BÀI 2: THƠ VĂN NGUYỄN DU
NGUYỄN DU – CUỘC ĐỜI VÀ
SỰ NGHIỆP

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Hãy kể một số tác phẩm viết về nhà thơ Nguyễn Du?

BÀI 2: THƠ VĂN NGUYỄN DU
NGUYỄN DU – CUỘC ĐỜI VÀ
SỰ NGHIỆP

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN
1. Bối cảnh lịch sử, môi trường gia
đình, cuộc đời tác giả với việc đọc
hiểu thơ văn.
2. Nghệ thuật Truyện Kiều

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Tìm hiểu chung
2. Tìm hiểu chi tiết
3. Tổng kết

I
TÌM HIỂU TRI THỨC
NGỮ VĂN

Trả lời câu hỏi
Trình bày sơ lược về bối cảnh,
môi trường gia đình cũng như
cuộc đời tác giả với việc đọc
hiểu thơ văn?
Nghệ thuật nổi bật trong
Truyện Kiều?

1. Bối cảnh lịch sử, môi trường gia đình, cuộc đời tác giả với việc
đọc hiểu thơ văn
Bối cảnh lịch sử môi trường

Cuộc đời con người

Tác phẩm là “tấm

gia đình là yếu tố khách

nhà văn là yếu tố chủ

gương phản chiếu”

quan ảnh hưởng đến cuộc

quan tác động trực

tác giả và thời đại.

đời, con người và sáng tác

tiếp đến sáng tác văn

của tác giả.

chương.

 Cần vận dụng những kiến thức bối cảnh lịch sử, gia đình, cuộc đời,
con người nhà văn để đọc hiểu tác phẩm.

2. Nghệ thuật Truyện Kiều


Thể loại: Truyện thơ Nôm



Kết cấu: 3 phần



Nhân vật: Truyện Kiều có những sáng tạo trong việc xây dựng nhân vật so

Gặp gỡ

Thử thách

Đoàn tụ

với nhiều truyện thơ Nôm
Nhân vật tốt

Tính cách nhân vật được khắc họa với cả dáng vẻ

Nhân vật xấu

bên ngoài và đời sống nội tâm.

2. Nghệ thuật Truyện Kiều


Người kể chuyện: Người kể chuyện ở truyện thơ
Nôm đa phần là ngôi thứ 3.
Trong Truyện Kiều thiên nhiên là
đối tượng thẩm mỹ được miêu tả



Nghệ thuật
miêu tả:

chân thực, sinh động.
Nhân vật chính diện được miêu tả bằng
bút pháp ước lệ tượng trưng, lí tưởng
hóa, nhân vật phản diện được miêu tả
bằng bút pháp tả thực.

2. Nghệ thuật Truyện Kiều


Ngôn ngữ

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ văn

Ngôn ngữ bác

đời sống

học dân gian

học từ kết tinh
sách vở

II
KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Tìm hiểu chung
THẢO LUẬN NHÓM

 Nhóm 1: Trình bày những hiểu biết

sơ

lược của em về tác giả Nguyễn Du?
 Nhóm 2: Kể tên một số tác phẩm của ông mà
em biết?

1. Tìm hiểu chung
 Tác giả Nguyễn Du
o Nguyễn Du là tác giả văn học, danh nhân văn
hóa lớn của dân tộc.
o Ông là người có đóng góp vô cùng lớn

cho

nền văn học trung đại Việt Nam và có ảnh
hưởng sâu sắc đến văn học sau này.

1. Tìm hiểu chung
 Tác giả Nguyễn Du
o Một số tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Du mà em đã từng biết: Truyện
Kiều, Độc tiểu thanh kí,….

2. Tìm hiểu chi tiết
 Tiểu sử tác giả
Trả lời câu hỏi
• Giới thiệu về tiểu sử của tác gia Nguyễn Du?
• Việc trải qua nhiều biến cố của lịch sử cũng như
thăng trầm của cuộc đời đã có ảnh hưởng thế nào
đến sáng tác của Nguyễn Du?

 Tiểu sử tác giả
o Tên: Nguyễn Du (1765 -1820), hiệu là Thanh Hiên, Chữ
là Tố Như
o Quê quán: Tiên Điền – Nghi Xuân – Hà Tĩnh.
o Sinh ra trong gia đình có truyền thống khoa bảng và có
truyền thống văn hóa.
o Cha là Nguyễn Nghiễm (1708 -1775) đỗ tiến sĩ từng giữ
chức tể tướng. Mẹ là Trần Thị Tần. Anh là Nguyễn Khán
đỗ tiến sĩ.

 Tiểu sử tác giả
o Nguyễn Du lớn lên khi hoàn cảnh lịch sử, xã hội có những biến đổi
“kinh thiên động địa”:
Thời đại sụp đổ của triều đình
Vua Lê – Chúa Trịnh
Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn giành
thắng lợi
Triều Nguyễn được thiết lập

 Tiểu sử tác giả
o Nguyễn Du có một cuộc đời thăng trầm khi thì làm quan, lúc ở ẩn,…

 Cuộc sống thăng trầm cùng những biến cố lịch sử
kinh thiên động địa như một thứ chất xúc tác,
nguyên liệu cho Nguyễn Du một trí tuệ thông thái,
một tâm hồn nghệ sĩ phong phú.

 Tiểu sử tác giả
o Những đóng góp của Nguyễn Du không chỉ có ý nghĩa với văn hóa, văn học mà còn mang
tầm vóc quốc tế.
- Năm 1965 ông được Hội đồng hòa bình Thế giới tổ
chức kỉ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa –
nhà thơ Nguyễn Du.
- Năm 2013 ông được tổ chức Giáo dục – Khoa học và
văn hóa của Liên hợp quốc chọn là nhân vật văn hóa
được thế giới vinh danh.
- Năm 2015 toàn thế giới kỉ niệm 250 năm ngày sinh của
đại thi hào.

 Nguyễn Du – đại thi hào dân tộc
THẢO LUẬN NHÓM
 Kể trên những tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Du?
 Vì sao lại nói “thơ chữ Hán của Nguyễn Du là bức chân
dung tự họa về một con người có tấm lòng nhân đạo
bao la, sâu sắc”?
 Giá trị nhân đạo trong tác phẩm của Nguyễn Du được
thể hiện ra sao?
 Truyện Kiều có thành công gì về nghệ thuật?

Những sáng tác tiêu biểu của Nguyễn Du

Chữ Hán

Chữ Nôm

3 tập thơ với 250 bài
Truyện Kiều
Thanh

Hiên

Nam trung tạp

Bắc hành tạp

thi tập (Tập

ngâm

lục (Ghi chép

thơ

vịnh tản mạn ki

tản

ở

chuyến

của

Thanh Hiên)

Nam)

(Ngâm
Phương

mạn

phương Bắc)

đi

Văn tế thập loại
chúng sinh (Văn
chiêu hồn)

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Ngữ văn 11 Cánh diều
https://tailieugiaovien.edu.vn/lesson/powerpoint-van-11
-canh-dieu-h/

LUYỆN TẬP
NHIỆM VỤ 1: Chọn đáp án đúng nhất cho các câu hỏi sau.
Câu 1: Dòng nào nói đúng nhất về năm sinh – năm mất
của Nguyễn Du?
A. 1765 -1820

C. 1767 – 1821

B. 1766 – 1820

D. 1766 -1821

Câu 2: Nguyễn Du có tên hiệu là

A. Ức Trai

C. Thanh Hiên

B. Tố Như

D. Đan Như.

Câu 3: Thơ chữ Hán của Nguyễn Du được nhận xét
A. Như nhật kí cuộc đời tác giả, là bức chân dung tự họa về một con
người có tấm lòng nhân đạo bao la, sâu sắc.
B. Là bài ca về sự thương và tự thương
C. Là nỗi niềm dằn vặt về nỗi đau mà bản thân từng trải qua
D. Tất cả các đáp án trên đều đúng

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Ngữ văn 11 Cánh diều
https://tailieugiaovien.edu.vn/lesson/powerpoint-van-11
-canh-dieu-h/

VẬN DỤNG
Anh chị hãy phân tích giá trị nhân đạo được thể hiện trong Truyện
Kiều của Nguyễn Du?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Ôn tập văn bản: Nguyễn Du – cuộc đời và sự nghiệp
 Soạn: Văn bản 2 – Trao duyên

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!