a. Đọc

- Gv gọi 3 HS đọc trước lớp và phát 3
biểu tượng cảm xúc cho các bạn bên
dưới:
+ Mặt cười: bạn đọc tốt
+ Mặt cười, mắt trái tim: bạn đọc rất
tốt
+ Mặt buồn: bạn cần cố gắng hơn
- Hình thức: đọc diễn cảm, ngâm thơ,
hát…
- Thời gian: 5 phút

 
Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.
Tôi nhớ mẹ tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;
Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước giậu phơi.
Hình dáng mẹ tôi chửa xoá mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:
Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước giậu thưa

b. Chú thích
- Thầy me (từ cũ): bố mẹ (dùng để xưng gọi trong một số gia đình, thường là ở
thành phố
- Nắng mới: ánh nắng cuối mùa xuân, đầu mùa hạ
- Những ngày không: những ngày nhân vật “tôi” trong bài thơ còn nhỏ, có mẹ,
còn vô tư, chưa phải vướng bận suy nghĩ gì.
- Thiếu thời: thuở nhỏ, ở tuổi thiếu niên
- Nội: cánh đồng
- Giậu: hàng cây nhỏ và rậm để ngăn sân, vườn.
- Chửa: chưa
- Mường tượng: nhớ lại hoặc tưởng tượng ra trong tâm trí hình ảnh gì đó không
rõ ràng

a. Tác giả
- Lưu Trọng Lư (19/6/1911–10/8/1991) là một nhà
thơ, nhà văn, nhà soạn kịch, nhạc sĩ đa tài.
- Quê quán: Quảng Bình.
- Phong cách sáng tác: giọng thơ trong trẻo, ý thơ
tinh tế.
- Sáng tác tiêu biểu: Tiếng thu, Tỏa sáng đôi bờ,
Người con gái sông Gianh

b. Tác phẩm

- Thể loại:

- Xuất xứ:

- PTBĐ:

thơ bảy chữ

in trong tập “Tiếng

biểu cảm kết

thu”, NXB Hội nhà

hợp miêu tả

văn, Hà Nội, 2014

Yêu cầu: hoàn thành PHT
Thời gian: 7 phút

- Thể loại: thơ bảy chữ
- Cách ngắt nhịp: 3/4, 4/3, 2/5
- Cách gieo vần: vần chân (song- không, thời- phơi)
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 1 (khổ thơ đầu): bức tranh thiên nhiên “nắng mới”.
+ Phần 2 (khổ 2, 3): nỗi nhớ của nhân vật trữ tình.
- Nhan đề: “Nắng mới”  Một hình ảnh gây ấn tượng, khơi nguồn cho
cảm xúc của tác giả

- Mạch cảm xúc:
+ Phần 1: Hoàn
cảnh nảy sinh nỗi
nhớ mẹ.

+ Phần 2: Nỗi
nhớ mẹ và hình
ảnh người mẹ
trong quá khứ.

+ Phần 3: Hình
ảnh của mẹ trong
ký ức người con.

- Cảm hứng chủ đạo: của bài thơ là nỗi nhớ về người mẹ đã đi xa.

a. Bức tranh thiên nhiên “nắng mới” (khổ 1)
- Thời điểm: mỗi lần, những ngày không, lúc người còn sống.
- Hình ảnh: làng quê “nắng mới”, “gà trưa”  những hình ảnh quen
thuộc gắn liền với làng quê Việt Nam
- Âm thanh: xao xác, gà trưa “gáy não nùng”  từ láy gợi âm thanh
quen thuộc.
- Tâm trạng: “lòng rượi buồn”, chập chờn

 Kỉ niệm ùa về, lung linh trong màu nắng mới, khơi nguồn cảm xúc
cho nhà thơ về một thời dĩ vãng tưởng đã nhạt nhòa.

b. Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình (khổ 2,3)
- Hình thức: chia lớp làm 4 nhóm
- Yêu cầu: tìm hiểu về nỗi nhớ của nhân
vật “tôi” (đối tượng, thời điểm, hình ảnh
người mẹ, tâm trạng, nghệ thuật, nhận xét)
- Thời gian: 5 phút, cử đại diện nhóm lên
báo cáo

b. Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình (khổ 2,3)
- Đối tượng của nỗi nhớ: “tôi nhớ
mẹ tôi”, “chửa xóa mờ”  Bộc lộ
trực tiếp
- Thời điểm: “thuở thiếu thời”,
“khi còn sống”  Khi mẹ còn trẻ,
tác giả lên mười.

b. Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình (khổ 2,3)
- Hình ảnh người mẹ: áo đỏ, nét cười đen nhánh  Hình ảnh người mẹ gắn
liền với quê hương
- Từ ngữ, hình ảnh: nắng mới, giậu phơi.
- Nghệ thuật: từ láy (não nùng, xao xác, chập chờn, mường tượng)  Bộc
lộ rõ tâm trạng, tâm tư, tình cảm của tác giả về người mẹ.

 Người mẹ mang dấu ấn người Việt Nam xưa, duyên dáng, hiền từ

- Thể thơ thất ngôn

Thông qua việc miêu tả

- Giọng điệu nhẹ nhàng,

bức tranh thiên nhiên nắng

tha thiết

mới, những kí ức về mẹ

- Sử dụng linh hoạt các

gắn liền với sự biết ơn, tình

biện pháp tu từ

yêu tha thiết.

3. Cách đọc một bài thơ sáu/ bảy
chữ

- Về hình thức:
+ Chú ý về số tiếng, số dòng của bài thơ để xác định thể
loại thơ
+ Chú ý về vần, nhịp điệu của bài thơ.
- Về nội dung:
+ Chú ý những biểu tượng, hình ảnh thơ độc đáo thể hiện
nội dung bài thơ.
+ Nhận biết được giọng điệu, cảm xúc chủ đạo của bài thơ.
+ Nhận biết được thông điệp nghệ thuật mà tác giả truyền
tải qua tác phẩm

Có thể hoán đổi vị trí của hai động từ (hắt, reo) miêu tả
hình ảnh “nắng mới” trong khổ thơ thứ nhất (Mỗi lần
nắng mới hắt bên song) và thứ hai (Mỗi lần nắng mới
reo ngoài nội) được không? Vì sao?
- Không thể hoán đổi vị trí của hai động từ (hắt, reo) miêu tả
hình ảnh “nắng mới” trong khổ thơ thứ nhất và thứ hai vì
chúng mang ý nghĩa và được đặt trong ngữ cảnh khác nhau.
+ Với động từ “hắt” trong câu thơ “Mỗi lần nắng mới hắt bên
song”, ý chỉ luồng ánh sáng được chiếu vào song cửa. Đây là chi
tiết khơi gợi, đánh thức tâm tư, kỉ niệm ùa về của tác giả khi bắt
đầu bài thơ nói về người mẹ.
+ Với động từ “reo” trong câu thơ “Mỗi lần nắng mới reo ngoài
nội”, ý chỉ sự nhấn mạnh về hình ảnh nắng gần gũi, thân thiện,
tạo nên một không gian sinh động, qua đó ta thấy được tình
cảm gắn bó, nỗi nhớ da diết của tác giả.

Trong kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi”
ở bài Nắng mới, người mẹ hiện lên
qua những hình ảnh được lựa chọn,
để lại ấn tượng sâu đậm cho tác giả.
Với em, hình ảnh, chi tiết nào về người
mẹ của mình khiến em thấy yêu
thương nhất? Hãy chia sẻ bằng một
đoạn văn (khoảng 8 – 10 dòng).

Bài thơ “Nắng mới” của tác giả Lưu Trọng Lư đã mang tới cho em
nhiều cảm xúc lắng đọng về tình mẫu tử, đặc biệt thông qua hình dáng
mẹ và nét cười đen nhánh, rất đỗi quen thuộc. Còn đối với em, hình
ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí em mỗi khi nhớ về mẹ đó là đôi bàn
tay gầy guộc, đầy vết chai sạn nhưng luôn thoăn thoắt làm mọi việc. Đôi
bàn tay hằng ngày khám bệnh cho bệnh nhân, tối về lại phải chăm sóc
gia đình, nấu những bữa cơm nóng hổi rồi về đêm khi ánh trăng tròn
lên cao, đôi bàn tay ấy chưa được yên giấc, tiếp tục vỗ vỗ quạt quạt ru
tôi chìm vào giấc ngủ. Mặc dù vất vả đến thế nhưng mẹ tôi chẳng than
lấy một lời, mẹ quả thật là người cứng rắn, biết cam chịu một cách đáng
khâm phục. Với tôi, mẹ như một làn mây che cho tôi mưa nắng, mẹ là
ngọn lửa thôi thúc con tim tôi để vững bước trên đường đời. Dù
mai nàycó ra sao thì mẹ sẽvẫn mãi ở trong trái tim tôi.

Rubic đánh giá đoạn văn
Tiêu chí đánh giá
Hình
thức

Nội
dung

Thang
điểm

Đảm bảo dung lượng 8-10 dòng

1 điểm

Diễn đạt mạch lạc, đúng chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng
Việt

1 điểm

Nêu được thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

1 điểm

Chọn được chi tiết, hình ảnh gợi lại trong em nhiều ấn
tượng sau khi học xong bài.

2 điểm

Liên tưởng đến hình ảnh người mẹ của em

2 điểm

Nêu được những suy nghĩ, cảm xúc của bản thân về người 3 điểm
mẹ.
Tổng điểm

Số điểm
đạt được

Hãy viết những điều em
muốn nói với mẹ của
mình.