BÀI 1: HÀM SỐ
GIÁO VIÊN: TRẦN HUY NHẬT
TRƯỜNG: TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

KHỞI ĐỘNG
Thanh long là một loại cây chịu hạn, không kén đất,
rất thích hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng
của tỉnh Bình Thuận. Giá bán 1 kg thanh long loại I là
32 000 đồng. Với mỗi lượng thanh long loại I được
bán ra, người bán sẽ thu được một số tiền tương
ứng.
Mối liên quan giữa hai đại lượng số kilôgam thanh
long được bán ra và số tiền người bán thu được thể
hiện khái niệm nào trong toán học?

CHƯƠNG III: HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ
BÀI 1: HÀM SỐ

I

NỘI DUNG
BÀI HỌC

ĐỊNH NGHĨA

II
GIÁ TRỊ CỦA HÀM SỐ

PHẦN I
ĐỊNH NGHĨA

HĐ 1:
Chu vi y (cm) của hình vuông có độ dài cạnh x (cm) được tính theo công
thức y = 4x. Với mỗi giá trị của x, xác định được bao nhiêu giá trị tương
ứng của y?
Giải
Chu vi của hình vuông có độ dài cạnh đều là các giá trị dương. Với mỗi giá
trị của , ta xác định được một giá trị tương ứng của .

Giải
Thay các giá trị của vào công thức tính chu vi ta tìm giá trị các giá trị
tương ứng của
Chẳng hạn:
* Ví dụ:

…….

HĐ 2: Trong tình huống ở phần mở đầu, hãy cho biết:
a) Số tiền người bán thu được khi lần lượt bán 2 kg thanh long; 3 kg thanh long.
b) Gọi y (đồng) là số tiền người bán thu được khi bán x (kg) thanh long. Với mỗi
giá trị của x, ta xác định được bao nhiêu giá trị tương ứng của y?

Giải

a) Số tiền người bán thu được khi bán thanh long là:
(đồng)
Số tiền người bán thu được khi bán 3 thanh long là:
(đồng)
b) Với mỗi giá trị của ta chỉ xác định được một giá trị tương ứng của .

ĐỊNH NGHĨA
Nếu đại lượng phụ thuộc vào đại lượng ( thay đổi) sao
cho với mỗi giá trị của ta luôn xác định được chỉ một
giá trị tương ứng của thì được gọi là hàm số của và
gọi là biến số.

Ví dụ 1

Viết công thức tính thể tích () của hình lập phương có

độ dài cạnh là . Hỏi có phải là hàm số của hay không?

Giải
Ta có:
Nhận thấy mỗi giá trị của chỉ xác định đúng một giá trị của
. Vậy là hàm số của

Luyện tập 1
Cho hai ví dụ về hàm số

1
𝑦= 𝑥
4
𝑦 =5 𝑥

Ví dụ 2 Để xem dự báo nhiệt độ tại một số thời điểm (h)
trong cùng một ngày, chúng ta có thể truy cập trang
https://accuweather.com. Hình 1 là nhiệt độ dự báo ở Thành
phố Hồ Chí Minh tại một số thời điểm trong ngày 15/3/2022.
Khi biểu diễn các dữ liệu lên bảng, ta có bảng giá trị sau
(h)

10

11

12

13

14

30

32

33

34

34

a) Nhiệt độ có phải là hàm số của thời điểm hay không? Vì sao?
b) Thời điểm có phải là hàm số của nhiệt độ hay không? Vì sao?

LUYỆN TẬP

50:50

Key

Câu 1. Điền vào chỗ trống: Nếu với mỗi giá trị thuộc , ta
xác định được … giá trị tương ứng thuộc tập hợp số
thực thì ta có một hàm số.

A. một

C. ba

B. hai

D. một và chỉ

một

Key

Câu 2. Cho hàm số . Tính ?

A.

B.

C.

D.

Bài 2 (SGK – tr58)
a)
+ Với
+ Với
+ Với

Giải
b)
+
+
+
+

VẬN DỤNG

Bài 3 (SGK – tr58)
Cho một thanh kim loại đồng chất có khối lượng riêng là 7,8 g/cm3.
a) Viết công thức tính khối lượng (g) theo thể tích (cm3). Hỏi có phải là
hàm số của hay không? Vì sao?
b) Tính khối lượng của thanh kim loại đó khi biết thể tích của thanh kim
loại đó là cm3.

Bài 3 (SGK – tr58)

Giải

a) Công thức tính khối lượng theo thể tích là:
Suy ra
Với mỗi giá trị của ta xác định được một giá trị của nên là hàm số của .
b) Với ta có
Vậy khi biết thể tích của thanh kim loại đó là thì khối lượng của thanh kim
loại đó là .

Bài 4 (SGK – tr58) Dừa sáp là một trong những đặc sản lạ, quý
hiếm và có giá trị dinh dưỡng cao, thường được trồng ở Bến Tre hoặc
Trà Vinh. Giá bán mỗi quả dừa sáp là 200 000 đồng.
a) Viết công thức biểu thị số tiền (đồng) mà
người mua phải trả khi mua (quả) dừa sáp. Hỏi
có phải là hàm số của hay không? Vì sao?
b) Hãy tính số tiền mà người mua phải trả khi
mua 10 quả dừa sáp.

Hướng dẫn về nhà
- Xem lại các bài tập đã giải
- Chuẩn bị bài mới: Mật phẳng tọa độ