KHOA HỌC TỰ
NHIÊN 9

non
Ong

chăm

Chỉ
Giúp ong non chọn vào bông hoa
có đáp án đúng

Câu 1: Một tia sáng Mặt Trời truyền qua
một lăng kính sẽ ló ra như thế nào?
            
                                

A. Bị tách ra thành
nhiều tia sáng có
màu khác nhau.    

C. Vẫn là một tia
sáng trắng.

B. Bị tách ra thành
nhiều tia sáng
trắng.   

D. Là một tia sáng
trắng có viền màu.

Câu 2: Hiện tượng tán sắc ánh sáng là hiện
tượng:

A. Ánh sáng bị phản xạ
khi gặp gương.
B. Ánh sáng bị hấp thụ
khi qua môi trường.

C. Ánh sáng trắng bị
phân tích thành nhiều
màu đơn sắc.
D. Ánh sáng bị đổi
hướng khi truyền qua
nước.

Câu 3: Lăng kính được cấu tạo bằng khối chất
trong suốt, đồng chất, thường có dạng hình
lăng trụ. Tiết diện thẳng của lăng kính hình

A. tròn

B. elip

C. chữ nhật

D. tam giác

Câu 4:Trong dải màu của phổ tán sắc ánh
sáng, tia nào bị lệch nhiều nhất khi qua lăng
kính?

A. Tia đỏ.

B. Tia cam

C. Tia lục

D. Tia tím.

Câu 5: Góc giữa hai mặt bên của lăng kính gọi là gì?

A. Góc chiết quang

C. Góc khúc xạ

B. Góc tới

D. Góc lệch

TIẾT 11: BÀI 7:

LĂNG KÍNH

III. Sự truyền ánh sáng đơn sắc qua lăng kính

- Quan sát hình bên và cho biết: Khi
tia sáng truyền từ không khí vào
lăng kính thì tia ló bị lệch về phía
nào?
TL: Khi tia sáng truyền từ không khí
vào lăng kính thì tia ló ra khỏi lăng
kính lệch về phía đáy so với tia tới.

Thảo luận nhóm: 2 bạn 1 nhóm
1. Khi ánh sáng truyền từ không khí vào lăng
kính, tại sao tia khúc xạ IJ lệch gần về phía
pháp tuyến hơn so với tia SI?
2. Khi ánh sáng truyền từ lăng kính vào
không khí, tại sao tia khúc xạ JR lệch gần về
phía pháp tuyến hơn so với tia IJ?
3. Dựa vào sự truyền ánh sáng qua lăng kính
hãy giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng.
Biết rằng chiết suất của lăng kính đối với các
ánh sáng đơn sắc khác nhau là khác nhau,
chiết suất lớn nhất với tia tím, chiết suất nhỏ
nhất với tia đỏ?

* Trả lời:
1. Vì khi ánh sáng truyền từ không khí vào lăng kính
thì chiết suất của thuỷ tinh > chiết suất của không khí
nên => i1>r1 => tia khúc xạ IJ lệch gần về phía pháp
tuyến hơn so với tia SI.
2. Vì khi ánh sáng truyền từ lăng kính ra không khí thì
chiết suất của không khí < chiết suất của thuỷ tính nên
=> r2 tia khúc xạ JR lệch gần về phía pháp tuyến
hơn so với tia IJ.
3. Vì chiết suất của lăng kính đối với các ánh sáng đơn
sắc khác nhau là khác nhau nên khi các chùm sáng đơn
sắc đi qua lăng kính sẽ bị lệch về phía đáy với những
góc lệch khác nhau, nên không bị chồng chất mà tách
ra thành dải màu từ đỏ đến tím.
Chiết suất của lăng kính lớn nhất đối với với tia tím
nên tia tím bị lệch về phía đáy nhiều nhất. Chiết suất
của lăng kính nhỏ nhất đối với với tia đỏ nên tia đỏ bị

Thảo luận nhóm: 2 bạn 1 nhóm
1. Hình vẽ nào trong hình 7.7 chỉ đúng đường đi của ta sáng
qua lăng kính khi lăng kính đặt trong không khí?

2. Một lăng kính thuỷ tinh có chiết suất n = 1,41. Mặt phẳng tiết
diện là tam giác đều ABC. Chiếu một tia sáng nằm trong mặt
phẳng tiết diện chính tới mặt bên AB của lăng kính với góc tới i1 =
450. Vẽ đường truyền tia sáng qua lăng kính.

1. Đáp án C.
2.
Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng: Tại điểm I:
1. sin i1 = n.sin r1
Þ 1.sin450 = 1,41.sin r1
Þ => r1 = 300.
Xét tứ giác AIEJ có:
+
=> 600 + 900 + 900
=> 1200

Xét tam giác IEJ có:
1800
=> 300
Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng:
Tại điểm J:
n. sin r2 = 1.sin i2
Þ1,41.sin300 = 1.sin i2
=> i2 = 450.

IV. Màu sắc của vật

- *Yêu
cầu
HS
nhắc
lại
kiến
thức
đã
học:
Trả lời:
1.1.Khi
nào
mắt
ta
nhìn
thấy
một
vật?
Khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
2.2.Khi
chúng
ta
thấy
vật
màu
xanh,
đỏ,
trắng
thì
Khi có ánh sáng màu xanh, đỏ, trắng truyền vào
có
ánh
sáng
màu
nào
truyền
từ
vật
tới
mắt
ta?
mắt ta.
3.3.Ban
đêm,
khi
không
có
nguồn
sáng,
ta
nhìn
Ta nhìn thấy vật có màu đen.
thấy các vật có màu gì?

IV. Màu sắc của vật

1.
Màu
sắc
của
vật
phụ
thuộc
vào
yếu
tố
- GV yêu cầu 2 nhóm báo cáo
nào?
sản
phẩm tìm hiểu màu sắc của
2.khi
Dưới
ánhsáng
sáng
trắng
vật
có ánh
chiếu
vàovật
đã có màu là do
chuẩn
đâu?bị ở nhà.
3. Tại sao vật có màu đen?
4. Nêu cách tạo ánh sáng đơn sắc từ chùm
ánh sáng trắng?

PHIẾU HỌC TẬP – NHÓM ……
1. Màu sắc của vật phụ thuộc vào yếu tố nào?
………………………………………………………………………….
2. Dưới ánh sáng trắng vật có màu là do đâu?
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………………….....
3. Tại sao vật có màu đen?
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………..
4. Nêu cách tạo ánh sáng đơn sắc từ chùm ánh sáng trắng?
…………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………...................

PHIẾU HỌC TẬP
1. Màu sắc của vật phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Phụ thuộc vào màu sắc của ánh sáng bị vật đó hấp thụ hay phản xạ.
2. Dưới ánh sáng trắng vật có màu là do đâu?
- Dưới ánh sáng màu trắng, vật có màu là do nó phản xạ ánh sáng màu
đó vào mắt ta và hấp thụ những màu còn lại.
3. Tại sao vật có màu đen?
- Vật màu đen hấp thụ tất cả các ánh sáng màu, không có ánh sáng
phản xạ, ta nhận ra vật màu đen vì nó đặt bên cạnh những vật có màu
sắc khác.
4. Nêu cách tạo ánh sáng đơn sắc từ chùm ánh sáng trắng?
- Dùng tấm lọc màu để tạo ánh sáng đơn sắc màu đó

Chiếu ánh sáng trắng
qua tấm lọc màu xanh

IV. Màu sắc của vật

- Phụ thuộc vào màu sắc của ánh sáng bị vật đó hấp
thụ hay phản xạ.
- Dưới ánh sáng màu trắng, vật có màu là do nó phản
xạ ánh sáng màu đó vào mắt ta và hấp thụ những màu
còn lại.
- Vật màu đen hấp thụ tất cả các ánh sáng màu,
không có ánh sáng phản xạ, ta nhận ra vật màu đen vì
nó đặt bên cạnh những vật có màu sắc khác.
- Dùng tấm lọc màu để tạo ánh sáng đơn sắc màu đó.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Yêu cầu: 2 bạn 1 nhóm trả lời câu hỏi

1. Em hãy biểu diễn các tia sáng đến
mắt đối với vật ta quan sát thấy màu
trắng (Hình 7.9)

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Yêu cầu: 2 bạn 1 nhóm trả lời câu hỏi

2. Quan sát bông hoa hướng dương
(Hình 7.10), giải thích tại sao chúng
ta nhìn thấy cánh hoa màu vàng, lá
màu xanh và phần nhuỵ có màu nâu.
TL. Vì khi được ánh sáng mặt trời chiếu vào cánh hoa phản xạ
tia sáng màu vàng, lá phản xạ tia sáng màu xanh, nhuỵ phản
xạ tia sáng màu nâu và hấp thụ những tia có màu còn lại của
ánh sáng mặt trời.

HOẠT
ĐỘNG

Luyện tập

Hệ thống kiến thức
g

g

Dưới ánh sáng trắng, vật có
màu do nó phản xạ ánh sáng
màu đó vào mắt ta và hấp thụ
những màu còn lại.

GIẢI CỨU
THÚ CƯNG

Các chú cún đã bị bắt cóc và bị nhốt
trong những chiếc chuồng. Trong lúc kẻ xấu
đang say ngủ, hãy cố gắng trả lời đúng
các câu hỏi và giúp các chú cún trốn thoát.

1

2

3

4

6
5

Chọn chú
chó
1,2,3,4,5,6
mà bạn
muốn giải
cứu, sau đó
trả lời câu
hỏi tương
ứng, trả lời
đúng sẽ giải
cứu được
chú chó đã
chọn.

Chiếu một tia sáng đến lăng kính ta
thấy tia ló ra là ánh sáng đơn sắc. Có
thể kết luận ánh sáng chiếu tới là

ánh sáng
đơn sắc.

Cho bốn ánh sáng đơn sắc: đỏ, tím,
cam và lục. Chiết suất của thủy tinh
có giá trị lớn nhất đối với ánh sáng
nào?
- Ánh sáng màu tím.

Vật có màu đen là do

vật hấp thụ tất cả
các ánh sáng màu.

Chiếu một chùm sáng đơn sắc hẹp
tới mặt bên của một lăng kính thủy
tinh đặt trong không khí. Khi đi qua
lăng kính, chùm sáng này có bị tán
sắc hay không?

Không.

Cạnh của lăng kính là

giao tuyến của 2
mặt bên.

Khi tia sáng truyền từ
không khí vào lăng kính thì
tia ló bị lệch về phía nào?
Lệch về phía đáy lăng kính.

HOẠT
ĐỘNG

Vận dụng – tìm tòi

HOẠT ĐỘNG NHÓM LỚN
Yêu cầu: Chế tạo được dụng cụ đơn giản để trộn màu ánh sáng như
hình 7.12 để chứng tỏ rằng 7 màu kết hợp với nhau sẽ tạo thành ánh
sáng màu trắng.

Tại sao có hiện tượng
cầu vồng sau mưa?

Vì sau mưa ánh sáng mặt trời
truyền qua những giọt nước li
ti đến mắt ta nên xảy ra hiện
tượng khúc xạ, phản xạ toàn
phần, tán sắc, mỗi ánh sáng
màu khác nhau sẽ đến mắt
người với những góc khác
nhau. Mỗi ánh sáng màu đều
taọ với phương ánh sáng tới 1
góc không đổi do đó mắt ta
nhận được các chùm sáng
màu theo một hình vòng cung
tạo ra cầu vồng.

Hướng dẫn học ở nhà
- Xem trước bài 8
- Làm bài tập trong SBT

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THEO DÕI BÀI GIẢNG!