Trường Tiểu Nam Yên 1

Dấu gạch ngang trong đoạn văn sau có công dụng gì?
Trên đường đi học về Hùng nói với Nam:
- Bạn có hiểu bài toán hôm nay không?
Nam nói:
- Mình thấy cũng khó lắm, không làm được.

A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
B. Đánh dấu phần chú thích
C. Đánh dấu các ý trong đoạn liệt kê

Dấu gạch ngang trong đoạn văn sau có công dụng gì?
Trên đường đi học về Hùng nói với Nam:
- Bạn có hiểu bài toán hôm nay không?
Nam nói:
- Mình thấy cũng khó lắm, không làm được.

A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
B. Đánh dấu phần chú thích
C. Đánh dấu các ý trong đoạn liệt kê

Dấu gạch ngang trong câu sau có công dụng gì?
Để tiết kiệm khi sử dụng điện ta cần:
- Tắt hết các thiết bị điện khi không cần thiết.
- Vệ sinh các thiết bị dùng lâu ngày bị dơ.
A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
B. Đánh dấu phần chú thích
C. Dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê

Dấu gạch ngang trong câu có công dụng gì?
Chuyến tàu Hà Nội – Vinh đã khởi hành lúc 6 giờ sáng.

A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật

B. Nối các từ ngữ trong một liên danh
C. Dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê

Tác dụng của dấu gạch ngang
Dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn
liệt kê

Nối các từ ngữ trong một liên danh
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân
vật

Tiếng việt

Tiết 2
Bài 21: Luyện từ và câu
DẤU GẠCH NGANG
TiếTTTt
1

Khám phá

1. Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì?
Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan tr ọng v ới
người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm.
Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp d ẫn kì l ạ
với nhiều trẻ em trên thế giới.

A Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân
vật
B Đánh dấu các ý liệt kê.

C Nối các từ ngữ trong một liên danh
D Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích

Thảo
luận
nhóm 2

1. Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì?
Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan tr ọng v ới
người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm.
Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp d ẫn kì l ạ
với nhiều trẻ em trên thế giới.

D Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích

1. Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì?
Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan tr ọng v ới
người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm.
Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp d ẫn kì l ạ
với nhiều trẻ em trên thế giới.

D Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích

2. Nêu đặc điểm về vị trí và công dụng của dấu gạch ngang
trong mỗi trường hợp dưới đây:
a. Lê Quý Đôn – tên lúc nhỏ là Lê Danh
Phương – nổi tiếng ham học, thông
minh, có trí nhớ tốt.

(Thế An)

c. Đến Phong Nha – Kẻ Bàng, chúng tôi
thích thú ngắm nhìn động Thiên Đường
kì vĩ với các nhũ đá đẹp lộng lẫy.
(Đặng Đức)

b. Thế giới biết ơn những

nhà phát minh đã góp phần
thay đổi cuộc sống:
– Lát-xlô Bi-rô chế tạo nên
bút bi.
– Lu-i Brai tìm ra chữ nổi
dành cho người mù.
– Giôn Đun-lốp sáng chế ra
lốp xe rỗng bơm hơi thay cho
lốp cao su đặc.
(Bùi
ệ
p c)
Anh)
(Đặ(Đ
ngặng
ĐDi
ứĐ
c)ứ

Thảo luận nhóm 4

PHIẾU HỌC TẬP

Câu

Vị trí dấu gạch ngang

a

 
 
 
 

b

 
 
 
 

c

 
 
 
 

 

 

 

Công dụng dấu gạch ngang
 

Đứng giữa câu

Đánh dấu bộ phận chú
thích trong câu.

 

Đứng đầu mỗi ý liệt kê

Đánh dấu các ý liệt kê
 

Đứng giữa câu

Nối các từ ngữ trong
một liên danh

Ngoài việc dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp của
nhân vật, đánh dấu các ý liệt kê, nối các từ ngữ
trong một liên danh, dấu gạch ngang có thể được
đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải
thích trong câu.

Luyện tập, thực hành

Đây là ai?

Giuyn Véc-nơ
(1828-1905)

3. Dấu gạch ngang trong câu nào dưới đây được dùng để đánh
dấu bộ phận chú thích, giải thích?
(1)Giuyn véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của khoa
học viễn tưởng” – rất thích đi du lịch tới các miền xa xôi. (2)Năm mười một
tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà cậu hi vọng
sẽ căng buồm đi khắp đó đây. (3)Khi cha phản đối, cậu đã hứa:
- Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi.
(4)Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn Véc-nơ đã viết nên nhiều
truyện khoa học viễn tưởng:
- Hai vạn dặm dưới biển,
- Vòng quanh thế giới trong 80 ngày,...
( Theo Bảo Ngọc)

(1828-1905)

(1) Giuyn Véc-nơ – một trong những người
được gọi là “cha đẻ của khoa học viễn
tưởng” – rất thích du lịch tới các miền xa
xôi.
Dấu gạch ngang
dùng để đánh dấu
bộ phận chú thích,
giải thích

(2) Năm mười một tuổi, cậu định đi theo
một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà
cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây.

Đánh dấu lời
nói trực tiếp

Đánh dấu ý
liệt kê

(3) Khi cha phản đối, cậu đã hứa:
– Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng
thôi.

(4) Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn
Véc-nơ đã viết nên nhiều truyện khoa học
viễn tưởng:
– Hai vạn dặm dưới biển,
– Vòng quanh thế giới trong 80 ngày....

Vận dụng

4. Viết 2-3 câu về một danh nhân,
trong đó có dùng dấu gạch ngang
để đánh dấu bộ phận chú thích, giải
thích.

Danh nhân là những người có tài năng và trí tuệ phi thường
đã đóng góp cho sự phát triển của nhân loại.
Lê Hữu Trác – y thánh Việt Nam
Nguyễn Trãi – danh nhân văn hóa thế giới
Chủ tịch Hồ Chí Minh- anh hùng giải phóng dân tộc
Nguyễn Du- đại thi hào dân tộc
Chu Văn An- người thầy của muôn đời
Nguyễn Đình Chiểu- nhà thơ lớn của dân tộc
Hồ Xuân Hương- bà chúa thơ nôm

4. Viết 2 – 3 câu về một danh nhân, trong đó
có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu bộ phận
chú thích, giải thích.
Ví dụ: Một lần, Pa-xcan đi về khuya, thấy bố – một viên
chức tài chính – vẫn cặm cụi ngồi kiểm tra sổ sách. Anh
rất thương bố, lặng lẽ đi về phòng mình và vạch sơ đồ gì
đó lên giấy. Ít hôm sau, anh đã chế tạo xong cái máy cộng
trừ và mang tặng bố, giúp bố bớt vất vả vì những con
tính.

Trò chơi
AI NHANH! AI
ĐÚNG

Câu 1. Dấu gạch ngang trong câu sau có tác dụng gì?
Khi gặp mẹ, Hoa liền nói:
- Con chào mẹ ạ!

A
C

Đánh dấu ý liệt kê

Đánh dấu lời nói trực tiếp
của nhân vật.

B
D

Nối các từ ngữ trong
một liên danh
Đánh dấu bộ phận
chú thích, giải thích.

Câu 2. Dấu gạch ngang có mấy tác dụng?

A
C

3

5

B

4

D

6

Câu 3. Ngày Nhà giáo Việt Nam - sự kiện thể hiện truyền thống
Tôn sư trọng đạo - được tổ chức vào ngày 20 tháng 11.
Dấu gạch ngang trong câu trên dùng để làm gì?

A
C

Đánh dấu ý liệt kê

Đánh dấu bộ phận chú
thích, giải thích.

B
D

Nối các từ ngữ trong
một liên danh
Đánh dấu lời nói trực
tiếp của nhân vật.

Hẹn gặp lại thầy
cô và các em!