Bài
16

Áp
suất

NỘI DUNG BÀI HỌC

Áp Lực

Khái Niệm
Áp Suất

Tăng Giảm
Áp Suất

1. Áp lực

1. Áp
lực

Quan sát hình bên và trả lời các câu
sau:

01

Người và tủ có tác dụng lực
nên nền nhà không?

0
2

Nếu có, lực đó có đặc điểm
gì?
Mặt bị
ép

Do có trọng lượng nên tủ và
người tác dụng lực ép lên sàn

F

F

1. Áp
lực
Mặt bị ép
Diện tích (S) bị
ép

1. Áp
lực

P =F

Mặt bị ép

F
F
Các lực ép này có phương vuông góc với mặt sàn (mặt
bị ép)

P =F

1. Áp
lực

Các lực đó gọi
là áp lực.
Vậy áp lực là
gì?

1. Áp
lực

Áp lực là lực ép có phương vuông góc với
mặt bị ép

Đặc điểm của áp
lực:
Có phương
vuông góc
với bề mặt bị
ép

Có chiều
hướng vào
bề mặt

Điểm đặt: tại
bề mặt bị ép

Nêu một số ví dụ trong thực tế về áp lực mà
em biết

Một số ví dụ trong thực tế về
áp lực

Lực của máy kéo tác dụng lên
mặt đường Là áp lực

Lực của ngón tay tác dụng lên
đầu đinh Là áp lực
Lực của mũi đinh tác dụng lên
gỗ Là áp lực

?

Lực nào sau đây không phải áp lực, vì sao?

a) Lực do người tác dụng lên xe
kéo
b) Lực do xe kéo tác dụng lên mặt
đất
c) Lực do thùng hàng tác dụng lên xe

a) Lực của người tác dụng lên xe kéo không phải là

áp lực

b) Lực của xe kéo tác dụng lên mặt đường Là áp

lực

c) Lực của các thùng hàng tác dụng lên xe kéo Là

áp lực

Tác dụng của áp
lực lên mặt bị
ép phụ thuộc
vào những yếu
tố nào?

2. Khái Niệm Áp
Suất

?

2. Khái Niệm Áp
Suất

1. So sánh độ lúc trong mỗi trường
hợp.
2. So sánh các áp lực, diện tích bị ép và độ lún trong các trường
hợp bằng cách điền các dấu "=", ">", "<" thích hợp cho các chỗ
trống của bảng sau:
Áp lực (F)
Diện tích bị ép
Độ lún (h)
Fa

Fb

Sa (S)

Sb

Fa

Fc

Sa

Sc

ha
hb
ha

hc

3. Rút ra kết luận về sự thay đổi độ lún gây ra bởi áp lực của khối
kim loại trên mặt cát khi:
- Cùng một áp lực, diện tích bị ép giảm
- Trên một diện tích bị ép không đổi, tăng áp lực

Thí
nghiệm

b
c
a

Chậu cát
mịn

Thí nghiệm thực
tế

Xem thêm thí nghiệm
khác

b
c

1. Độ lún ở trường hợp b > c >
a
2.

a

Cát
3. Với cùng 1 áp lực (a và b),
mịn
khi diện tích bị ép giảm thì độ
lún tăng
Trên một diện tích bị ép không đổi (a và c), khi áp lựuc tăng thì
độ lún tăng
Áp lực (F)
Fa
Fb
Fa

=
<

Fc

Diện tích bị ép

Độ lún (h)

Sa (S)

Sb

ha

Sa

Sc

ha

>
=

<
<

hb
hc

?

?

2. Khái Niệm Áp
Suất
Chọn từ thích hợp cho các chỗ trống của kết luận dưới
đây
Tác dụng của áp lực càng lớn khi càng
áp
lớn
càng
lực ........................ và diện tích bị ép
nhỏ
…………............
Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào mấy yếu
tố ?
Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào 2 yếu tố

0
1

Áp lực

0
2

Diện tích bị ép

Thí nghiệm về diện tích tiếp
súc

2. Khái Niệm Áp
Suất
Để xác định tác dụng của áp lực lên mặt bị ép, người
ta đưa ra khái niệm áp suất.
Áp suất được tính bằng độ lớn của áp lực trên
một đơn vị diện tích mặt bị ép.
p: áp suất (N/m2)
p=

F
S

Trong đó:

F: áp lực (N)
S: diện tích mặt bị ép
(m2)
2

Đơn vị áp suất là pascal, kí hiệu
1Pa = 1 N/m
Pa
Một số đơn vị khác Milimet thủy ngân: 1 mmHg =
133,3 Pa
Bar: 1 bar = 100
Atmosphere: 1 atm = 101
000 Pa

300 Pa

Để đo áp suất người ta dùng áp kế

Đôi nét về nhà bác học vĩ đại Blaise
Pascal

Trong 39 năm của cuộc đời, Blaise Pascal đã là một thần đồng về toán
học ở tuổi mười một, người tiên phong trong ngành nghiên cứu về thủy
tĩnh học (hydrostatics), người sáng lập ra khoa học về khí nén
(pneumatics), người phát minh ra định luật về áp suất mang tên ông.
Thêm vào tất cả những tính chất đó, Pascal còn là một triết gia, một
người thầy về kiểu mẫu, một người được thế giới kính phục trong suốt
ba thế kỷ về một tuyển tập những tư tưởng trong một tài liệu hoàn toàn

?

Một khối gỗ hình hộp chữ nhật có kích thước 1 m x
1 m x 2 m và có trọng lượng 200 N. Tính áp suất
khối gỗ tác dụng lên mặt sàn trong hai trường hợp
sau
1m

2m
a)

1m

Trường hợp a

Trường hợp a

1m

2m
a)

1m

Áp lực F = P = 200 N

Diện tích mặt bị ép:
S = 1.1 = 1 m2
Áp suất của khối gỗ:
p = = = 200 N/m2

Áp lực F = P = 200 N

Diện tích mặt bị ép:
S = 1.2 = 2 m2
Áp suất của khối gỗ:
p = = = 100 N/m2

3. Tăng giảm áp
suất

Làm thế nào
để tăng,
giảm áp suất

3. Tăng giảm áp suất
Nguyên tắc làm tăng áp suất:
Tăng áp lực

Giảm diện tích bị
ép

Nguyên tắc làm giảm áp
suất:
Giảm
lực

áp

Tăng diện tích bị
ép

3. Tăng giảm áp suất

?

Vì sao các mũi đinh đều được vuốt nhọn?

Mũi đinh được vuốt nhọn để giảm diện tích bị ép
tăng áp suất tác dụng lên mặt cần đóng dễ
đóng hơn

3. Tăng giảm áp suất

?

Vì sao phần lưỡi dao thường
được mài mỏng.
Vì sao khi thái thức ăn, nhiều khi
ta cần tăng lực tác dụng lên
dao?
Lưỡi dao được mài mỏng để giảm diện tích bị ép
tăng áp suất tác dụng lên thức ăn dễ thái hơn
Tăng lực để tăng áp lực tăng áp suất tác dụng lên
thức ăn dễ thái hơn

3. Tăng giảm áp suất

?

Vì sao khi làm phẳng
nền nhà lát vữa xi
măng, người thợ lại
cần dùng giày đế
phẳng và rộng
Giày đế phẳng và rộng để tăng diện tích bị ép giảm
áp suất tác dụng nền nhà tránh gây lún

Ví dụ thực
tế

Trong lao động sản
xuất

Cần chọn xẻng có đầu nhọn thay vì đầu vuông, do diện
tích bị ép càng nhỏ khi tác dụng cùng một áp lực thì áp
suất của xẻng có đầu nhọn lớn hơn sẽ lún sâu vào đất

Ví dụ thực
tế

Trong giao thông

Do áp lực của các loại xe có tải trọng quá lớn đã gây ra
áp suất rất lớn trên mặt đường đã làm mặt đường bị lún
thành các rãnh sâu.

Ví dụ thực
tế

1

Trong xây
dựng

2

3

Khi xây nhà ta cần xây móng to rộng (3). Vì tăng diện
tích bị ép thì áp suất tác dụng xuống mặt đất giảm,
giúp nhà không bị lún.

Ví dụ thực
tế

Lưỡi dao thường được mài mỏng, đinh và ống hút được mài
nhọn đầu để giảm diện tích bị ép, khi đó áp suất tác dụng
lên vật sẽ càng lớn

Là lực ép có phương vuông
góc với mặt bị ép
Áp lực là gì
?

Áp
suấ
t

Áp
suất

p: là áp suất
(N/m2)
F: là áp lực
(N)

Công thức áp
suất
F

p
=

S

S: diện tích bị ép
(m2)

Giữ nguyên F,
giảm S
Cách tăng áp
suất

Giữ nguyên S, tăng F
Đồng thời tăng F,
giảm S

Có thể em
chưa biết

Áp suất ánh sáng là áp suất mà
ánh sáng tác dụng lên vật được
rọi sáng. Áp suất này rất bé, cỡ
một phần triệu Pa. Năm 1899,
nhà vật lý Lê-bê-đép (người nga)
lần đầu tiên đã đo được áp suất
bằng thí nghiệm rất tinh vi.
Chính áp suất của ánh sáng mặt
trời đã làm cho đuôi sao chổi
bao giờ cũng hướng từ phía Mặt
trời ra. Ảnh chụp sao chổi Ha-lơ
Bốp ngày 06 tháng 4 năm 1997

LUYỆN TẬP

Trắc nghiệm
Câu 1: Khi đoàn tàu đang chuyển động trên đường
nằm ngang thì áp lực có độ lớn bằng lực nào?
A. Lực kéo do đầu tàu
tác dụng lên toa tàu.
C. Lực ma sát giữa
tàu và đường ray.

B.
B.Trọng
Trọnglực
lựccủa
của
tàu.
tàu.
D. Cả 3 lực trên.

Trắc nghiệm
Câu 2: Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào:

A. phương
Phương của lực

C. Điểm đặt của lực

B. Chiều của
của lực
lực
D. Độ lớn của áp lực
lực
và diện
và diện
tíchtích
mặt bị
mặt
ép bị ép

Trắc nghiệm
Câu 3: Khi nhúng một khối lập phương vào nước,
mặt nào của khối lập phương chịu áp lực lớn nhất
của nước?
A. Áp lực như nhau ở
cả 6 mặt.

B. Mặt trên

C. Mặt dưới

D. Các mặt bên

Trắc nghiệm
Câu 4: Chỉ ra kết luận sai trong các kết luận sau:

A. Áp
Áp lực
lực là
là lực
lực ép
ép có
có
A.
phương vuông
vuông góc
góc với
với mặt
mặt
phương
bị ép.
ép.
bị
C. Áp suất là độ lớn của
áp lực trên một diện tích
bị ép.

B. Đơn vị của áp suất
suất
là N/m2.
là
N/m2.
D. Đơn vị của áp lực
là đơn vị của lực.

Trắc nghiệm
Câu 5: Muốn tăng áp suất thì:

A. Giảm diện tích mặt bị ép
và giảm
áp lực
theo
cùng tỉ
ép
và giảm
áp lực
theo
lệ.
cùng
tỉ lệ.
C. Tăng diện tích mặt bị ép
và tăng áp lực theo cùng tỉ
lệ.

B. Giảm diện tích mặt
bị ép và tăng áp lực.
D. Tăng diện tích mặt
bị épbịvàépgiảm
áp lực.
mặt
và giảm
áp
lực.

Tự Luận

Tại sao máy kéo nặng nề lại chạy được bình thường
trên đất mềm, còn ô tô nhẹ hơn lại có thể bị lún bánh
trên chính quãng đường này?

Máy kéo dùng xích có bản rộng( diện tích bị ép lớn) nên
áp suất gây ra bởi trọng lượng của máy kéo nhỏ.
Còn ô tô dùng bánh ( diện tích bị ép nhỏ), nên áp suất
gây ra bởi trọng lượng của ô tô lớn hơn.
Chính vì thế mà máy kéo có thể chạy được trên đất mềm,
còn ô tô thì không.

Tự Luận
Một xe tăng có trọng lượng 340000N. Tính áp suất của xe tăng
lên mặt đường nằm ngang, biết rằng diện tích tiếp xúc của các
bản xích với đất là 1,5 m2. Hãy so sánh áp suất đó với áp suất
của 1 ô tô nặng 20000N có diện tích các bánh xe tiếp xúc với
mặt đất nằm ngang là 250 cm2. Dựa vào kết quả tính toán ở
trên, hãy trả lời câu hỏi ở phần mở
bài
2
Đổi 250 cm = 0,025m2
Đáp
án:
Áp suất của xe tăng
F1 340000
= 226666,67
P1
=
lên mặt đường là:
S
1,5
Áp suất của xe ô tô
lên mặt đường là:

=

P2
=

N/m2

1

20000
F2
= 800000
=
0,02
S
N/m2
5
2

Thanks for
watching