Văn bản 2:

NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN
(Trích, Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)

Em hãy kể ngắn gọn về một thầy/cô
giáo mà em yêu quý.

I. Đọc - Tìm hiểu chung
1. Đọc - chú thích

- Đọc nối tiếp nhau.
- Giọng đọc: chậm, nhẹ nhàng, tình cảm, ngắt nghỉ
đúng chỗ.
 

I. Đọc - Tìm hiểu chung
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả

- Ai-ma-tốp
(1929-2008) là
nhà văn nước
Cư-rơ-gư-xtan,
thuộc Liên- xô
trước đây.

- Tác phẩm
đầu tiên khiến
Ai-ma-tốp nổi
tiếng là tập
truyện Núi đồi
và thảo
nguyên (được
tặng giải
thưởng Lê-nin
về văn học
năm 1963).

- 2004: Ông
được nhận
danh hiệu
“Giáo sư danh
dự” của
trường Đại học
tổng hợp quốc
gia Mat-xcơva.

I. Đọc - Tìm hiểu chung
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác
+ Sáng tác
năm 1962.
+ Cuộc
sống một
vùng quê
miền núi lạc
hậu ở Cưrơ-gư-đơxtan vào
những năm
đầu thế kỉ
XX.

- Phương thức biểu đạt:

Tự sự kết
hợp với
miêu tả,
biểu cảm.

- Thể loại:
Truyện
ngắn.
- Nhân vật chính:
An-tư-nai,
một cô bé
mồ côi

- Ngôi kể:
Ngôi thứ
nhất xưng
“tôi” (có sự
thay đổi
nhân vật).

I. Đọc - Tìm hiểu chung
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm

* Bố cục: 4 phần

- Phần 1: Từ đầu…hết chuyện này ⇒ Hoàn cảnh người họa sĩ nhận
được bức thư của viện sĩ Xu-lai-ma-nô-va
- Phần 2: Tiếp theo…rảo bước về làng ⇒ Cuộc trò chuyện
giữa các bạn nhỏ và thầy Đuy-sen
- Phương thức biểu đạt:
- Phần 3: Tiếp theo…thầy
Đuy-sen giảng bài ⇒ Hình ảnh thầy Đuy-sen
qua kí ức của An-tư-nai.
- Phần 4: Còn lại ⇒ Những băn khoăn, trăn trở và ý tưởng cho
bức tranh vẽ thầy Đuy-sen

I. Đọc - Tìm hiểu chung
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm

* Tóm tắt
Đoạn trích Người thầy đầu tiên là lời kể lại của người họa sĩ và An-tư-nai về một người
thầy đầu tiên của họ và của cả ngôi làng. Đuy-sen là một người thầy tuyệt vời, không chỉ
vận động các học sinh tới trường, thầy còn tự tay cõng các em nhỏ qua suối, không quản
thời tiết lạnh buốt hay bị những kẻ cưỡi ngựa châm chọc. Thầy Đuy-sen quan tâm đến các
học sinh và đặc biệt là An-tư-nai, mong cô bé có thể lên thành phố lớn học tập. Câu
chuyện kể lại từ An-tư-nai khiến người họa sĩ đồng hương cảm thấy day dứt và muốn vẽ
bức tranh thật đẹp về hai thầy trò.

II. Khám phá văn bản
1. Tìm hiểu về người kể chuyện và ngôi kể
Người kể
chuyện
Ngôi thứ nhất (Xưng “tôi”)

Họ đều sinh ra và lớn lên ở làng Ku-kurêu
- Phần
(1),(4):
người
họa sĩ

Hiện cùng sống ở Mát-xcơ-va và có quen biết nhau.
Họ cùng được mời về dự lễ khánh thành
ngôi trường mới của quê hương.

- Phần
(2),(3):
An-tưnai

Tác
dụng
của việc
thay đổi
ngôi kể

Là dụng ý, xuất phát từ ý đồ nghệ thuật của tác
giả
Khiến cho câu chuyện được soi chiếu từ nhiều chiều,
trở nên phong phú, hấp dẫn, chứa đựng nhiều ý nghĩa
hơn; giúp nhà văn biểu đạt nhiều điểm nhìn, nhiều
khía cạnh khác của sự việc, con người.

II. Khám phá văn bản
2. Nhân vật thầy Đuy-sen

Phiếu học tập

II. Khám phá văn bản
2. Nhân vật thầy Đuy-sen

Nghệ thuật

- Lối kể chuyện hấp dẫn, kết hợp
miêu tả, tự sự, biểu cảm.
- Khắc họa nhân vật sinh động, rõ
nét qua: ngôn ngữ, hành động, lời
nói, cử chỉ...

II. Khám phá văn bản
3. Nhân vật An-tư-nai

* Hoàn cảnh:
- Là một đứa trẻ mồ côi.
- Sống với gia đình chú thím khắc nghiệt: Nếu
thím em cho đi thì em sẽ đi...

⇒ Cuộc sống thiếu thốn cả vật chất và tình cảm; không được chăm
sóc và yêu thương.

II. Khám phá văn bản
3. Nhân vật An-tư-nai

* Diễn biến tâm trạng khi gặp thầy Đuy-sen:
- Ban đầu thấy xấu hổ, rụt rè.
- Sau thấy lòng ấm hẳn.
- Cuối cùng căm uất với những người đã nhạo báng thầy Đuy-sen.

II. Khám phá văn bản
3. Nhân vật An-tư-nai

* Tình cảm của An-tư-nai dành cho thầy:
- An-tư-nai

đã dành cho thầy Đuysen tình cảm yêu mến, ngưỡng
mộ và biết ơn vì tấm lòng nhân
từ, những ý nghĩ tốt lành và
những ước mơ của thầy về tương
lai cô và những đứa trẻ.

- Cô ước thầy là anh ruột của
mình, tình cảm thân thương như
ruột thịt.

II. Khám phá văn bản
3. Nhân vật An-tư-nai

Nghệ thuật

- Ngôn ngữ giản dị, phù hợp.
- Sự thay đổi ngôi kể.

…

II. Khám phá văn bản
4. Những băn khoăn, trăn trở và ý tưởng của người nghệ
sĩ
*Những băn khoăn, trăn
trở

- Có khi tôi tưởng chừng rồi sẽ chẳng ra
gì hết. Và những lúc ấy tôi lại nghĩ: Tại
sao số phận lại trớ trêu...? Thật là một
cuộc sống khổ ải.

- Lại có khi tôi cảm thấy mình dũng
mãnh... Và những khi ấy tôi nghĩ:
Hãy nhìn đi, hãy nghiên cứu, chọn
lọc.

II. Khám phá văn bản
4. Những băn khoăn, trăn trở và ý tưởng của người nghệ
sĩ
*Những ý tưởng

- Vẽ hai cây phong
thầy Đuy-sen và Antư-nai trồng.

- Vẽ cảnh tượng thầy
Đuy-sen bế trẻ em qua
con suối mùa đông.

- Vẽ khoảnh khắc thầy
Đuy-sen tiễn An-tư-nai
lên tỉnh.

⇒ Những ý tưởng đẹp của người nghệ sĩ có trách nhiệm với
nghề.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

2. Nội dung

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất. Có sự
thay đổi người kể giữa các phần, để
nổi bật hình ảnh thầy Đuy-sen và
tình cảm An-tư-nai.

- Truyện kể về tình yêu thương của thầy
Đuy-sen dành cho học trò và lòng biết ơn
của An-tư-nai về người thầy đầu tiên.

- Lối kể hấp dẫn, thú vị.
- Khắc họa nhân vật giản dị, gần
gũi. Được thể hiện qua hành động,
ngôn ngữ, tính cách.

- Trân trọng về những tình cảm tốt đẹp
mà mình được nhận.