LỊCH SỬ LỚP 8

GV: Lê Thị Minh Nguyệt
Trường THCS Lãng Công
Yên Lãng- Phú Thọ

KHỞI ĐỘNG

Start

Sản phẩm gốm Bát Tràng

“Thứ nhất,........”
kinh kì,...”

“Thứ nhì……..……….
Phố Hiến”

KHỞI ĐỘNG
Ở các thế kỉ XVI – XVIII, trong dân gian phổ biến những câu sau:
Ước gì anh lấy được nàng
Để anh mua gạch Bát Tràng về xây,
Thứ nhất Kinh Kì
Thứ nhì Phố Hiến.

Những câu trên nhắc đến các địa danh nào và phản ánh nội
dung gì? Từ đó, hãy chia sẻ thêm những hiểu biết của em về
tình hình kinh tế, văn hóa Đại Việt trong các thế kỉ XVI-XVIII.

- Các địa danh được nhắc đến trong 2 câu thơ trên là: làng
gốm Bát Tràng (Hà Nội); Kinh Kì (Thăng Long - Hà Nội);
Phố Hiến (Hưng Yên)
-

Phản ánh về sự phát triển của thủ công nghiệp (làm gốm)
và thương nghiệp Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII ở
kinh thành Thăng Long và Phố Hiến

=> Trong các thế kỉ XVI - XVIII, đất nước diễn ra nhiều biến
động chính trị lớn, tuy nhiên, nhân dân Đại Việt vẫn đạt được
nhiều thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và tôn
giáo.

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI

Start

TIẾT 29, 31: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC
THẾ KỈ XVI-XVIII

NỘI
DUNG
CHÍNH

01 Tình hình kinh tế trong
02

các thế kỉ XVI-XVIII
Tình hình văn hóa
trong các thế kỉ XVIXVIII

TIẾT 29, 31: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ
XVI-XVIII

Mục
tiêu
bài
học

Nêu được những nét chính về
tình hình kinh tế
Mô tả và nhận xét được
những chuyển biến về văn
hóa và tôn giáo ở Đại Việt
trong các TK XVI-XVIII

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ
Tình hình kinh
tế trong
XVI-XVIII
( T1) các thế kỉ

XVI-XVIII

1.
a. Nông nghiệp

Hoàn thiện
phiếu học tập
sau.

HS thảo luận theo nhóm
Nhiệm vụ: Dựa vào thông tin mục a. Các em hãy
trao đổi và hoàn thiện thông tin trong phiếu học
Tình hình
Đàng
Đàng Trong
tập Ngoài
sau:
Ruộng đất
Nông dân

Biến ruộng công thành ruộng tư
Nông dân bị mất đất phải chịu
nhiều tô thuế nặng nề, phải bỏ
làng đi phiêu tán

Thiên tai

Thiên tai, mất mùa, đói kém

Sản xuất nông nghiệp

Sa sút nghiêm trọng

Đẩy mạnh khai hoang
Nông dân bị bần cùng hoá do
mất ruộng đất nhưng chưa
nghiêm trọng như Đàng Ngoài
Điều kiện tự nhiên thuận lợi

Phát triển rõ dệt

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)

1. hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình

Sông Gianh

Đàng Ngoài

Đàng Trong

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)

1. hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
a. Nông nghiệp

Sản xuất nông nghiệp:
+ Đàng Ngoài bị sa sút nghiêm trọng
+ Đàng Trong phát triển rõ rệt.

Vì sao sản
xuất nông nghiệp
Đàng Trong và Đàng
Ngoài có sự khác
biệt?

- Chính quyền Đàng Ngoài của chưa quan tâm đến sản xuất nông nghiệp.
Chính quyền Đàng Trong ngược lại quan tâm đến sản xuất, chăm lo cho đời sống
của người nông dân, đẩy mạnh khai hoang lập làng, lấp ấp.

b. Thủ công nghiệp

Đọc thông tin và xem
video. Em có nhận xét gì
sản xuất gốm nói riêng và
sản xuất thủ công nghiệp
nói chung ở thế kỉ XVIXVIII
Cây đèn có chiều cao 73,5cm, đường kính miệng
16,5cm, đường kính đáy 22cm, trọng lượng 12kg; gồm
hai phần rời được khớp lại với nhau. Phần dưới cây đèn
giống một chiếc mai bình, phần trên như bông sen nở.
Cây đèn được trang trí hoa văn với các đề tài như:
Rồng yên ngựa, rồng trong lá đề, răng cưa, vạch đứng
song song, bông hoa tròn hình ngôi sao 8 cánh nhọn...
là sự nối tiếp phong cách truyền thống văn hóa Đông
Sơn.

H 9.1- Cây đèn gốm men lam xám TK XVI

b. Thủ công nghiệp

-

Thảo luận
cặp đôi và
điền các từ
còn thiếu
vào chỗ
chấm.

Ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong, các chính quyền vẫn duy trì hoạt động
của…………………………..để……….............................................................................
Trong nhân dân các nghề thủ
công………………………….như………………….nhiều………….

- Ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong, các chính quyền vẫn duy trì hoạt động của các
quan xưởng để sản xuất vũ khí cho quân đội, may trang phục, làm đồ trang sức
cho quan lại…
- Trong nhân dân các nghề thủ công phát triển mạnh mẽ như dệt vải lụa, đồ gốm,
rèn sắt, đúc đồng nhiềù làng nghề thủ công nổi tiếng như: làng gốm Bát Tràng; dệt
La Khê; rèn sắt ở Nho Lâm…..

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)

1. hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
b. Thủ công nghiệp
.

- Các quan xưởng được duy trì để sản xuất vũ khí cho quân đội, may trang phục,
làm đồ trang sức cho quan lại và đúc tiền.
- Nghề thủ công trong nhân dân phát triển mạnh mẽ

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)
Dệt La Khê
(S.Tây)

Gốm ThổHà
(B,Giang)
T.LONG

Làm gốm

Gốm Bát Tràng
(H.Nội)
Rèn sắt Nho Lâm
(N.An)

Rèn sắt
Rèn sắt
H.LươngP.Bài(T.Thiên)

Mía đường
(Q.Nam)

GIA ĐỊNH

Đúc đồng

Dệt vải

Các làng nghề thủ công nổi tiếng ở TK XVI-XVIII

Một chiếc đỉnh bằng gốm tráng
men trang trí đắp nổi rồng và
nghê do thợ làng Bát Tràng chế
tạo vào năm 1736, thời Cảnh
Hưng.

Rồng vẽ trên gốm lam thế kỉ
XVI

Sư tử - long mã chạm
nổi trên gốm thế kỉ
XVIII

Sự phát triển các làng nghề thủ công cổ truyền
“ Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng
Vải tơ Nam Định, lụa làng Hà Đông”

“Trên trời có đám mấy xanh
Ở giữa mây trắng, xung quanh mây vàng
Ước gì anh lấy được nàng
Để anh mua gạch Bát Tràng về xây
Xây dọc rồi lại xây ngang
Xây hồ bán nguyệt cho nàng rửa chân”

Làng lụa Vạn Phúc ( Hà Đông)

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)
1 hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
c. Thương nghiệp

Cảnh Thăng Long-Kẻ Chợ thế kỉ XVII

Em nhìn
thấy gì qua
hình ảnh
trên

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)
1 hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
c. Thương nghiệp

Cảnh Thăng Long-Kẻ Chợ thế kỉ XVII

Nhiều tàu
thuyền neo
đậu =>
thương
nghiệp phát
triển

Chùa Cầu do thương nhân Nhật Bản xây dựng đầu TK XVII

c. Thương nghiệp

Khai thác tư liệu 1, tư liệu
2 quan sát hình 9.2 và 9.3 qua
đó nêu những nét chính về
tình hình thương nghiệp của
Đại Việt trong các thế kỷ XVI
– XVIII?

H 9.2 Thăng Long thế kỉ XVII

- Buôn bán được mở rộng
- Chợ được hình thành
- Nhiều đô thị xuất hiện trở thành trung tâm
buôn bán sầm uất.

H 9.3 Chùa Cầu do thương nhân Nhật Bản xây

c. Thương nghiệp

H 9.2 Thăng Long thế kỉ XVII

H 9.3 Chùa Cầu do thương nhân Nhật Bản xây
dựng thế kỉ VXII

Vì sao trong hai thế kỉ
XVII-XVIII, các đô thị lại
khởi sắc và có nhiều
thương nhân Châu Âu đến
giao thương?

- Nông nghiệp ổn định
- Công thương nghiệp phát triển
- Nhiều đô thị trở thành trung tâm buôn bán
sầm uất.
- Nhờ có vị trí thuận lợi đã thu hút nhiều
thương nhân Châu Âu đến giao thương
- => Góp phần làm cho đô thị khởi sắc.

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)
1 hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
c. Thương nghiệp
- Buôn bán được mở rộng
- Chợ được hình thành
- Nhiều đô thị xuất hiện và khởi sắc trong các
thế kỉ XVII-XVIII: Thăng Long, Phố Hiến,
Thanh Hà, Hội An, Gia Định….

Kẻ Chợ
Phố Hiến

Thanh Hà

Gia Định

Hội An

Tranh mô phỏng Phố Hiến ( Hưng Yên)

Phố thị Thanh Hà (Thừa Thiên Huế)

Hôi An - thành phố cảng lớn nhất Đàng Trong - thế kỷ XVII

Tranh vẽ thương cảng Hội An thế kỉ XVII

TIẾT 29: BÀI 9
KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ KỈ XVI-XVIII ( T1)

1 hình kinh tế trong các thế kỉ XVI-XVIII
Tình
Lĩnh
Vực

Nông
nghiệ
p

Công
nghiệ
p

Thươn

Những nét chính

- Ở Đàng ngoài: sản xuất sa sút, ruộng công biến thành ruộng tư; nông dân
mất ruộng đất phải lĩnh canh, nộp tô cho địa chủ, thuế nhà nước; thiên tai,
mất mùa,… nông dân nghèo bỏ làng đi phiêu tán.
- Ở Đàng Trong: nông nghiệp phát triển; hình thành tầng lớp địa chủ lớn;
nông dân bị bần cùng hóa do bị mất ruộng đất chưa nghiêm trọng như Đàng
Ngoài
- Ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài, các chính quyền vẫn duy trì hoạt động
của các quan xưởng.
- Nghề thủ công trong nhân dân phát triển mạnh mẽ hơn: dệt vải, đồ gốm,
rèn sắt…
- Xuất hiện nhiều làng nghề nổi tiếng: Gốm Thổ Hà (B.Giang), Bát Tràng
(H.Nội); Dệt La Khê (H.Nội), Rèn sắt Nho Lâm (N.An); làm đường mía ở
Quảng Nam
- Buôn bán được mở rộng, mạng lưới chợ được hình thành ở cả vùng đồng
bằng và ven biển.

LUYỆN TẬP

AI NHANH HƠN ?”

AI NHANH HƠN ?
Ước
gì anh
lấy
Trong
các

Kể tên các
Tình
hình
được
nàng
Kể
tên
các
thế
kỉthị
XVIlàng
nghề
Cảng
lớn
nông
nghiệp
Để
anh
mua
trung
tâm
XVIII
Đại
thủ
công
nổi
ởgạch
2Bát
Đàng
Tràng
nhất
Đàng
buôn
bán
về
xây.?
Việt
có
các
trong
các
tiếng
Trongcủa
làthế
Câu
caở-trên
nói
lớn
TK
kỉđô
XVI
XVIII
thị
hưng
Đại
Việt
TK
cảng
nào?
đến
địa
danh
XVI-XVIII?
như
thế
nào?
khởinào?
nào?
XVI-XVIII?

1

2

3

4

5

6

M

N
HẬ ỜI O
N
L
N
IÁ
BẠ ỢC 1 A G
Ủ
ĐƯ ÚC C
CH N
IÊ
V
BẠN NHẬN

ĐƯỢC 1
TRÀNG PHÁO
TAY

8
ỢC G
ĐƯ N
N MIỆ
BẠ ỂM
ĐI

BẠN
ĐƯỢ NHẬN
TH C 1 CÁ
Ư
Ớ
C KẺ I

QUAY

CÓ
N
BẠ NG
Ệ
MI

IỂ
9Đ

CH
Ú
MẮ C BẠ
NL
N
ẦN MAY
SA
U

ỢC T
ĐƯ I BÚ
N
Á
BẠ T C
MỘ Ì
CH

BẠN ĐƯỢC YÊU
CẦU 1 BẠN KHÁC
HÁT 1 BÀI

VẬN DỤNG
1. Tìm hiểu thông tin từ sách, báo và internet,
em hãy cho biết: Làng thủ công nào ở Việt Nam
được hình thành từ các thế kỉ XVI – XVIII và vẫn
tồn tại, phát triển đến ngày nay? Hãy đề xuất ít
nhất một giải pháp để bảo tồn các làng nghề
đó. (Khuyến khích HS đưa hình ảnh và thông
tin về làng nghề, trình bày sáng tạo)

38

SUY NGẪM SAU BÀI HỌC (L)

điều em học được.

điều em còn thắc mắc.

đề xuất để giờ học hiệu quả
hơn

1. Trả lời các câu hỏi
SGK, tìm hiểu các
làng nghề truyền
thống ở địa
phương
2. Nghiên cứu nội
dung phần 2. Tình