BÀI HỌC TỪ CÂY CAU
- Nguyễn Văn Học
-

Trong gia đình em có trồng cây
cau không?
Cây cau có tác dụng gì đối với
cuộc sống gia đình và tuổi thơ
của em?
Em có yêu quý cây cau không?

BÀI HỌC TỪ CÂY CAU
- Nguyễn Văn Học
-

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1. TÁC GIẢ

* Tiểu sử

- Nguyễn Văn Học
- Quê quán: huyện Phú Xuyên, Hà Tây cũ
(nay là Hà Nội)
- Thuở nhỏ vì hoàn cảnh gia đình khó khăn
nên anh phải làm lụng
giúpHIỂU
đỡ bố mẹ
2. TÌM
buôn bán ngoài chợ. Cuộc sống vất vả đã
CHUNG
thôi thúc khát vọng văn chương trong anh
* Sự nghiệp
- Năm 1996 anh được tiếp xúc với báo chí,
được thầy giáo khích lệ anh đã sáng tác, viết
bài nhiều hơn
Năm lớp 12 anh đạt giải Nhất trong cuộc thi
văn thơ cấp trường

I. Trải nghiệm cùng văn bản
2. VĂN BẢN
- Thể loại: truyện ngắn
- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: Văn bản Bài học từ cây cau
được trích trong “Trò chuyện với hàng cau”, Báo Quân đội nhân
dân, 9/4/2020
- Phương thức biểu đạt: phương thức biểu đạt là tự sự, biểu
cảm
2. TÌM HIỂU
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
CHUNG

- Ý nghĩa nhan đề: Cây cau biểu tượng cho những đức tính tốt
đẹp như sự thẳng thắn, kiên cường, vươn lên, hòa hợp, mang
đến những bài học sâu sắc về lối sống, cách làm việc cho các
thành viên trong gia đình nhân vật "tôi", gắn liền với ký ức
tuổi thơ và lời dạy của ông nội, tạo nên giá trị nhân văn sâu
sắc

-Tóm tắt: Nhân vật “tôi” và những người trong gia đình đều gắn
bó với cau một cách tự nhiên. Ngày nào, cau cũng hiện diện
trước nhà, gắn bó trong đời sống và sinh hoạt văn hóa. Ông của
nhân vật “tôi” chính là người đã gieo lòng yêu cây cau, yêu quê
nhà cho bố, chú và nhân vật “tôi” qua những câu hỏi của ông.
Nhân vật “tôi” thường trò chuyện với cau để nhớ về tuổi thơ và
tự hoàn thiện bản thân hơn.
- Bố cục:
+ Phần 1: Từ đầu đến “dòng họ ta”: Sự gắn bó của những thành viên
trong gia đình nhân vật “tôi” với cây cau
+ Phần 2: Còn lại: Bài học rút ra từ cây cau của nhân vật “tôi”

III. Suy ngẫm và phản hồi

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI :
1. Sự gắn bó của những thành viên trong gia đình nhân vật “tôi” với cây cau
Hỏi
Đáp
Cảm nhận nhân vật
Nhân vật
tôi hình ảnh cây cau

NHẬN XÉT

Ngữ liệu: “ Sau này....của dòng họ ta”

七月见

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI :
1. Sự gắn bó của những thành viên trong gia đình nhân vật “tôi” với cây cau

Nhân vật

Hỏi

Đáp

Giữa “ông” với
“bố”

“ Nhìn lên cây câu con
thấy điều gì ?”

Giữa “ông” với
“tôi”

“Nhìn lên cây cau cháu
thấy gì?”

Giữa “tôi” với
“ông”

“ Vậy nhìn lên cây cau
ông thấy gì ạ?

“ Con thấy bầu trời xanh” - Ngày nào cau cũng hiện
diện trước nhà là thực thể
trong đời sống và trong nhiều
sinh hoạt văn hóa
“ Cháu thấy bài học làm
- Được gieo lòng yêu quê
người ngay thẳng. Đó là
triết lí của ông phải không nhà, yêu những ngõ cau mộc
mạc, những sân phơi có bóng
ạ?”
cau
“ Ông thấy tương lai đẹp của -> Gắn bó với cây cau một
dòng họ ta”
cách tự nhiên
->Tự nhiên và thân thuộc như
1. Từ trên những...chim xòe tình thân

Giữa “tôi” với hàng 1. “ Ở trên đó cậu thấy
vui?”
cau
2. “ Cau có thấy bầu
trời cao rộng

Cảm nhận nhân vật
tôi hình ảnh cây cau

七月见

bay ra
2. Những tàu cau...tạo ra
âm thanh xào xạc

-> Nhiều kỉ niệm tuổi thơ

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI :
1. Sự gắn bó của những thành viên trong gia đình nhân vật “tôi” với cây cau

Þ Cây cau không chỉ tạo ra vẻ đẹp, gắn bó sâu sắc qua bài học, qua cách
dạy dỗ của gia đình, là nơi neo giữ hồn quê, kỉ niệm tuổi thơ... mà cây cau
còn được ví như người thân

七月见

Þ Quý trọng và yêu thương những điều giản dị, mộc mạc, gẫn gũi mang lại
giá trị tốt đẹp cho con người, trong đời sống và sinh hoạt văn hóa

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI :

2. Bài học rút ra từ cây cau của nhân vật “tôi”
Điểm đặc biệt cây cau

Trò chuyện với hàng cau
cũng là trò chuyện với
chính mình

Cây cau cũng là cách giúp
các nhân vật tự hoàn thiện
bản thân

- Hình dáng

- Vì sao nhân vật “tôi” trò
chuyện với hàng cau cũng
là trò chuyện với chính
mình

- Tại sao trò chuyện về câu
cau lại giúp nhân vật hoàn
thiện bản thân

七月见

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI :

2. Bài học rút ra từ cây cau của nhân vật “tôi”
Điểm đặc biệt cây cau

Trò chuyện với hàng cau
cũng là trò chuyện với
chính mình

Cây cau cũng là cách giúp
các nhân vật tự hoàn thiện
bản thân

Cây cau đặc biệt ở điểm nó
mọc thẳng tắp, cao vút lên
trên bầu trời. Chính nhờ đặc
điểm đó đã khơi gợi mỗi
người trong gia đình của
nhân vật "tôi" "một cách
nghĩ", "một cách sáng tạo,
cách sống và làm việc.

Nhân vật xưng "tôi" trò
chuyện với hàng cau cũng
chính là trò chuyện với
chính mình vì mặc dù hỏi
hàng cau nhưng nhân vật
“tôi” lại độc thoại và tự cảm
nhận cho câu trả lời của
chính mình.

Hàng cau – cây cau là đối
tượng để các nhân vật trong
truyện rút ra những chiêm
nghiệm, những bài học khác
nhau, góp phần làm nổi bật
chủ đề truyện: Mỗi người
một cách nghĩ, một “sự
thấy” khác nhau. Điều đó
làm nên sự đa tính cách,
khác biệt của mỗi người ...

七月见

• Làm người phải trung thực, thẳng thắn, có lòng
tự trọng.
• Tự nhìn nhận lại mình để hoàn thiện bản thân
• Mỗi người đều có cách sống và làm việc khác
nhau
• Phải luôn trân trọng những kỉ niệm

=> Từ đó khi quan sát, học hỏi từ con người và sự
vật xung quanh mình, chúng ta cần biết lắng nghe,
3. Bài học từ cây cau
tích lũy kinh nghiệm trên cơ sở chọn lọc để phát
và thông điệp của văn bản:triển bản thân đúng cách, hiệu quả.

I V. T ổ n g k ế t
1. Giá trị nội dung: 
- Qua văn bản Bài học từ cây cau ta thấy được sự trân
trọng, yêu mến cây cau của nhân vật “tôi”. Cây cau để
lại cho tác giả nhiều kỉ niệm tuổi thơ, cây cau cùng
những câu hỏi của ông nội cũng giúp tác giả có những
bài học trong cuộc sống.
2. Giá trị nghệ thuật: 
- Giọng văn tha thiết, nhẹ nhàng, sâu lắng
- Tác giả thành công khi thể hiện cái “tôi” trữ tình 
- Hình ảnh gợi cảm, gợi tình

Khám phá và hoàn thiện bản thân:
1/ Nhận ra điểm mạnh, điểm yếu
của bản thân.
2/ Không ngừng học hỏi, lắng
nghe, trau dồi kiến thức và kỹ
năng để phát huy điểm mạnh,
khắc phục điểm yếu.
3/ Lập kế hoạch, biết xác định
mục tiêu để phát huy điểm
mạnh.
4/ Sử dụng quỹ thời gian phù
hợp.
5/ Nhờ sự giúp đỡ của người
thân, bạn bè xung quanh để khắc

LU Y Ệ N T Ậ P
Lập bảng kế
hoạch để khám
phá và hoàn
thiện bản thân
theo mẫu sau:

JULY GRADUALLY LEFT US