HÀ
NỘI

HẢI PHÒNG

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY
CÔ VỀ DỰ GIỜ MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 8
PHÂN MÔN LỊCH SỬ- LỚP 8A1
VINH

ĐÀ NẴNG

NHA
TRANG

TP HCM

KHỞI
ĐỘNG

Mời các bạn quan sát các hình ảnh sau

1

2

3

Những hình ảnh trên gợi cho các em nhớ đến những lĩnh vực nào của nền kinh tế nước ta ?

Tuần 11 - Tiết 15
BÀI 6:KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN
GIÁO Ở ĐẠI VIỆT TRONG CÁC
THẾ KỈ XVI - XVIII

NỘI DUNG
1. Những nét chính về tình hình kinh tế
2. Sự chuyển biến về tín ngưỡng - tôn giáo
trong các thế kỉ XVI - XVIII
3. Sự chuyển biến về văn hóa thế kỉ XVI- XVIII

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII

1. Những nét chính về tình hình kinh tế

a. Nông nghiệp
Kinh tế

b. Thủ công nghiệp
c. Thương nghiệp và sự hưng
khởi của các đô thị.

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp:

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp:
Thảo luân nhóm 3 phút
Phiếu học tập

Khai thác tư liệu 6.1, 6.2 và đọc thông tin mục1a trang 33 SGK: Hoàn thành bảng sau về tình hình
kinh tế nông nghiệp của Đại Việt ở Đàng ngoài và Đàng trong các thế kỉ XVI - XVIII

Nội dung

Tình hình nông nghiệp

Nhóm 1- 2:

-Thời kì Mạc Đăng Doanh: ………………………………
- Từ khi xung đột: ………………………………………..
- Cuối thế kỉ XVII: ………………………………………

Đàng ngoài

Nhóm 3 - 4:
Đàng trong

- Nhờ điều kiện: …………………………………………..
- Vùng lưu vực: ………………………………………….
- Sự phát triển nông nghiệp: …………………………….
- Đầu thế kỉ XVIII ……………………………………….

Nhóm 1
Nội dung

Đàng
ngoài

Tình hình nông nghiêp

-Thời kì Mạc Đăng Doanh: là một thời kì phát triển thịnh trị,
nông nghiệp được mùa, nhà nhà no đủ.
- Từ khi xung đột Nam- Bắc, Trịnh - Nguyễn triều nổ ra: kinh
tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng, ruộng đất bỏ hoang không
người cày cấy.
Cuối thế kỉ XVII: xung đột chấm dứt nông nghiệp dần dần ổn
định trở lại.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp:
- Ở Đàng Ngoài:
+ Kinh tế bị ảnh hưởng do xung đột Nam - Bắc triều,
Trịnh -Nguyễn, ruộng đất bị bỏ hoang không có người
cấy cày.
+ Cuối thế kỉ XVII, xung đột chấm dứt, nông nghiệp dần
ổn định.

Nhóm 3
Nội dung

Đàng trong

Tình hình nông nghiêp
-Nhờ điều kiện: tự nhiên thuận lợi chính sách khuyến khích
khai hoang và định cư của chúa Nguyễn nông nghiệp phát
triển rõ rệt.
- Vùng lưu vực: sông Đồng Nai, sông Cửu Long là những
vùng nông nghiêp trù phú nhất cả nước trong các thế kỉ XVIXVIII.
-Sự phát triển của nông nghiệp: dẫn đến sự hình thành một
tầng lớp địa chủ lớn, có nhiều ruộng đất thẳng cánh cò bay.
- Đầu thế kỉ XVIII, tình trạng nông dân thiếu ruộng không
trầm trọng như ở Đàng Ngoài.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp:
- Ở Đàng Trong:
+ Nông nghiệp phát triển rõ rệt.
+ Lưu vực sông Đồng Nai, sông Cửu Long là những
vùng nông nghiệp trù phú nhất cả nước.
→ Hình thành tầng lớp địa chủ.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
a. Nông nghiệp

-Sự phát triển của nông
nghiệp trong giai đoạn
này có những điểm tích
cực và hạn chế nào?

Tích cực
- Sản xuất nông
nghiệp từng bước
được phục hồi.
- Ở Đàng Trong, sản
xuất nông nghiệp
phát triển rõ rệt, đặc
biệt là ở vùng lưu
vực sông Đồng Nai
và sông Cửu Long.

Hạn chế
- Sản xuất nông nghiệp sa sút
trong thời gian xảy ra các cuộc
xung đột Nam - Bắc triều, Trịnh
- Nguyễn.
- Tình trạng nông dân bị lấn
chiếm ruộng đất có xu hướng
gia tăng.
- Ruộng đất ngày càng tập trung
trong tay địa chủ phong kiến.

ĐÀNG NGOÀI

Ruộng đồng bị bỏ hoang

ĐÀNG TRONG

Đồng bằng sông Cửu Long: sông nước, đồng ruộng trù phú, màu mỡ.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp

Hãy liệt kê các nghề thủ
công nghiệp truyền thống và
một số nghề thủ công mới?

Các nghề thủ công cổ truyền

Làm gốm

Đúc đồng

Dệt vải

Làm giấy

Rèn sắt

Khu làm giấy ở Hà Nội xưa

Cây đèn có chiểu cao 73,5 cm,
đường kính miệng 16,5 cm,
đường kính đáy 22 cm, trọng
lượng 12 kg; gồm hai phần rời
được khớp lại với nhau. Phần
dưới cây đèn giống một chiếc
mai bình, phần trên như bông
sen nở. Cây đèn được trang trí
hoa văn với các để tài như:
rồng yên ngựa, rồng trong lá
để, răng cưa, vạch đứng song
song, bông hoa tròn hình ngôi
sao 8 cánh nhọn. Trên đèn có
khắc thời gian tạo tác là năm
1582 - đời vua Mạc Mậu Hợp.
Hiện vật này được công nhận
là Bảo vật quốc gia
6.3. Chân đèn gốm hoa lam ( thế kỉ XVI,
nhà Mạc,Bảo tàng lịch sử quốc gia, Hà Nội)

- Kỹ thuật làm gốm đạt đến trình độ khá

Gốm Hoa Lam và Gốm Bát Tràng

Nghề thủ công mới

Làm đường trắng

Khắc in bản gỗ

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
- Thủ công nghiệp truyền thống: gốm sứ, dệt lụa, làm giấy, đúc
đồng…..
- Một số nghề thủ công mới xuất hiện và phổ biến trong thế kỉ
XVII, XVIII): khai mỏ, khắc in bản gỗ, làm đường cát trắng…..

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
Hãy kể tên các làng nghề thủ
công nổi tiếng của nước ta ở
thế kỉ XVII?

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp

Gốm Thổ Hà
(Bắc Giang)

Dệt La Khê
(Hà Nội )

Giấy Yên Thái
( Hà Nội)

T.LONG

Gốm Bát Tràng
(Hà Nội )

Rèn sắt Nho Lâm
(Nghê An)
Mía đường
(Quảng .Nam)

GIA ĐỊNH

Các làng nghề thủ công nổi tiếng ở TK XVII

Tiệm rèn sắt ở Nho Lâm – Nghệ An

Gốm men rạn - một trong những sản phẩm độc
đáo của làng gốm Bát Tràng

Làng gốm Bát Tràng xưa và nay

Nghề dệt La Khê Hà Nội

Ruộng mía Quảng Nam

Gốm Thổ Hà

Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang)

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
- Các làng nghề nổi tiếng:
+ Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát Tràng (Hà Nội), dệt La
Khê (Hà Nội), giấy Yên Thái (Hà Nội), rèn sắt Nho Lâm (Nghệ
An), làng làm đường (Quảng Nam),…
+ Thợ thủ công lập phường, vừa sản xuất, vừa bán hàng.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
b. Thủ công nghiệp
-Sự phát triển của những làng
nghề thủ công đương thời có
ý nghĩa tích cực như thế nào?

Trả lời

- Tạo ra nhiều sản phẩm vô cùng độc đáo, phong phú,
tinh tế.
-Thúc đẩy sự phát triển của hoạt động thương nghiệp.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị

-Hoạt động buôn bán trong
dân biểu hiện như thế nào?

c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị
*Nội thương
- Hoạt động buôn bán trong dân trở nên phổ biến.
- Chợ làng, chợ huyện, chợ phủ mọc lên khắp nơi và
thường họp theo phiên.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị

- Việc buôn bán được mở
rộng hình thành các đô thị ở
Đàng ngoài và Đàng trong, em
hãy kể tên và địa điểm các đô
thị?

Đáp án

- Nhiều đô thị hưng khởi do sự phát triển của thương mại:
+ Ở Đàng Ngoài : Kẻ Chợ (Thăng Long) còn goi là kinh kì, Phố
Hiến (Hưng Yên),…
+ Ở Đàng Trong : Thanh Hà (Thừa Thiên Huế), Hội An (Quảng
Nam), Bến Nghé - Sài Gòn, Cù Lao phố ( Biên Hoà, Đồng
Nai), Mỹ Tho ( Tiền Giang), Hà Tiên ( Kiên Giang).

Kẻ chợ Đàng Ngoài

Thăng Long - Kẻ chợ “Thứ nhất kinh kì ,...” thế kỉ XVII

“Thứ nhì Phố Hiến” (Hưng Yên)

Phố thị Thanh Hà ( Thừa Thiên Huế )

Hôi An - thành phố cảng lớn nhất Đàng Trong - thế kỷ XVII

6.6 . Chùa Cầu Hội An ( thế kỉ XVII, Quảng Nam) do thương nhân người Nhật Bản xây dựng. Năm 1719 chúa
Nguyễn Phúc Chu đặt tên cho chiếc cầu là “ Lai viễn cầu” với ý nghĩa là “ Cầu đón khách phương xa” dể bày tỏ
sư hiếu khách và cởi mở trong giao thương với người Nhật

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị

-Việc buôn bán với
người nước ngoài như
thế nào?

Đáp án

- Người nước ngoài mang đến Đại Việt những mặt hàng :
len dạ, bạc, đồng, vũ khí….
+ Người Việt bán : tơ lụa, đường, gốm, nông lâm sản ……
-Thương nhân nhiều nước đã tụ hội lập phố xá, cửa hàng
buôn bán lâu dài

c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị
* Ngoại thương: phát triển mạnh, xuất hiện nhiều đô thị.
- Thuyền buôn các nước Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh
đến Đại Việt buôn bán tấp nập.
-Thương nhân nhiều nước xin lập phố xá, mở cửa hàng
buôn bán lâu dài.

1. Những nét chính về tình hình kinh tế
c. Thương nghiệp và sự hưng khởi của các đô thị
Thương nghiệp thời kì này có
những điểm mới gì so với giai
đoạn lịch sử trước đó ( thế kỉ
XIV- XV) ?

Trả lời

* Điểm mới so với những giai đoạn trước đó:
- Chính quyền Đàng Trong và Đàng Ngoài có quan hệ giao
thương với thương nhân nhiều nước trên thế giới, như: Nhật
Bản, Trung Hoa, Hà Lan, Anh, Pháp,… Thương nhân các nước
(nhất là các nước phương Tây) xin lập phố xá, thương điếm để
buôn bán lâu dài.
- Bên cạnh những đô thị được hình thành từ trước đó, ở các thế
kỉ XVI - XVIII, xuất hiện nhiều đô thị mới với hoạt động giao
thương sầm uất, tấp nập, như: Hội An (Quảng Nam); Bến Nghé
- Sài Gòn (thành phố Hồ Chí Minh); Cù Lao Phố (Biên Hòa,
Đồng Nai); Mỹ Tho (Tiền Giang); Hà Tiên (Kiên Giang),…
 

LUYỆN TẬP
Nêu những nét chính về tình hình kinh
tế của Đại Việt (XVI - XVIII)

Sơ đồ tư duy thể hiện những nét chính về tình hình kinh tế
của Đại Việt (XVI - XVIII)

VẬN DỤNG
1. Em hãy đóng vai là một hướng dẫn viên du lịch
giới thiệu về một làng nghề thủ công đã có từ thế
kỉ XVI-XVIII.
* Yêu cầu: - Giới thiệu làng nghề và đề xuất giải pháp đề
bảo tồn làng nghề).

- Học sinh thực hiện ở nhà và chia sẻ sản phẩm vào tiết học sau.