TẾ BÀO – ĐƠN VỊ CƠ SỞ
CỦA SỰ SỐNG
Khám phá thế giới vi mô kỳ diệu bên trong mọi sinh vật.

Mục Tiêu Bài Học: Khám Phá Bí Ẩn Tế Bào

Trong bài học này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu những kiến thức cơ bản nh

Khái Niệm Tế Bào

Đơn Vị Cơ Sở

Nêu định nghĩa chính xác về tế bào
và nhận diện các thành phần cơ bản
của chúng.

Hiểu rõ tại sao tế bào được coi là nền
tảng cấu tạo và chức năng của mọi
sự sống.

Thế Giới Tế Bào Đa Dạng và Phong Phú
Tế bào không ngừng biến đổi và thể hiện sự đa dạng kinh ngạc về hình dạng, kích thước và chức năng giữa các loài sinh vật khác nhau.

Mỗi loại tế bào này đều có cấu trúc và vai trò riêng, phù hợp với nhiệm vụ của chúng trong cơ thể.

Mọi Sinh Vật Đều Được Cấu Tạo
Từ Gì?

Từ vi khuẩn nhỏ bé đến cây cổ thụ khổng lồ và chính con người chúng ta, tất cả đều có chu
đơn vị cấu trúc nền tảng. Đó là gì?

Thực Vật

Động Vật

Mỗi chiếc lá, mỗi cành
cây đều được xây dựng
từ hàng triệu tế bào
thực vật chuyên biệt.

Cơ thể người với các
hệ cơ quan phức tạp
cũng không ngoại
lệ, tất cả đều bắt
nguồn từ tế bào.

Vi Sinh Vật

Ngay cả những sinh vật
đơn giản nhất như vi
khuẩn, nấm men cũng
là những sinh vật đơn
bào hoặc tập hợp tế
bào.
Câu trả lời chính xác là: Tất cả sinh vật đều được tạo nên từ tế bào!

TẾ BÀO LÀ GÌ?
Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản nhất của mọi cơ thể sống. Chúng là những “viên gạch” nhỏ
nhất có khả năng thực hiện đầy đủ các hoạt động sống như sinh trưởng, trao đổi chất và sinh sản.

Tế bào là đơn vị cơ sở của sự sống. Mọi hoạt động sống của sinh vật đều diễn ra trong tế bào.

Đa Dạng Tế Bào Thực Vật
Trong một cây xanh, có nhiều loại tế bào khác nhau, mỗi loại đảm nhiệm một chức năng riêng biệt để duy trì
sự sống và phát triển của cây.

Tế Bào Thịt Lá

Tế Bào Lông Hút

Tế Bào Ống Dẫn

Chứa lục lạp, thực hiện quá trình

Nằm ở rễ cây, có hình dạng đặc

Hình thành hệ thống mạch dẫn

quang hợp, sản xuất năng lượng

biệt giúp tăng diện tích bề mặt để

(xylem và phloem) trong thân cây,

cho cây.

hấp thụ nước và chất dinh dưỡng

vận chuyển nước và chất dinh

từ đất hiệu quả.

dưỡng khắp cây.

Đa Dạng Tế Bào Người
Cơ thể người là một hệ thống vô cùng phức tạp, được xây dựng từ hàng tỷ tế bào với hình dạng và chức năng
chuyên biệt để tạo nên các mô, cơ quan và hệ thống.

Tế Bào Hồng Cầu

Tế Bào Thần Kinh

Dạng đĩa lõm hai mặt, chuyên vận chuyển oxy từ phổi

Có nhiều nhánh, truyền tải tín hiệu điện hóa, điều

đến các mô và loại bỏ CO2.

khiển mọi hoạt động của cơ thể.

Tế Bào Cơ

Tế Bào Gan

Dài và có khả năng co rút, tạo ra sự vận động cho cơ

Thực hiện hàng trăm chức năng quan trọng như giải

thể và các cơ quan nội tạng.

độc, tổng hợp protein, chuyển hóa chất.

Chức Năng Quan Trọng Của Tế Bào
Là đơn vị cơ sở của sự sống, tế bào thực hiện mọi chức năng thiết yếu để duy trì một cơ thể sống, từ cấp độ
vi mô đến toàn bộ hệ thống.

Sinh Trưởng

Trao Đổi Chất

Tế bào tăng kích thước và phân chia, giúp cơ thể lớn

Thực hiện các phản ứng hóa học để chuyển hóa năng

lên và phát triển.

lượng từ thức ăn và đào thải chất thải.

Sinh Sản

Phản Ứng

Tạo ra tế bào mới thông qua quá trình phân bào, đảm

Tiếp nhận và phản ứng với các kích thích từ môi

bảo sự duy trì và phục hồi của mô, cơ quan.

trường bên trong và bên ngoài cơ thể.

Những Điểm Chính Cần Nhớ
Đơn Vị Cơ Bản

Lịch Sử Khám Phá

Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng nền tảng

Robert Hooke đã mở ra thế giới vi mô kỳ diệu này

của mọi sinh vật, từ đơn giản đến phức tạp.

vào năm 1665, đặt nền móng cho sinh học tế
bào.

Đa Dạng & Chuyên Hóa

Hoạt Động Sống

Mỗi loại tế bào có hình dạng, kích thước và chức

Mọi chức năng sống thiết yếu như sinh trưởng,

năng riêng biệt, phù hợp với vai trò của chúng

trao đổi chất, sinh sản và phản ứng đều diễn ra

trong cơ thể.

bên trong tế bào.

Hy vọng bài học này đã giúp các em hiểu rõ hơn về thế giới vi mô và tầm quan trọng của tế bào đối với sự sống!

Hoạt động 2.2
II. Hình dạng và kích thước của một số loại tế bào

Mục tiêu học tập :
Nêu được hình dạng, kích thước của một số loại tế bào.

Biết cách tra cứu, tìm hiểu về tế bào ở thực vật và động vậ
? Vì sao tế bào lại có nhiều hình dạng khác nhau?

Hình dạng của tế bào khác nhau
do:

Kích thước của tế bào
Rất khác nhau tùy loài sinh vật:
Nhỏ nhất: vi khuẩn (chỉ thấy bằng kính hiển vi).

Lớn nhất: lòng đỏ trứng đà điểu.
Có thể nhìn bằng mắt thường: tế bào thịt cà chua, sợi gai,
trứng gà.
Kích thước trung bình: 0,5 – 100 µm.

-

Có nhiều loại tế bào, hình dạng đa dạng:

Vi khuẩn E. coli: hình que
Tế bào trứng: hình cầu
Hồng cầu: hình lõm hai mặt
Tế bào vảy hành: hình nhiều cạnh
Một số tế bào khác: hình thoi…
Tế bào thần kinh: hình sao

📷 Hình ảnh minh họa: so sánh kích thước tế bào vi khuẩn

↔ tế bào hồng cầu

Hoạt động

nhóm

Nhiệm vụ:
1.Quan sát hình ảnh.
2.Ghi nhận xét: hình dạng & kích thước tế bào.
3.So sánh và bổ sung ví dụ ngoài SGK.
👉
• Tế bào nào trong hình có kích thước lớn nhất?
• Em biết thêm tế bào nào có thể nhìn thấy bằng mắt thường?

Kết luận

Tế bào có nhiều hình dạng và kích th
khác nhau.
Hình dạng phù hợp với chức năng của
tế bào.
Kích thước trung bình của tế bào:
0,5 – 100 µm.
👉 Câu hỏi cuối giờ:
• Nếu tế bào quá lớn, điều gì sẽ xảy ra
với việc trao đổi chất?