CHƯƠNG 1: BẢN ĐỒ- PHƯƠNG TIỆN THỂ HIỆN BỀ MẶT TRÁI ĐẤ

BÀI 1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN
VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ
I. Hệ thống kinh, vĩ tuyến
II. Tọa độ địa lí
III. Lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ thế giới

? Em hãy nhận xét về hình
dạng quả Địa Cầu

Quả Địa Cầu là mô hình thu
nhỏ của Trái Đất. Trên quả Địa
Cầu, có thể hiện cực Bắc, cực
Nam và hệ thống kinh, vĩ tuyến.

1. Hệ thống kinh, vĩ tuyến
Quan sát hình 1.1 và đọc thông tin trong mục
I, em hãy xác định các đối tượng sau:
1. Xác định:
+ Kinh tuyến gốc, các kinh tuyến Đông, các
kinh tuyến tây.
+ Vĩ tuyến gốc (xích đạo), vĩ tuyến bắc, vĩ
tuyến nam.
+ Bán cầu bắc, bán cầu nam
2. So sánh độ dài các đường kinh tuyến với
nhau và độ dài các đường vĩ tuyến với nhau.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Kinh tuyến

Vĩ tuyến

Khái niệm:.....

Khái niệm:.....
 

Kinh tuyến gốc:.....

Vĩ tuyến gốc:.....
 

Kinh tuyến Tây:..... Vĩ tuyến Bắc:.....
 
Kinh tuyến Đông:... Vĩ tuyến Nam:.....
 
So sánh độ dài các So sánh độ dài các
đường kinh tuyến:.. đường vĩ tuyến:...

I. Hệ thống kinh, vĩ tuyến
Kinh tuyến

Vĩ tuyến

Khái niệm:

Kinh tuyến là nửa đường
ThẳNG nối 2 cực trên bề
mặt quả Địa Cầu

Khái niệm:

Vĩ tuyến là vòng tròn bao
quanh quả Địa Cầu và
vuông góc với kinh tuyến

Kinh tuyến gốc:

00 (đi qua đài thiên văn
Grin-uých, Anh)

Vĩ tuyến gốc:

00 (xích đạo)

Kinh tuyến Tây:

Những kinh tuyến nằm bên Vĩ tuyến Bắc:
trái kinh tuyến gốc

Những vĩ tuyến nằm từ
xích đạo đến cực Bắc

Kinh tuyến Đông:

Những kinh tuyến nằm bên Vĩ tuyến Nam:
phải kinh tuyến gốc

Những vĩ tuyến nằm từ
xích đạo đến cực Nam

So sánh độ dài các
đường kinh tuyến:

bằng nhau

So sánh độ dài các
đường vĩ tuyến:

Giảm dần từ xích đạo về 2
cực

LUYỆN TẬP
Trên quả Địa cầu vẽ bao nhiêu vĩ tuyến,
bao nhiêu kinh tuyến?

VẬN DỤNG
Hãy vẽ 1 vòng tròn có bán kính 8cm, trên
đó hãy vẽ kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc,
ghi các điểm cực Bắc, cực Nam.

Chúc các em học tập tốt

KIỂM TRA BÀI CŨ
Kinh tuyến là gì? Vĩ tuyến là gì?
Kinh tuyến là nửa đường thẳng nối 2 cực trên
bề mặt quả Địa Cầu
Vĩ tuyến là vòng tròn bao quanh quả Địa Cầu
và vuông góc với kinh tuyến

Trên quả Địa cầu vẽ bao nhiêu vĩ tuyến,
bao nhiêu kinh tuyến?

Trên quả Địa cầu vẽ 181 vĩ tuyến, 360
kinh tuyến?

II. Tọa độ địa lí

- Kinh độ của một điểm: khoảng cách tính bằng độ từ kinh
tuyến gốc đến kinh tuyến đi qua điểm đó.
- Vĩ độ của một điểm: khoảng cách tính bằng độ từ vĩ tuyến
gốc đến vĩ tuyến đi qua điểm đó.
- Tọa độ địa lí của một điểm: nơi giao nhau giữa kinh độ và vĩ
độ của điểm đó.

Cách ghi tọa độ địa lí một điểm gồm kinh độ và
vĩ độ của điểm đó.
Ví dụ: A ( 400 T, 200 B).
Các em lưu ý kinh độ là hướng Đông và Tây,
vĩ độ là hướng Nam, Bắc

Quan sát hình 1.2 và đọc thông
tin trong mục II, em hãy:
1. Xác định tọa độ địa lí các điểm
A, B, C, D và ghi ra tọa độ địa lí
các điểm đó trong vở/tài liệu
HS/giấy nháp,...

A (800 Đ, 400B)
B (400 Đ, 200B)
C (200 Đ, 400N)
D (400 T, 200N)

III. Lưới kinh, vĩ tuyến của
bản đồ thế giới

Các em tự tìm hiểu ở trang 115
sách giáo khoa Lịch sử- Địa lí 6.

LUYỆN TẬP

Bài tập 1.

Dựa vào hình 1.4, em hãy hoàn thành các nhiệm vụ sau:
1. Miêu tả đặc điểm lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ (Hình 1.4).
2. Tìm trên bản đồ (Hình 1.4) các vĩ tuyến và ghi vĩ độ của các
vĩ tuyến đó.
- Vòng cực Bắc, Vòng cực Nam.
- Chí tuyến Bắc, Chí tuyến Nam.
3. Xác định tọa độ địa lí của các điểm A,B,C,D. (4 điểm)

Hình 1.4 có:
- Kinh tuyến gốc là một đường thẳng. Các kinh tuyến khác
là những đường cong giống hình elip, cách đều nhau, có
chiều lõm hướng về kinh tuyến gốc.
- Vĩ tuyến là những đường thẳng song song và vuông góc với
kinh tuyến gốc.

A (1500 T, 300B)
B (900 Đ, 600B)
C (600 Đ, 300N)
D (1500 T, 600N)

VẬN DỤNG

1. Xác định trên bản đồ hành chính Việt
Nam về tọa độ 4 điểm cực. HS ghi chú tọa
độ địa lí các điểm cực lên bản đồ (tọa độ và
địa danh).
2. Trình bày báo cáo ngắn thông tin về 4
điểm cực trên.

Các điểm cực của nước ta

Lược đồ về các điểm cực của nước ta

Chúc các em học tập tốt

LUYỆN TẬP

Bài tập 1. Cho biết nếu vẽ các đường kinh tuyến, vĩ tuyến cách nhau 10 thì
trên quả địa cầu có bao nhiêu kinh tuyến, vĩ tuyến.
- Nếu cách nhau 10, ta vẽ 1 kinh tuyến thì có
360 kinh tuyến.
- Nếu cách nhau 10, ta vẽ 1 vĩ tuyến thì có:
+ 90 vĩ tuyến Bắc
+ 90 vĩ tuyến Nam
+ Vĩ tuyến 00
--> Vậy có tất cả 181 vĩ tuyến

LUYỆN TẬP
Bài tập 2.
(1) Vòng cực bắc
(2) Chí tuyến bắc
(3) Xích đạo
(4) Chí tuyến nam
(5) Vòng cực nam

LUYỆN TẬP
Bài tập 3.
A (1300 Đ, 100B)
B (1100, 100B)
C (1300Đ, 00)
D (1200Đ, 100N)
Đ (1400Đ, 00)
E (1300Đ, 150B)
G (1250Đ, 00)

VẬN DỤNG
Tra cứu thông tin, ghi tọa độ địa lí
các điểm cực (Bắc, Nam, Đông, Tây)
trên phần đất liền nước ta.