1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

6

6

7

7

Ô CHỮ BÍ MẬT
?
G

T
?

B
?

Ấ
?

T
?

C
?

A
?

N
?

X
?

Ả
?

O
?

N
?

G
?

A
?

N
?

D
?

?I

Ê
?

M
?

H
?

Ầ
?

N
?

?I

N
?

Ó
?

N
?

?
Ô

N
?

G
?

G
?

?
T

R
?

Á
?

V
?

Ư
?

?
Ơ

N
?

G
?

L
?

?I

N
?

?
H

Y
?

Ê
?

U
?

?
Q

U
?

Á
?

G
?

N
?

Ả
?

?
Y

?I

?I

Câu 1. Điền từ thích hợp vào chỗ trống:
Trách trời sao lắm ……..
Giàu nghèo khó sống, sinh lòng hại nhau
(7 kí tự)

Câu 2. Tính từ miêu tả bàn tính của mụ dì
ghẻ trong truyện cổ tích “Tấm Cám” là
(7 kí tự)

Câu 3. Trái với đạo lí, với lẽ thường được gọi
là
(9 kí tự)

Câu 4. Một vị thần cai quản cõi âm được gọi
là gì?
(9 kí tự)

Câu 5. Đồng nghĩa với thần thánh là từ nào?
(8 kí tự)

Câu 6. …………quái vật làm hại người;
thường dùng để ví kẻ độc ác, mất hết tính
người.
(7 kí tự)

Câu 7. Khó kiềm chế, dễ nổi nóng, dễ có
phản ứng mạnh mẽ, thiếu bình tĩnh trong
quan hệ đối xử được gọi là gì?
(7 kí tự)

Tiết 3-4: Văn bản 4.

Tản Viên từ Phán sự lục

( Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên- Nguyễn Dữ)

I. Đọc, tóm tắt văn bản và tìm hiểu chung
1. Đọc, tóm tắt văn bản

Tóm tắt

Ngô Tử Văn, một kẻ sĩ nổi tiếng khẳng khái, chính trực vốn không chịu
được sự tác yêu quái của hồn một tên tướng bại trận nên đã đốt đền của
hắn, trừ hại cho dân. Tên hung thần đe dọa Tử Văn và kiện chàng ở âm
phủ. Tử Văn được thổ thần mách bảo về tung tích và tội ác của tên
tướng giặc, đồng thời bày cho chàng cách đối phó với hắn. Tử Văn bị bắt
giải xuống âm phủ. Đứng trước Diêm Vương, chàng đã không hề run sợ
mà dũng cảm vạch trần mọi tội ác của tên hung thần. Có bằng chứng
mọi lời nói của Tử Văn được minh xác là sự thật. Cuối cùng tên tướng
giặc bị trừng trị, thổ thần được phục chức, Tử Văn được sống lại. Tiếp
sau đó, nhờ thổ thần tiến cử Tử Văn được nhận chức phán sự đền Tản
Viên.

2. Tìm hiểu chung

Tác giả
Truyện
truyền kì

a. Tác giả
Sống vào
khoảng thế kỉ
XVI.

Quê: Hải
Dương.

thể hiện rõ quan
điểm sống và tấm
lòng của ông với
cuộc đời.

để lại tác phẩm
nổi tiếng là
Truyền kì mạn
lục

b. Truyện truyền kì
Phản ánh hiện thực
qua những yếu tố kì
lạ, hoang đường.

Là thể văn
xuôi trung
đại.

Có nguồn
gốc từ Trung
Hoa

Đặc điểm nổi bật của
thể loại này là sự kết
hợp giữa bút pháp kì ảo
và hiện thực.

c. Truyền kì mạn lục
Ghi chép các
truyện li kì
của Nguyễn
Dữ

Viết bằng
chữ Hán

gồm 20 truyện, ra đời
vào nửa đầu thế kỉ XVI.

II. Khám phá
văn bản

1. Không gian, thời gian, sự kiện chính trong truyện
Không gian

Thời gian Các sự kiện chính

 

 
Không gian lồng
  tuyến
ghép hai thế giới:
tính
trần gian và âm phủ  

 - Ngô Tử Văn đốt đền

- Ngô Tử Văn gặp gỡ hồn
ma tên tướng giặc
- Ngô Tử Văn gặpThổ thần
- Cuộc xử kiện dưới âm phủ
- Ngô Tử Văn nhận chức Phán
sự đền Tản Viên

2. Tìm hiểu người kể chuyện
- Ngôi kể: Ngôi thứ 3
- Những lời kể giúp hình dung tính cách của nhân vật Tử Văn một cách
khách quan
=> Lời kể tạo ra ấn tượng nhân vật có thật, lí lịch rõ ràng
=> Lời kể ấn định kiểu tính cách nhân vật từ đầu, ổn định, thống nhất
trong toàn truyện

3. Tìm hiểu sự kiện
3.1. Ngô Tử Văn đốt đền
* Giới thiệu nhân vật:
- Tên chữ (tự): Ngô Tử Văn; Tên tục: Soạn.
- Quê quán: người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang.
- Tính tình: khảng khái, nóng nảy.
- Phẩm chất: cương trực, dũng cảm, trọng công lí.
 Tác giả giới thiệu nhân vật trực tiếp nhân vật một cách ngắn gọn
 Tác dụng: định hướng rõ cho sự tiếp nhận câu chuyện của người đọc
 Đó là cách giới thiệu nhân vật (mở truyện) truyền thống, chưa thoát
khỏi cách kể chuyện của dân gian.

* Giới thiệu nhân vật:
* Hành động của Ngô Tử Văn
 

Chi tiết biểu

Nhận xét

hiện

tính cách NTV

Nguyên nhân

 

 

Hành động

 

 

Thái độ của mọi  

 

người
Hậu quả

Nhận xét về

 

 
Nguyên

Chi tiết biểu hiện

Nhận xét

Nhận xét
về tính
cách NTV

Trong
làng trước có một ngôi đến linh
 
ứng lắm. Cuối đời nhà Hồ, quân Ngô
sang lấn cướp, vùng ấy thành một nơi
chiến trường. Bộ tướng của Mộc
Thạnh có viên Bách hộ họ Thôi, tử trận
ở gần đền, từ đấy làm yêu làm quái
trong dân gian

 Tử Văn tức giận,

  Thể

không chịu được
cảnh yêu tà tác oai,
tác quái hại dân.
Thể hiện tính cương
trực, dũng cảm

hiện
khảng

sự
khái,
cương
trực, yêu
chính
nghĩa
Hành
động
cân
nhắc
Hành động   Trước khi đốt đền, Tử Văn tắm gội  
vì
một cách cẩn trọng, muốn
sạch sẽ, khấn trời, châm lửa đốt
trừ
công khai; chấp nhận dân
đền…
hại của Tử
cái chết khi hành động
Văn
Thái độ của   Mọi người đều lắc đầu, lè lưỡi, lo sợ  đền, miếu là nơi linh
mọi người
thay cho Tử Văn, nhưng chàng vẫn thiêng, cho nên họ cho
vung tay không cần gì cả
rằng hành động của Tử
Văn là mạo phạm
nhân

3.2. Sự kiện Ngô Tử Văn gặp gỡ hồn ma tên tướng giặc

Cuộc
gặp gỡ
Đến gặp Tử Văn đòi trả lại
đền.

Dáng vẻ:
giống người
phương Bắc
Hành động,
lời nói, thái
độ
Bản chất hồn
ma tên tướng
giặc họ Thôi

Hồn
ma
tên
tướng
giặc

Buông lời mắng Tử Văn
(theo
Ngônghiệp nho, sao khinh
nhờn
Tử quỷ thần, huỷ tượng,
đốt đền?)
Văn
Đe doạ Tử Văn.
Quyết kiện Tử Văn ở Phong
đô.

-> Xảo trá, tham lam, hung ác.

Cuộc gặp gỡ

Hồn
ma
tên
tướng
giặc

Ngô
Tử
Văn

Mặc kệ, ngồi
ngất ngưởng
tự nhiên

Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh
mẽ, quyết tiêu diệt giặc xâm lược
trong mọi hoàn cảnh

Điềm nhiên,
cứng cỏi, tự
tin vào việc
làm chính
nghĩa của
mình.

3.3. Ngô Tử Văn gặp gỡ Thổ thần

 

Dáng vẻ, Cuôc đối thoại
hành
Dẫn
Nhận
động, thái chứng
xét
độ
(nếu có)

Thổ
thần

 

 

Tử
Văn

 

 

 
 
 
 
 
 

Nhận xét chung
Thái độ tác
Tính cách
giả
Ngô Tử Văn

 

 

3.3. Ngô Tử Văn gặp gỡ Thổ thần
Thổ thần
•

Dáng vẻ: một ông già, áo vải mũ
đen, phong độ nhàn nhã, thủng
thỉnh

-> Trang phục của
người Việt

Thổ thần
•

Hành động: vái chào

=> thái độ cung kính, trân
trọng, khác hẳn kẻ chiếm
đền

3.3. Sự kiện Ngô Tử Văn gặp gỡ Thổ thần
Ngô Tử Văn
•
•

Thái độ: Sao mà nhiều
thần quá vậy?

=> Kinh ngạc, hàm chứa thái độ
phê phán của tác giả về thực
trạng xã hội nhiễu những, phức
tạp, hỗn loạn

Cuộc đối thoại
Thổ thần

Ngô Tử Văn

“Việc xảy ra đến như
“Ô, đấy là viên
thế, sao ngài không
tướng…”
-> Bộc lộ sự bức xúc, ->Trách
đi kiện…”
móc, phê phán
uất ức, căm hận trước Thổ thần bất lực và
hành vi ngạo ngược, thiếu trách nhiệm
chà
đạp
lên
công
lí
->Hiện thực xã hội
->Thái độ phẫn uất,
bức bối của nhà văn

-> Khảng khái, thẳng
tính, thể hiện tính cách
của người không khoan
nhượng trước bất công,

3.4. Cuộc xử án ở âm phủ
Không khí, cảnh tượng
xử án
Diễn biến cuộc xử án
Thái độ, hành động của NTV
Kết quả cuộc xử án

* Không khí, cảnh tượng xử án
Cõi âm: mịt mù, ghê rợn
 Không khí uy
nghiêm
Diêm Vương: quyền uy
ngất trời, làm khiếp vía
tội nhân

* Diễn biến cuộc xử án
Diêm Vương mắng Tử
Văn
Người đội mũ trụ nói
Hai bên cãi cọ mãi không
phân phải trái
Tử Văn đề nghị xin tư
giấy đến đền Tản Viên để
hỏi

NTV bất lợi do hồn ma
tướng giặc đã tố cáo
trước
Tình tiết đẩy mâu thuẫn
lên đỉnh điểm, truyện trở
nên kịch tính cao độ

* Diễn biến cuộc xử án
Diêm Vương sai người
lấy chứng thực
Sai nhân về tâu đúng
như lời Ngô Tử Văn

làm thay đổi tình thế của
Ngô Tử Văn

thay đổi kết quả cuộc xử
án

* Thái độ, hành động của Ngô Tử Văn
Lời lẽ cứng cỏi, không chịu
nhún nhường
Quyết
Tố cáo hồn ma tên tướng giặc
một cách đanh thép

không

nhượng mà đấu tranh
đến cùng để chống lại
cái xấu, cái ác

Sắc sảo, chứng cứ và lập luận
đầy đủ, chặt chẽ

khoan

* Kết quả cuộc xử kiện:

Tử Văn giành chiến thắng

nhờ có thông tin chính xác
sự lắng nghe của Diêm Vương và
bản lĩnh cứng cỏi
tinh thần quyết tâm đấu tranh vì
công lí

3.5. Ngô Tử Văn nhận chức Phán sự đền Tản Viên
* Ý nghĩa của sự kiện
thể hiện niềm tin của dân gian
người bản lĩnh, có trí tuệ, dám hành
động vì công lí, vì nhân dân đáng
được tin cậy.

Việc Ngô Tử Văn trở thành Phán sự
chi tiết kì ảo, khẳng định nhân cách
trong sáng
sẽ được tôn vinh mãi mãi trong kí ức
cộng đồng.
-> Quan niệm đúng đắn vì kẻ sĩ là những người tri
thức, có hiểu biết

III. Tổng kết

1. Nội dung
Chuyện chức phán sự
đền Tản Viên đề cao
tinh thần khảng khái,
cương trực, dám đấu
tranh chống lại cái ác,
trừ hại cho dân của

Ngô Tử Văn, một người
trí thức nước Việt;
đồng thời, thể hiện
niềm tin công lí, chính
nghĩa nhất định sẽ
thắng gian tà của tác
giả.

2.Nghệ thuật
Yếu tố kì ảo dày đặc,
xen chuyện người,
chuyện thần, ma, trần
gian, địa ngục…

Cách kể truyện
khéo léo, biến hóa,
có cao trào, có
thắt mở nút.

Cốt truyện giàu
kịch tính, kết cấu
chặt chẽ, lo-gic.

Nhân vật được
xây dựng sắc nét.

LUYỆN TẬP

5

6

7

8

9

20

50

4

40

3

80
70

2

10

60

1

30

VÒNG QUAY
VĂN HỌC

QUAY

Câu 1 : Tên tác phẩm Truyền kì mạn lục của
Nguyễn Dữ có nghĩa là gì?
A. Tập sách ghi chép những chuyện
kì lạ và được lưu truyền.

B. Tập sách ghi chép những
điều hoang đường.

C. Tập sách ghi chép tản mạn những
điều kì lạ và được lưu truyền.

D. Tập sách ghi chép những
điều kì lạ.

QUAY VỀ

Câu 2 : Trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn
Dữ, chi tiết nào đóng vai trò làm nền cho việc triển khai hàng loạt
các chi tiết hoang đường kì ảo?
A. Chi tiết Bách hộ đòi Tử Văn
dựng trả ngôi đền.

B. Chi tiết Tử Văn thấy khó
chịu, rồi nổi lên một cơn sốt
nóng, sốt rét sau khi đốt đền.

C. Chi tiết lũ quỷ Dạ Xoa đến
dẫn Tử Văn xuống âm phủ.

D. Chi tiết viên Thổ công đến
nói với Tử Văn sự thực.

QUAY VỀ

Câu 3. Thế giới nghệ thuật trong truyện truyền kỳ có đặc điểm gì
nổi bật?
A. Thế giới nghệ thuật trong đó các
nhân vật đều có những khả năng phi
thường, kì lạ không thể có được
trong cuộc sống thường nhật.
C. Thế giới con người có nhiều phép
lạ, biến hóa khôn lường nhưng vẫn
mang tính hiện thực nhiều hơn
mộng ảo.
QUAY VỀ

B. Thế giới con người và thế giới
cõi âm với những thần thánh, ma
quỷ có sự tương giao, tương cảm.
D. Thế giới có nhiều nhân vật
lạ, mang tính mộng ảo hơn là
hiện thực.

Câu 4 : Nét tính cách nổi bật nhất của nhân vật
Tử Văn được tác giả tô đậm, nhất quán từ đầu đế
cuối tác phẩm là gì?
A. Cương trực, khẳng khái

B. Ngất ngưởng, kinh bạc

C. Điềm tĩnh, tự tin

D. Tài hoa, hào hiệp
QUAY VỀ

Câu 5. Trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của
Nguyễn Dữ, Ngô Tử Văn đốt đền vì lí do gì?
A. Vì không tin vào điều
mê tín, dị đoan..

B. Vì muốn diệt trừ kẻ giả
danh là thần mà lại tác yêu
tác quái trong dân gian.

C. Vì muốn giúp đỡ viên
Thổ công.

D. Vì muốn thể hiện thái
độ cao ngạo của mình.

QUAY VỀ

Câu 6. Đặc điểm nào dưới đây được coi là đặc trưng tiêu
biểu của thể loại truyện truyền kì?
A. Truyện phản ánh hiện thực
qua những yếu tố kì ảo, hoang
đường.

B. Là thể văn xuôi có nguồn
gốc từ Trung Quốc.

C. Là một thể văn xuôi tự sự
thời trung đại.

D. Truyện miêu tả thế giới
cõi âm với nhiều nhân vật
thánh thần, ma quỷ.

QUAY VỀ

Câu 7. Nhận xét nào không thể hiện đúng đặc điểm cốt
truyện, kết cấu của tác phẩm Chuyện chức phán sự đền
Tản Viên?
A. Mạch truyện phát triển theo nhiều
hướng song cùng gặp nhau ở một điểm là B. Kết cấu của truyện rất giàu kịch
tập trung thể hiện tư tưởng cốt lõi của tác tính với những tình tiết lôi cuốn.
phẩm: chính nghĩa chiến thắng gian tà.
C. Truyện được kết thúc có hậu theo
truyền thống chuyện kể thời trung đại.

QUAY VỀ

D. Truyện được mở đầu bằng một
sự kiện gây ấn tượng mạnh đối với
người đọc.

Câu 8 : Định nghĩa nào đúng với chức Phán sự trong
Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ?
A. Quan đứng đầu một tổng.

B. Quan xem xét cho vụ kiện
tụng, giúp việc cho người xử án.

C. Quan xét xử các vụ tranh,
chấp kiện tụng thời xưa.

D. Quan cai quản một địa
phương.

QUAY VỀ