CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ
HỘI GIẢNG
Nhân dịp ngày 15-10 và ngày 20-10.
Môn Ngữ Văn lớp 7A
GV: Bùi Thị Tuyết

HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU:
TRÒ CHƠI:

Luật chơi: Một bạn đại diện tổ trả lời bức
tranh 1.
Sau đó gọi 1 bạn tổ khác trả lời bức tranh
tiếp theo. Cứ thế luân phiên theo vòng.
Tổ nào trả lời sai sẽ mất lượt , nhường
quyền trả lời cho tổ khác.
Tổ nào trả lời đúng nhiều nhất thì tổ đó sẽ
chiến thắng

? Tìm cụm danh từ
để chú thích cho
những bức hình sau?

Một chú ếch

Năm ông thầy bói

Hai con chim

Một đôi dép

Một tá bút chì (mười hai bút chì)

Một chục trứng (mười quả trứng)

Tìm số từ trong bài hát và xác định ý nghĩa của các số từ ấy.

Tìm số từ trong bài hát và xác định ý nghĩa của các số từ ấy.

- một anh
- Năm ngón tay

NGỮ VĂN- TIẾT 29:

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:
Số từ

Hoạt động 2:HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I. Tìm hiểu về số từ.

Nhiệm vụ: Thảo luận nhóm 4
Hoàn thành các thông tin để
hoàn chỉnh phiếu học tâp số 1
Thời gian: 4 phút thảo luận

Ví dụ

Ý nghĩa các từ
gạch chân
Nó bổ sung
nghĩa cho từ nào
vị trí của nó
đối với từ
được bổ

a. Tôi đoán
được hai loại
hoa

b.Chúng tôi gặp c. Tôi ngồi bàn
nhau và nói
thứ nhất
dăm ba câu
chuyện

Ví dụ

a.Tôi đoán
được hai loại
hoa

b.Chúng tôi
c. Tôi ngồi bàn
gặp nhau và nói thứ nhất
dăm ba câu
chuyện

Ý nghĩa

“hai chỉ số
lượng xác định

Bổ sung nghĩa
cho từ

Bổ sung cho
danh từ “loại
hoa”
Đứng trước
danh từ

“dăm ba chỉ số
lượng ước
chừng
Bổ sung cho
danh từ “câu
chuyện”
Đứng trước
danh từ

Vị trí

“nhất chỉ số thứ
tự
Bổ sung cho
danh từ “bàn”
Đứng sau danh
từ

Phiếu học tập số 2

Thảo luận cặp đôi:
Từ việc tìm hiểu và phân
tích các ví dụ trên, em hoàn
thiện sơ đồ tư duy về số từ
và cách phân biệt các loại số
từ sao cho hợp lí và dễ nhớ
nhất?

-

Số từ

-

Chỉ số lượng xác định
(một, hai, ba...)

Số từ chỉ số lượng
Chỉ số lượng ước chừng (vài,
dăm, mươi, dăm bảy....).
-

-

Số từ

Thường đi sau các danh từ
thứ, hạng, loại, số.

Số từ chỉ thứ tự

Quan sát lại các
ví dụ đã tìm, hãy
so sánh nghĩa
của các từ in đậm
so với số từ đứng
trước nó?

Một tá bút chì kia Một đôi dép ấy

Một chục trứng này (mười quả trứng)

 Lưu ý: Cần phân biệt số từ với danh từ chỉ đơn vị
gắn với ý nghĩa số lượng như: đôi, chục, tá,… Các
từ này tuy cũng có ý nghĩa số lượng, nhưng có đặc
điểm ngữ pháp của danh từ chỉ đơn vị: có thể kết
hợp với số từ ở trước và từ chỉ định ở sau. Ví dụ:
một chục (trứng) này, một tá bút chì kia, một đôi
dép ấy…

HOẠT ĐỘNG 3: Luyện tập
II. Luyện tập:

Thảo luận nhóm theo dãy
bàn: 6 phút
Nhóm 1,2: Bài tập 1,3
Nhóm  3,4: Bài tập 2,4

Bài 1: Tìm số từ trong các câu sau:
haira đồng về, bố thường dẫn tôi ra vườn, hai bố con thi nhau tưới hoa
a) Buổi chiều

b) Bố làm cho tôi một bình tưới nhỏ bằng cái
bình đựng sơn rất vừa tay.
C) – Cách đây khoảng ba
ba chục mét, hướng này

Bài tập 2
Tìm số từ chỉ lượng ước chừng trong các câu sau:

a. Bố có thể lặn một hơi dài đến mấy phút.
b. Tôi còn về vài ngày nữa là khác.
c.Tôi nghe nói bà về đây một hai hôm rồi đi

28

Bài 3: Trong câu: “Nó là thằng Tí, con bà Sáu”. Từ Sáu có
phải là số từ không? Vì sao từ này lại được viết hoa?

Gợi ý:Từ Sáu trong câu là danh từ riêng chỉ tên một
người. Tên Sáu có lẽ được đặt theo thứ tự người con
trong gia đình. Ở miền Nam, người con cả trong gia
đình thường được gọi là Hai. Bà Sáu có thể là người con
thứ năm trong gia đình. Vì thế, trong trường hợp này, số
từ chỉ thứ tự đã được chuyển thành danh từ riêng nên
phải viết hoa.

Bài 4: Trong câu:” Bụng nó đầy nước, bố phải nắm
ngược hai chân dốc xuống như làm xiếc.” Có số từ
hai kết chợp với từ chân. Trong Tiếng Việt, bên cạnh
hai chân còn có đôi chân. Hãy tìm thêm những
trường hợp tương tự và cho biết sự khác nhau về
nghĩa giữa cụm từ có số từ hai và cụm từ có danh từ
chỉ đơn vị đôi chỉ số lượng trong mỗi trường hợp.

Bài tập 4
Gợi ý:Hai mắt - đôi mắt, hai tay - đôi tay, hai tai - đôi
tai, hai cái sừng - đôi sừng, hai chiếc đũa - đôi đũa.
- hai là số từ chỉ số lượng, dùng để đếm các sự vật.
- đôi là danh từ chỉ một tập hợp sự vật có hai yếu tố cùng
loại, tương ứng với nhau và làm thành một đơn vị thống
nhất về mặt chức năng, công dụng. Có thể tính đếm tập
hợp đó bằng số từ và đặt số từ đứng trước danh từ đôi:
một đôi, hai đôi, ba đôi,...

Bài 5: Có những số từ chỉ số lượng xác định nhưng trong một số trường hợp lại mang nghĩa
không xác định.
Ví dụ: Một nghề cho chín còn hơn chín nghề.
Từ chín thứ hai là số từ chỉ lượng xác định nhưng ở đây mang nghĩa biểu trưng là nhiều
( nhiều nghề)
Hãy tìm một số thành ngữ tương tự và giải thích nghĩa của thành ngữ đó.

Bài tập 5
- Thành ngữ ba chìm bảy nổi có ý nghĩa chỉ nỗi gian truân, vất vả, long đong, liên tiếp gặp khó
khăn, trắc trở.
- Ăn một bát cháo, chạy ba quãng đồng. Chỉ việc không đáng làm, để đạt được việc nhỏ bỏ công
sức quá to.
- Chín người mười ý. Mỗi người mỗi ý, khó mà chiều theo cho đặng, cho đều.
- Gươm hai lưỡi, miệng trăm hình. Ý nói gươm đao sắc bén cũng không bằng miệng lưỡi nhân
gian.
- No ba ngày tết, đói ba tháng hè. Hãy biết điều tiết chi tiêu để không phải túng thiếu.
- Bắt cá hai tay. Chỉ những người tham lam, cuối cùng cũng sẽ mất hết.
- Một nghề thì sống, đống nghề thì chết. Ý nói thà giỏi một lĩnh vực gì đó cho chuyên sâu còn
hơn cái gì cũng biết mà chẳng biết tới đâu.

HOẠT ĐỘNG 4:VẬN DỤNG

“Giờ cháu đã đi xa, có ngọn
khói
tră
tră m
trăm tàu
tră
mvui trăm ngả,
Có lửamtrăm nhà, niềm
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc
nhở:
Sớm mai này bà nhóm bếp lên
chưa?”
(Bếp lửa- Bằng Việt)

Bài tập vân dụng(có thể về nhà làm).
Viết một đoạn văn về chủ đề cội nguồn
yêu thương- về mẹ, cô giáo
( khoảng 5-7 câu), có sử dụng ít nhất 3
số từ và chỉ ra ý nghĩa của số từ đó.

Dặn dò
+ Làm bài tập đầy đủ vào vở bài
tập
+ Chuẩn bị bài mới: Người thầy
đầu tiên