BÀI 1: TRUYỆN
• KIẾN THỨC NGỮ VĂN

(TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH)

1. TRUYỀN THUYẾT
-Loại truyện dân gian kể về các sự việc và nhân vật
lịch sử thời quá khứ

-Thường có các yếu tố tưởng tượng kì ảo.
-Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối
với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể đến.
Một số truyện truyền thuyết:

CON RỒNG, CHÁU TIÊN

BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY

THÁNH GIÓNG

SƠN TINH, THỦY TINH

SỰ TÍCH HỒ3 GƯƠM

2. TRUYỆN CỔ TÍCH
ĐỊNH
NGHĨA

TÊN
VĂN BẢN

- Truyện cổ tích là loại truyện dân gian
- Thường có yếu tố hoang đường, kì ảo
- Kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật như: nhân vật có tài năng kì lạ,
nhân vật dũng sĩ, nhân vật thông minh, nhân vật bất hạnh, nhân vật ngốc
nghếch, người mang lốt vật,...
- nhằm thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của
cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu,...

-

Thạch Sanh
Sọ Dừa
Tấm Cám
Em bé thông minh
Cây bút thần
Ông lão đánh cá và con cá vàng
Cây khế

4

Giáo viên: Bùi Thị Thúy
Phượng

Các bạn được lựa chọn mảnh
ghép cho mình đã đánh số thứ
tự từ 1-6, mỗi mảnh ghép ứng
với một câu hỏi, trả lời đúng
bạn sẽ nhận được một món
quà, nếu sai thì sẽ nhường cơ
hội cho người khác.

Câu hỏi 1: Tứ bất tử có nghĩa
là gì?
Đáp án: Tứ bất tử là tên gọi
chung của bốn vị thánh bất tử
trong tín ngưỡng Việt Nam.

Câu hỏi 2: Kể tên bốn vị thánh bất tử trong
lịch sử Việt Nam ?
Đáp án: Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh),
Phù Đổng Thiên Vương hay Sóc Thiên
Vương (Thánh Gióng), Chử Đồng Tử, công
chúa Liễu Hạnh.

Câu hỏi 3: Một nhân vật trong truyền
thuyết đánh tan giặc Ân khi mới 3 tuổi.
Đó là ai?

Đáp án: Thánh Gióng

Câu hỏi 4: Thánh Gióng còn được gọi là gì?
Đáp án: Phù Đổng Thiên Vương hay
Sóc Thiên Vương

Câu hỏi 5: Thánh Gióng được xem là
tượng trưng cho?
Đáp án: Ông được xem là tượng
trưng cho tinh thần chống ngoại
xâm và sức mạnh tuổi trẻ.

Câu hỏi 6: Đây là một lễ hội tưởng niệm
ngợi ca chiến công của người anh hùng
truyền thuyết Thánh Gióng. Bạn hãy cho
biết tên lễ hội là gì?
Đáp án: Lễ hội Thánh Gióng hay
còn gọi là hội Gióng

VĂN BẢN:

Truyền thuyết

HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN
Nhóm 1

Tìm hiểu về truyền thuyết

Nhóm 2

Điều hành phần đọc, kể, tóm tắt

Nhóm 3

Tìm hiểu chung về văn bản

Nhóm 4

Tìm hiểu về sự ra đời của Gióng

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Đọc

To, diễn cảm, đúng giọng nhân vật.

 Giọng đọc, kể ngạc nhiên, hồi hộp ở đoạn
Gióng ra đời:
- Lời Gióng trả lời sứ giả cần đọc dõng dạc, đĩnh
đạc, trang nghiêm.
- Đoạn cả làng nuôi Gióng, đọc giọng háo hức,
phấn khởi.
- Đoạn Gióng cưỡi ngựa sắt đánh giặc Ân cần
đọc với giọng khẩn trương, mạnh mẽ, nhanh gấp.
- Đoạn Gióng "bay khuất giữa mây hồng" chậm,
nhẹ, thanh thản, xa vời, huyền thoại.

KỂ TRUYỆN
THEO TRANH

1

3

Sự ra đời của Gióng

Gióng biết nói và đòi đi đánh Gióng lớn nhanh như
thổi,
giặc

6
Gióng vươn vai thành
tráng sĩ và đi đánh giặc.

7

4

5
Gióng nhổ bụi tre, đánh tan
quân giặc.

8
Vua phong danh hiệu và lập đền thờ

Gióng đánh thắng
giặc, bay về trời.

2
Những dấu tích còn lại.

-

2/ Tóm tắt truyện:
Các sự việc chính

1

Sự ra đời của Thánh Gióng

2

- Thánh Gióng biết nói và nhận trách

3

- Thánh Gióng lớn nhanh như thổi

nhiệm đánh giặc

4

- Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ
cưỡi ngựa sắt đi đánh giặc và đánh tan
giặc.

5

- Vua phong là Phù Đổng Thiên Vương và
những dấu tích còn lại của Thánh Gióng.

Sắp xếp sự việc theo tranh
1

3

6

2

5

4

7

8

II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

1. Sự ra đời của Gióng:
*Bình
thường:

- Quê hương: làng Gióng
- Cha mẹ: chăm chỉ làm ăn, có tiếng là
phúc đức

- Người mẹ ướm chân lên vết chân to.
nhà, bà thụ thai.
*Thần kì: Về
- Mẹ mang thai 12 tháng mới sinh.
Þ

Sự ra đời vừa bình thường, vừa khác thường, báo
hiệu sự phi thường của Gióng

2. Gióng đòi đi đánh giặc
?Tiếng nói đầu tiên của
Gióng là gì? Gióng cất
tiếng nói trong hoàn cảnh
nào?

THẢO LUẬN NHÓM
? Tiếng nói đầu tiên
của Gióng là tiếng nói
đòi đi đánh giặc, tiếng
nói đó có ý nghĩa gì?

? Để thực hiện mong muốn của
mình Thánh Gióng cần có
những gì? Tại sao Gióng lại
yêu cầu như vậy?

- Ý nghĩa của câu nói đầu tiên:
+ Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước: ban
đầu nói là nói lời quan trọng, lời yêu
nước, ý thức đối với đất nước được đặt
lên hàng đầu.
+ Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc

- Gióng nói:
+ Mẹ ra mời sứ giả vào đây.

- Hoàn cảnh: giặc Ân đến xâm
phạm bờ cõi, thế giặc mạnh, nhà vua
lo sợ, sai sứ giả đi khắp nơi rao tìm
người tài giỏi cứu nước.

bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng
khi nước nhà gặp cơn nguy biến thì đứng
ra cứu nước đầu tiên

+ Muốn có vũ khí tốt nhất, hiện đại nhất thời bấy giờ để tiêu diệt kẻ thù.
+ Đánh giặc cứu nước là ý chí của toàn dân tộc, Gióng là người thực hiện ý chí và sức mạnh dân tộc.
+ Ý thức đánh giặc cứu nước tạo cho người anh hùng những khả năng, hành động khác thường, thần kì.
23

2. Gióng đòi đi đánh giặc
- Gióng nói: + Mẹ ra mời sứ giả vào đây.
- Hoàn cảnh: giặc Ân đến xâm phạm bờ cõi, nhà vua sai sứ giả đi khắp
nơi rao tìm người tài giỏi cứu nước.
- Gióng muốn có vũ khí để tiêu diệt kẻ thù.
=>Đánh giặc cứu nước là ý chí của toàn dân tộc, Gióng là người
thực hiện ý chí và sức mạnh dân tộc.

3. Sự lớn lên kì diệu của Gióng

PHIẾU BÀI TẬP: SỰ LỚN LÊN KÌ DIỆU CỦA GIÓNG

CHI TIẾT

- Gióng lớn nhanh
như thổi: cơm ăn
mấy cũng không
no, áo vừa mặc đã
căng đứt chỉ.
- Bà con góp gạo
nuôi chú bé.

- Vươn vai thành
tráng sĩ.

Ý NGHĨA

...............................................................................................................
...............................................................................................................
...............................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
.................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................

3. Sự lớn lên kì diệu của Gióng
- Gióng lớn nhanh để cùng nhân dân đánh giặc cứu nước
- Sức mạnh dũng sĩ của Gióng được nuôi dưỡng từ những cái bình
thường nhất, bằng tinh thần đoàn kết của nhân dân.
=> Anh hùng Gióng là con của nhân dân. Sức mạnh của Gióng
là sức mạnh đoàn kết của cả cộng đồng.

4. Gióng đánh giặc cứu nước

Theo em, chi tiết “Gióng nhổ
những cụm tre bên đường quật vào
giăc” khi roi sắt gãy có ý nghĩa gì?

- Gióng đánh giặc:
+ Nhảy lên ngựa sắt, ngựa phun
lửa lao thẳng đến nơi có giặc.
+ Roi sắt gãy, nhổ tre cạnh đường
quật vào quân giăc.
 Gióng đánh giặc bằng cả vũ khí
thô sơ, bình thường nhất, tinh thần
tiến công mãnh liệt của người anh
hùng.

Chi tiết “Gióng cởi giáp sắt bỏ
lại, rồi cả người lẫn ngựa từ
từ bay lên trời” có ý nghĩa gì?

- Gióng trở về trời:
- “Gióng cởi giáp sắt bỏ lại, rồi
cả người lẫn ngựa từ từ bay lên
trời”
 Có công nhưng Gióng không
màng danh vọng, dấu tích chiến
công Gióng để lại cho quê hương.

 Hình ảnh Gióng đánh giặc là một bức tranh hoành tráng, kỳ vĩ, ca ngợi sức mạnh
của nhân dân trong công cuộc đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước

4. Gióng đánh giặc cứu nước
- Gióng đánh giặc:
+ Nhảy lên ngựa sắt, ngựa phun lửa lao thẳng đến nơi có giặc.
+ Roi sắt gãy, nhổ tre cạnh đường quật vào quân giăc.
 Tinh thần tiến công mãnh liệt của người anh hùng.
- Gióng trở về trời:

- “Gióng cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay
lên trời”
 Có công nhưng Gióng không màng danh vọng, dấu tích chiến
công Gióng để lại cho quê hương.

III. TỔNG KẾT

III/ TỔNG KẾT
2/NỘI DUNG, Ý NGHĨA
1/NGHỆ THUẬT

- Nhiều chi tiết thần kì
tưởng tượng, giàu ý
nghĩa.
- Truyện gắn với phong
tục, địa danh, di tích

- Thánh Gióng là ước mơ của nhân
dân về sức mạnh tự cường của dân
tộc.
- Truyện phản ánh lịch sử chống
ngoại xâm của ông cha ta thời xa xưa
: thời đại Hùng Vương.
- Hiện còn đền thờ Thánh Gióng tại
Gia Lâm, Hà Nội, hàng năm có lễ hội
Gióng.

Theo em, tại sao hội thi thể
thao trong nhà trường lại mang
tên “Hội khoẻ Phù Đổng”?

HỘI KHOẺ PHÙ ĐỔNG

- Hội khoẻ Phù Đổng là hội
thi thể thao dành cho lứa
tuổi thiếu niên, lứa tuổi
của Gióng trong thời đại
mới.
- Mục đích của hội thi là
“Khoẻ để học tập tốt, lao
động tốt”, góp phần vào sự
nghiệp bảo vệ và xây dựng
đất nước.

HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN
Hình ảnh Gióng đánh giặc là một bức tranh hoành tráng, kỳ
vĩ, ca ngợi sức mạnh của nhân dân trong công cuộc đánh đuổi
giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước. Em hãy hoàn thành dự án
sau:

 Nhóm 1: Viết đoạn văn miêu
tả lại hình ảnh Gióng đánh giặc

 Ghi vào
giấy note

Nhóm 2: Vẽ tranh

 Dán vào
bảng

 Nhóm 3: Làm thơ, dựng hoạt
cảnh

 Chia sẻ
cho cả lớp

Ngoài truyện, nhân dân còn kể về Thánh Gióng bằng thơ, vè…
Thánh Gióng đã trở thành một hình tượng luôn có mặt trong lịch sử
văn học Việt Nam

Bảy nong cơm, ba nong cà
Uống một hơi nước, cạn đà khúc
sông.

Đứa con trai nọ
Thật rõ lạ đời
Chẳng nói chẳng cười
Bỗng người lớn tướng
Hay là nghiệp chướng
Hay tướng trời sinh…

Bài tập về nhà
1. Nêu nội dung chính của văn bản
2. Hình ảnh nào của Gióng là hình
ảnh đẹp nhất trong tâm trí em ?
3. Soạn bài tuần tiếp theo

Tạm biệt
các em!