hiện qua những câu văn nào ?

 

6. Các phép liên kết được sử dụng trong đọan văn:

 

II. PHÂN TÍCH KIỂU VĂN BẢN
Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ về bài thơ “ Lời con”
Nội dung yêu cầu

Nội dung thể hiện

1. Để chia sẻ tình cảm, tác
Ngôithứ
thứ11
--Ngôi
giả sử dụng ngôi thứ mấy ?
2. Xác
định

Câu
Câu chủ
chủ đề
đề

--Câu
Câusố
số11của
củađoạn:
đoạn:““Bài
Bàithơ
thơ““Lời
Lờicon”…về
con”…vềtrẻ
trẻcon”
con”

Câu kết đoạn
Câu kết đoạn

Câucuối
cuốicủa
củađoạn
đoạn::““Tôi
Tôithầm
thầmcảm
cảmơn
ơn…tuyệt
…tuyệtvời
vờinhất.”
nhất.”
--Câu

Bài
ba ba
đoạn
thể thể
hiệnhiện
những
nội dung
khác
Bàithơ
thơđược
đượcchia
chiathành
thành
đoạn
những
nội dung
nhau.
khổhai
thơ
đầuthơ
là đầu
những
cảm nhận
hồnthơ
khác Nếu
nhau.hai
Nếu
khổ
là những
cảmngây
nhậnthơ
ngây
3. Tóm tắt phần thân đoạn nhiên
của con
cuộc
conkhi
kể con
chuyện
thì khổ cuối
là
hồn nhiên
củavềcon
vềsống
cuộckhi
sống
kể chuyện
thì khổ
sự
nghẹn
ngào,
hìnhngào,
ảnh đứa
conảnh
và tình
liêngtử
cuối
là sự
nghẹn
hình
đứa mẫu
con tử
và thiêng
tình mẫu
khiến
người
mẹcho
dạtngười
dào cảm
tác. xúc sáng tác.
thiêngcho
liêng
khiến
mẹxúc
dạt sáng
dào cảm

Bài thơ Lời con của Phan Thị Thanh
Nhàn đã đưa tôi về thế giới tuổi thơ hồn nhiên,
đồng thời khiến tôi ngạc nhiên, thích thú vì
những phát hiện tinh tế của nhà thơ về trẻ con.
Chỉ có thể qua đôi mắt trẻ thơ, thế giới mới
hiện lên trong veo, ngộ nghĩnh và thú vị đến
thế: “cô ti vi”, “cái cây là con cô gió”, “ngâm
thơ vào nước”... Bài thơ có ba khổ thì hai khổ
đầu là những lời con nói với mẹ về cuộc sống
qua cách cảm nhận hồn nhiên, ngây thơ của
đứa trẻ. Đó chính là nét độc đáo, đặc sắc và
thú vị của bài thơ. Ở khổ thơ cuối, giọng thơ
đằm lại, chuyển từ vui tươi, hồn nhiên sang
sâu lắng. chiêm nghiệm. Người mẹ muốn làm
thơ nhưng cảm xúc chưa nảy sinh, câu chữ “
cằn khô” . Đúng lúc này, những lời nói ngây
thơ hàng ngày của con vang lên trong tâm trí
mẹ khiến cảm xúc tuôn trào. Hình ảnh đứa con
yêu đã trở thành mạch nguồn trong lành, dạt
dào, gợi nhiều xúc cảm nhất để tiếng thơ của
mẹ cất lên thành lời. Tôi thầm cảm ơn nhà thơ
đã giúp tôi thấm thía một điều thiêng liêng:
đối với cha mẹ, con cái luôn là món quà tuyệt
vời nhất.

II. PHÂN TÍCH KIỂU VĂN BẢN
Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ về bài thơ “ Lời con”
Nội dung yêu cầu

Nội dung thể hiện

- Cảm xúc ngạc nhiên, thích thú trước những suy nghĩ ngây
- Cảm xúc ngạc nhiên, thích thú trước những suy nghĩ ngây
4. Cảm xúc và suy nghĩ của ngô, hồn nhiên của con trẻ.
ngô, hồn nhiên của con trẻ.
tác giả được thể hiện như - Cùng những suy nghĩ nhẹ nhàng, sâu lắng trước tình cảm của
- Cùngmẹ.
những suy nghĩ nhẹ nhàng, sâu lắng trước tình cảm
người
thế nào trong đoạn văn ?
của người mẹ.
-- ““Chỉ
mắt
trẻtrẻ
thơ,thơ,
thế thế
giớigiới
mớimới
hiệnhiện
lên trong
Chỉcócóthể
thểqua
quađôiđôi
mắt
lên
veo, ngộ nghĩnh và thú vị đến thế: “cô-ti-vi”, “cái cây là con
trong veo, ngộ nghĩnh và thú vị đến thế: “cô-ti-vi”, “cái cây
cô gió”, “ngâm thơ vào nước”…
5. Cảm nghĩ của người viết là con cô gió”, “ngâm thơ vào nước”…
-- ““ Người
Người mẹ
mẹ muốn
muốn làm
làm thơ
thơnhưng
nhưngcảm
cảmxúc
xúcchưa
chưanảy
nảysinh,
sinh,
được thể hiện qua những
câu chữ “cằn khô”. Đúng lúc này, những lời nói ngây thơ hằng
câu văn nào ?
câu chữ “cằn khô”. Đúng lúc này, những lời nói ngây thơ
ngày của con vang lên trong tâm trí mẹ khiến cảm xúc tuôn
hằng ngày của con vang lên trong tâm trí mẹ khiến cảm xúc
trào.”
tuôn trào.”
6. Các phép liên kết được
sử dụng trong đọan văn:

-- Phép
Phép lặp
lặp từ
từ ngữ
ngữ ““ bài
bài thơ”
thơ”
- Phép liên tưởng: “ tuổi thơ”, “ trẻ con”, “ trẻ thơ”, “ đứa trẻ”
- Phép liên tưởng: “ tuổi thơ”, “ trẻ con”, “ trẻ thơ”, “ đứa trẻ”
- Phép thế: từ “ Đó” ở câu 4
- Phép thế: từ “ Đó” ở câu 4

Bài thơ Lời con của Phan Thị Thanh
Nhàn đã đưa tôi về thế giới tuổi thơ hồn nhiên,
đồng thời khiến tôi ngạc nhiên, thích thú vì
những phát hiện tinh tế của nhà thơ về trẻ con.
Chỉ có thể qua đôi mắt trẻ thơ, thế giới mới
hiện lên trong veo, ngộ nghĩnh và thú vị đến
thế: “cô ti vi”, “cái cây là con cô gió”, “ngâm
thơ vào nước”... Bài thơ có ba khổ thì hai khổ
đầu là những lời con nói với mẹ về cuộc sống
qua cách cảm nhận hồn nhiên, ngây thơ của
đứa trẻ. Đó chính là nét độc đáo, đặc sắc và
thú vị của bài thơ. Ở khổ thơ cuối, giọng thơ
đằm lại, chuyển từ vui tươi, hồn nhiên sang
sâu lắng. chiêm nghiệm. Người mẹ muốn làm
thơ nhưng cảm xúc chưa nảy sinh, câu chữ “
cằn khô” . Đúng lúc này, những lời nói ngây
thơ hàng ngày của con vang lên trong tâm trí
mẹ khiến cảm xúc tuôn trào. Hình ảnh đứa con
yêu đã trở thành mạch nguồn trong lành, dạt
dào, gợi nhiều xúc cảm nhất để tiếng thơ của
mẹ cất lên thành lời. Tôi thầm cảm ơn nhà thơ
đã giúp tôi thấm thía một điều thiêng liêng:
đối với cha mẹ, con cái luôn là món quà tuyệt
vời nhất.

Đề bài:
Chọn môt bài thơ tự do mà em yêu thích ,
viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ đó.

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT

QUY TRÌNH VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC
SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ TỰ DO
Quy trình viết
Bước 1:
Chuẩn bị trước
khi viết

Thao tác cần làm
--Mục
Mụcđích
đích
--Xác
định
Xác địnhđề
đềtài
tài
--Thu
thập
tư
liệu
Thu thập tư liệu
*/
*/Tìm
Tìmý:
ý:
Đọc
Đọcdiễn
diễncảm
cảmbài
bàithơ
thơvài
vàilần
lầnđể:
để:
- Xác định cảm xúc
- Xác định cảm xúc
- Xác định nét độc đáo vào chủ đề của bài thơ
Xác
định
nét có
độccảm
đáoxúc
vàođặc
chủbiệt
đề của
- -Lý
giải
vì sao
với bài
bài thơ
thơ
- Lý giải vì sao có cảm xúc đặc biệt với bài thơ

Bước 2:
Bước 2:
Tìm ý và lập dàn ý
Tìm ý và lập
dàn ý

*/
*/Lập
Lậpdàn
dànýý
--Viết
Viếtnhanh
nhanhýýtưởng
tưởngdưới
dướidạng
dạngcụm
cụmtừ
từhoặc
hoặcsơ
sơđồ
đồtư
tưduy
duy
+ Mở đoạn: Giới thiệu nhan đề, tên tác giả và cảm nghĩ chung
Mở
đoạn: Giới thiệu nhan đề, tên tác giả và cảm nghĩ chung
về+bài
thơ
về bàiđoạn:
thơ Nêu các ý thể hiện cảm xúc và suy nghĩ về toàn bộ
+ Thân
Thân đoạn: Nêu các ý thể hiện cảm xúc và suy nghĩ về toàn
bài+thơ
+ Kết
đoạn:
bộ bài
thơ Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của
nó+đối
bản Khẳng
thân. định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của
Kếtvới
đoạn:
nó đối với bản thân.

- Trước khi viết, em hãy xác định:
+ Thế nào là thể thơ tự do?
+ Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ về một bài thơ tự
do có đặc điểm gì về hình thức và nội dung ?
+ Mục đích bài viết này là gì?
+ Người đọc bài này có thể là ai?
+ Với mục đích và người đọc đó, em sẽ lựa chọn
nội dung và cách viết như thế nào?
- Qua đó, xác định các thao tác cần làm ở bước :
Chuẩn bị trước khi viết và điền vào phiếu học
tập.

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT

Đề bài:
Chọn môt bài thơ tự do mà em yêu thích ,
viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ đó.

QUY TRÌNH VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC
SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ TỰ DO
Quy trình viết
Bước 3:
Viết đoạn văn

Bước 4:
Xem lại và
chỉnh sửa,
rút kinh
nghiệm

Thao tác cần làm
Từdàn
dànýýviết
viếtthành
thànhđoạn
đoạnvăn
văn
Từ
Xemlại
lạivà
vàchỉnh
chỉnhsửa
sửa
- -Xem
dụngbảng
bảngkiểm
kiểmsgk
sgk/26,27
/26,27) )
( (sửsửdụng
Đọclại
lạibài
bàiviết
viết
++Đọc
Chỉnhsửa
sửalỗi
lỗicho
chobản
bảnthân
thânvà
vàcác
cácbạn
bạn(nếu
(nếucó)
có)
++Chỉnh
- -Rút
Rútkinh
kinhnghiệm
nghiệm
++Ghi
Ghilại
lạinhững
nhữngkinh
kinhnghiệm
nghiệmcủa
củabản
bảnthân
thân

IV. LUYỆN TẬP

Dựa vào quy trình viết, em hãy viết 01
đoạn văn hoàn chỉnh ghi lại cảm xúc về
một bài thơ tự do khác mà em yêu thích.

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT