“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối”
Câu tục ngữ trên đã rất gần gũi với người dân Việt Nam. Nội
dung của nó thể hiện hiện tượng tự nhiên diễn ra hàng năm ở
nước ta, đó là hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa. Đây
chính là một hệ quả được sinh ra từ chuyển động của TĐ quanh
MT.
Trong thực tế, hiện tượng này diễn ra như thế nào trên TĐ? Còn
hệ quả nào khác sinh ra từ chuyển động của TĐ quanh MT?

l. Chuyển động quanh
Mặt Trời của Trái Đất

l. Chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất
21 - 3
(Xuân phân)

(22 - 6
Hạ chí)

22 - 12
(Đông chí)

23 - 9
(Thu phân)
Hình: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

I. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

Dựa vào hình 1, hãy điền tiếp vào nội dung sau về đặc điểm chuyển động của Trái
Đất quanh Mặt Trời:
Hình elip gần tròn
+ Hình dạng quỹ đạo :…………………………………………………...................
+ Hướng chuyển động:……………………………………………………………..
Tây sang Đông (ngược chiều kim đồng hồ)
365 ngày 6 giờ (≈ 1 năm)
+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………………...............
+ Góc nghiêng và hướng của trục: Trục
..……………………………………………….
nghiêng 66o33' trên mặt phẳng quỹ đạo và
không đổi hướng.

I. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
-Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời:
Hình elip gần tròn
+ Hình dạng quỹ đạo :…………………………………………………...................
Tây sang Đông (ngược chiều kim đồng hồ)
+ Hướng chuyển động:……………………………………………………………..
365 ngày 6 giờ (≈ 1 năm)
+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………………...............
Trục nghiêng 66o33' trên mặt phẳng quỹ đạo và
+ Góc nghiêng và hướng của trục: ..……………………………………………….
không đổi hướng.

II. Hệ quả chuyển động
quanh Mặt Trời của Trái Đất
1. Hiện tượng mùa

II. Hệ quả chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất
1. Hiện tượng mùa

Mùa xuân

Mùa hạ

Mùa đông

Mùa thu

II. Hệ quả chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất
1. Hiện tượng mùa

II. Hệ quả chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất
1. Hiện tượng mùa

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

NGÀY 22/6 (HẠ CHÍ)
- Nửa cầu Bắc: mùa nóng
Vì nửa cầu Bắc ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT lớn
 nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt
- Nửa cầu Nam: mùa lạnh
Vì nửa cầu Nam không ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT nhỏ
 nhận được ít ánh sáng và nhiệt

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

NGÀY 22/12 (ĐÔNG
CHÍ)

- Nửa cầu Bắc: mùa lạnh
Vì nửa cầu Bắc không ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT nhỏ
 nhận được ít ánh sáng và nhiệt
- Nửa cầu Nam: mùa nóng
Vì nửa cầu Nam ngả về Mặt Trời
góc chiếu của tia sáng MT lớn
 nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt

 Mùa 2 nửa cầu Bắc và Nam trái ngược nhau.

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

Điền vào bảng sau về thời gian các mùa ở 2 nửa cầu
Thời gian
21/3  22/6
22/6  23/9
23/9  22/12
22/12  21/3 năm sau

Nửa cầu Bắc
Mùa
Mùa
Xuân
Nóng
Hạ
Thu
Lạnh
Đông

Nửa cầu Nam
Mùa
Mùa
Thu
Lạnh
Đông
Xuân
Nóng
Hạ

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

- Trong quá trình chuyển động Mặt Trời, nữa cầu Bắc và nữa cầu
Nam luôn phiên chúc và ngả về phía Mặt Trời sinh ra các mùa.
- Sự phân bố ánh sáng, lượng nhiệt và các mùa ở 2 nữa cầu trái
Sự phân
hóa bốn mùa ở nước ta biểu hiện không rõ rệt lắm. Ở
ngược
nhau.
Bắc
có đủ1 bốn
tuy nhiên
mùa
mùa thu chỉ là
-miền
Người
ta chia
nămmùa,
ra 4 mùa:
Xuân,
Hạ,xuân
Thu,vàĐông.
những thời kì chuyển tiếp ngắn. Ở miền Nam hầu như nóng
quanh năm, một năm phân làm hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa
khô

2. Hiện tượng ngày đêm
dài - ngắn theo mùa

II. Hệ quả chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất
2. Hiện tượng ngày đêm dài - ngắn theo mùa

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
2. Hiện tượng ngày đêm dài - ngắn theo mùa

Điền bảng sau:
Thời gian
 
Địa điểm
Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam

Ngày 22/6
Mùa

So sánh độ dài
ngày - đêm

Ngày 22/12
Mùa

So sánh độ dài
ngày - đêm

Thời gian
 
Địa điểm
Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam

Ngày 22/6
Mùa
Nóng
Lạnh

So sánh độ dài
ngày - đêm
Ngày > đêm
Ngày < đêm

Ngày 22/12
Mùa
Lạnh
Nóng

So sánh độ dài
ngày - đêm
Ngày < đêm
Ngày > đêm

II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa

2. Hiện tượng ngày đêm dài - ngắn theo mùa

- Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời Trái Đất có lúc ngả nữa
cầu Bắc, có lúc ngã nữa cầu Nam.
- Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục trên TĐ, nên
các địa điểm ở nữa cầu Bắc, nữa cầu Nam có hiện tượng ngày,
đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ.

Thời gian
21/3  22/6
22/6  23/9
23/9  22/12
22/12  21/3 năm sau

Nửa cầu Bắc
Mùa
Mùa
Xuân
Nóng
Hạ
Thu
Lạnh
Đông

Nửa cầu Nam
Mùa
Mùa
Thu
Lạnh
Đông
Xuân
Nóng
Hạ

NỘI DUNG CHÍNH
BÀI 7: CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUAY QUANH MẶT TRỜI VÀ HỆ QUẢ

I. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
+ Hình dạng quỹ đạo :………………………………………...................
Hình elip gần tròn
Tây sang Đông (ngược chiều kim đồng hồ)
+ Hướng chuyển động:…………………………………………………..
365 ngày 6 giờ (≈ 1 năm)
+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………...............
+ Góc nghiêng và hướng của trục: ………………………………………….
Trục nghiêng 66o33' trên mặt phẳng quỹ đạo và
không đổi hướng.
II. Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1. Hiện tượng mùa
- Mùa 2 nửa cầu Bắc và Nam trái ngược nhau.
Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
Thời gian
Mùa
Mùa
Mùa
Mùa
Thu
Xuân
21/3  22/6
Lạnh
Nóng
Đông
Hạ
22/6  23/9
Xuân
23/9  22/12
Thu
Nóng
Lạnh
Hạ
Đông
22/12  21/3 năm sau
2. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa
- Nửa cầu mùa nóng: Ngày dài hơn đêm.
- Nửa cầu mùa lạnh: Đêm dài hơn ngày.
- Xích đạo: Ngày = đêm