MĐ 20 - Lắp đặt điện

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: khoa CN-XD
Người gửi: Trần Xuân Hoàng (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:22' 10-01-2026
Dung lượng: 2.3 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn: khoa CN-XD
Người gửi: Trần Xuân Hoàng (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:22' 10-01-2026
Dung lượng: 2.3 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
1 người
(Trần Xuân Hoàng)
UBND TỈNH LAI CHUÂU
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG
GIÁO TRÌNH
MÔ-ĐUN: LẮP ĐẶT ĐIỆN
NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 234/QĐ-CĐCĐ ngày 21 tháng 7 năm 2023 của
Trường Cao đẳng Cộng đồng tỉnh Lai Châu
Lai Châu, năm 2023
BÀI 2: LĂP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN TRONG NHÀ
Mục tiêu bài học:
- Trình bày được các yêu cầu của mạng điện chiếu sáng theo nội dung bài đã
học.
- Lắp đặt được mạng điện chiếu sáng theo sơ đồ.
- Thực hiện được các mạch chiếu sáng đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo.
Nội dung bài học:
2.1. Các phương thức đi dây
2.1.1. Phương pháp gia công góc vuông trên cùng 1 mặt phẳng
* Đường vuông góc
28
✓ Cắt gen hộp góc vuông (hình 2.1.)
o Kẻ đường cần cắt bằng bút trên gen
o Cắt theo đường đã kẻ
Hình 2.1. Cắt ghen hộp góc vuông
✓ Cắt gen hộp hình chữ Z (hình 2.2.)
Hình 2.2. Cắt ghen hộp góc vuônghình chữ Z
Bước 1: Đo kích thước vạch dấu để cắt (Hình 2.3.)
- Đặt 2 thân ống chồng lên nhau để lấy hình vuông.
Hình 2.3. Lấy dấu trên ghen
Bước 2: Kẻ đường chéo hình vuông để cắt ống theo hình (Hình 2.4)
Hình 2.4. Cắt ghen góc vuông
Bước 3: Ta được thân ống bắt vít trên tường như (Hình 2.5)
.
29
Hình 2.5. Khoan bắt vít ghen góc vuông
Bước 4: Đặt thân khép vuông lên gen đã cắt để lấy đường chéo (hình 2.6)
Hình 2.6: Lấy dấu đường chéoghen góc vuông
Bước 5: Ta được đường vuông góc sau khi cắt xong và bắt vít (hình 2.7)
Hình 2.7: Khoan bắt vít đường vuông góc
2.5.2. Phương pháp gia công tại điểm giao nhau chữ T
Bước 1. Khớp và cắt 2 đường giao nhau (hình 2.8)
Hình 2.8: Cắt thân ghen vuông góc hình chữ T
Bước 2: Nắp ống làm tương tự như thân ống (hình 2.9).
30
Hình 2.9: Cắt nắp ghen vuông góc hình chữ T
2.5.3. Phương pháp tạo các góc gen hộp cở đoạn nhiều gấp khúc như (hình 210).
Hình 2.10: Cắt ghen gấp khúc nhiều đoạn
Bước1: Đo đường gấp khúc
Hình 2.11: Đo ghen gấp khúc đoạn 1
Bước 2: Cắt và tạo mối gấp đầu tiên
Hình 2.12: Cắt ghen gấp khúc đoạn1
Bước 3: Đo mối gấp thứ 2
31
Hình 2.13: Đo ghen gấp khúc đoạn2
Bước 4: Cắt tạo mối gấp thứ 2
Hình 2.14: Cắt ghen gấp khúc đoạn2
Bước 5: Đo kích thước đoạn tiếp theo.
Hình 2.15: Đo ghen gấp khúc đoạn3
Bước 6: Cứ như vậy ta tạo được mối ghép như hình vẽ
Hình 2.16: Các mối ghép ghen gấp khúc đoạn
Chú ý: Phần nhô cao nhất phải đo dàu hơn bằng bề dày thân hộp cách điện.
Cách làm nắp cũng tương tự như làm thân.
32
2.6. Lắp đặt gen hộp
- Từ góc vuông nhà xây dựng ,ta dùng máy rọi để lấy dấu đường thẳng theo tia
laze đúng như kích thước bản vẽ yêu cầu đi dây.
- Trên đường vạch dấu cưa (0,5- 0,7 ) dùng khoan lỗ đặt sâu trong tường
- Đặt thân gen hộp đúng đường đã vạch dấu và bắt vít vào sâu bằng khoan bắn vít.
2.7. Các sai phạm trong quá trình thi công gen hộp
- Các mối ghép không kín khít do cắt mối ghép không chuẩn.
- Chọn gen hộp không để chứa dây cần để cung cấp điện
- Các mối ghép sâu chật hoặc lỏng do sử dụng mũi khoan nhỏ hoặc to hơn sâu
- Đi đường ống không thẳng do vạch dấu không chuẩn.
2.8. An toàn.
- Trong quá trình làm phải chú ý kéo và kìm vắt phải để đúng vị trí.
- Khi cưa cần chú ý an toàn trong quá trình cắt ghen.
- Khi làm xong phải thu dọn và kiểm tra số lượng dụng cụ trong quá trình làm
mới đựơc nghỉ.
- Không nô nghịch trong quá trình thực tập . Không dùng các thiết bị học tập để
nô đùa.
- Khi dùng thang phải chắc chắn nếu cao quá phải có dây an toàn.
- Khi khoan trên cao cần chú ý bắn thang hoặc giàn giáo chắc chắn và độ cao trên
4 m cần có dây an toàn.
- Chỉnh sửa lỗi kỹ thuật (nếu có).
33
BÀI 2: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN TRONG NHÀ
Mục tiêu bài học:
- Kiến thức:
+ Trang bị kiến thức cơ bản về phương pháp gia công đường ống tròn
+ Lựa chọn đường kính ống trong lắp đặt
- Kỹ năng: Gia công và lắp đặt đường ống đúng quy trình đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Phát huy khả năng tư duy, sáng tạo và ý thức nghiên cứu trong học tập
+ Tích cực, chủ động trong việc gia côngống,ứng dụng trong thựctế sản
xuấtvàđờisống
Nội dung
bài học:
3.1. Cách uốn ống nhựa: Có 2 phương pháp uốn cơ bản
3.1.1. Uốn ống nhựa pvc bằng cát
Bước 1: Sử dụng keo bịt đầu ống để cát không bị đổ ra ngoài.
Hình 3.1: Bít đầu ống PVC
Bước 2: Cho cát vào ống luồn dây điện.
Hình 3.2: Cho cát vào ống PVC
Bước 3: Hơ nóng ống và uốn ống nhựa theo hình dạng mà mình mong muốn.
34
Hình 3.3: Gia nhiệt điểm uốn ống PVC
3.1.2. Uốn ống luồn dây điện pvc bằng lò xo chuyên dụng
Bước 1: Luồn lò xo vào ống nhựa.
Bước 2: Hơ nóng ống.
Bước 3: Dùng vật có hình trụ để kê ống và uống cong ống theo vật kê.
Bước 4: Cố định ống bằng dây thít.
Bước 5: Rút lò xo và ngâm ống nhựa luồn dây điện vào nước lạnh.
Hình 3.4: Uốn ống PVC bằng lò xo chuyên dụng
3.2. Uốn góc đường kính d16, d20, d32
3.2.1 Các kiến thức lý thuyết liên quan
- Công dụng của uốn góc: Dùng để đổi hướng khi luồn dây qua các mặt phẳng
vuông góc.
- Chọn ống để luồn dây
+ Ông PVC D20 kéo được 7 dây 1.5mm2 ;6 dây 2.5mm2 ; 3 dây 4mm2 .
+ Ông PVC D25 kéo được 11 dây 1.5mm2; 9 dây 2.5mm2; 6 dây 4mm2; 3
dây 6mm2.
+ Ông PVC D32 kéo được 6 dây 6mm2; 3 dây 16mm2.
+ Ống PVC D40 Kéo được 5 dây ; 3 dây 25mm2
3.2.2 Trình tự uốn góc vuông
Bước 1:Chuẩn bị dụng cụ:
35
Hình 3.5: Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn( có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ )
Hình 3.6: Cố định dây vào Lò xo uốn ống.
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và điểm
giữa
của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ điểm uốn.
Hình 3.7: Đo điểm cần uốnLò xo uốn ống.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống ).
Hình 3.8: Luồn Lò xo uốn ống cho đến điểm lấy dấu.
36
Bước 5: Uốn cong góc:
+ Đặt tay cầm cữ ống ghen vào giữa đầu gối, hai tay cầm hai bên cách điểm cữ
(10-15)Cm , uốn đỉnh góc .
Hình 3.9: Phương pháp cầm cữ điểm uốn bằng lò xo
+ Từ đỉnh đã uốn nắn quanh đầu gối về hai bên khoảng 10-15 phân sao cho sau
khi uốn đường cong ống bằng 6 lần bán kính ống đường kính .
Hình 3.10: Phương pháp uốn cong theo bán kính bằng lò xo
Chú ý :Uốn góc cong phải nhỏ hơn 900 để ống giãn ra là vừa.(Cần phải uốn dần
dần không nên uốn 900 một lần để góc uốn cong quá gấp và bẹp..)Khi uống xong để
ghen trên mặt phẳng 2 đầu phải bằng nhau.Tại góc không đượcgãy gãy, bẹp.
3.2.3. Các sai phạm trong quá trình uốn ống
- Kích thước góc vuông khi uốn ống quá nhỏ dãn tới không luốn đước dây dân điện.
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.3. Uốn vai ống nổi đường kính d16, d20, d32
3.3.1. Các kiến thức liên quan
Công dụng: Tại các đường ống giao nhau riêng lẻ khi các ống dẫn dây điện
chồng đè lên nhau.cần phải uốn vai.
- Chọn ống để luồn dây
+ Ống PVC D20 kéo được tối đa 7 dây 1.5mm2 ;6 dây 2.5 mm2; 3 dây 4mm2.
+ Ống PVC D25 kéo được tối đa 11 dây 1.5mm2; 9 dây 2.5mm2; 6 dây
4mm2; 3 dây 6mm2.
+ Ông PVC D32 kéo được tối đa 6 dây 6mm2; 3 dây 16mm2.
37
+ Ống PVC D40 Kéo được tối đa 5 dây; 3 dây 25mm2
Hình 3.11: Uốn ống gối lên nhau
3.3.2 Quá trình thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ: Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn (có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ ).
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và điểm
giữa của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ điểm uốn.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống).
Các bước 1- 4 giống như uốn góc vuông.
Bước 5: Uốn vai như sau.:
- Uốn đỉnh ống: Đặt tay cầm cữ ống ghen vào giữa đầu gối, hai tay cầm hai bên
cách điểm cữ (10-15)cm. uốn đỉnh vai 1 góc 120 độ. Nhưng chỉ uốn1 lần với lực uốn
từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.12: Uốn đỉnh vai ống PVC
+ Lật ngược ống lại cách 15 cm từ đỉnh ống uốn ngược lại ,nhưng chỉ uốn1 lần
với lực uốn từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.13: Uốn bên vai thứ nhất ống PVC
38
+ Từ đỉnh ống đối diện với phía vừa uốn tiếp tục uốn ngược lại ,nhưng chỉ uốn1
lần với lực uốn từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.14: Uốn bên vai thứ hai ống PVC
Ta được vai uốn xong như sau:
Hình 3.15: Uốn xong hai bên vai ống PVC
Tại các nút giao nhau của các đường ống cần phải uốn vai, tùy thuộc vào thực tế
ta điều chỉnh hợp lý
+ Giao một ống: Độ cao cung uốn ~6-8cm và chiều dài vai ống khi uốn xong 1012
+ Giao hai ống: Độ cao cung uốn ~10-12 và chiều dài vai ống khi uốn xong là 153.3.3. Các sai phạm trong quá trình uốn ống
20
- Kích thước vai ống khi uốn xong quá nhỏ lớn dẫn tới mói giao nhau giữ cá
đướng ống quá lớn ảnh hưởng tới bên xây dựng .
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
- Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Vai uốn quá nhọn làm cho khó luồn dây đi trong ống
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.4. Uốn hình chữa Z
3.4.1. Các kiến thức lý thuyết liên quan
- Tại những điểm đường ống tròn đi qua có sự gấp khúc nhiều và ngắn ta phải
uốn vai.
- Khi cần dẫn điện 2 dây < kích thước 1x1 đi trong ống ta dùng d16, cần dẫn điện
(2-3) dây < kích thước 1x2,5 đi trong ống ta dùng d10, cần dẫn điện ( 2-3) dây < kích
thước 1x 4 đi trong ống ta dùng d32, Nêu nhiều hơn ta đi 2 ống song song.
39
3.4.2. Cách uốn hình chữ Z
Bước 1: Bước 1:Chuẩn bị dụng cụ:Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn( có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ ).
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và
điểm giữa của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ
điểm uốn.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống ).
Các bước 1- 4 giống như uốn góc vuông
Bước 5: Như uốn góc vuông.
Hình 3.16: Uốn điểm thứ nhất của ống PVC
Bước 6. Lật ngược lại theo đúng khoảng cách đã do trên thực tế để uốn đỉnh vuông
ngược lại và uốn góc vuông ngược lại với góc vuông ban đầu để được như hình vẽ.
Hình 3.17: Uốn điểm thứ hai của ống PVC
3.4.3. Các sai phạm trong quá trình uốn chữ Z
- Kích thước khi uốn ống không đúng với cá đường gấp khúc trên thực tế do khi uốn
không đo kích thức các đỉnh uốn đúng với đỉnh đường gấp khúc trên tường cần đi ống.
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
- Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Góc uốn quá nhọn làm cho khó luồn dây đi trong ống
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.5. Lắp đặt ống
3.5.1. Các kiến thức liên quan
*Các yêu cầu khi lắp đặt
40
Hình 3.18: Đục tường lắp đặt ống
- Định vị và đánh dấu vị trí các hộp nối dây và ra dây. Định tuyến ống giữa các
hộp nối dây theo bản vẽ thi công. Với trường hợp ống thép, đánh dấu vị trí các điểm
treo/ lắp giá đỡ ống bằng phương pháp hàn hoặc khoan vào kết cấu.
- Khoét lỗ trên tường/ trần hoặc khoan/hàn để gắn các hộp nối dây có số đầu nối
và chiều nối ống tương ứng bản vẽ. Hộp nối phải được bảo vệ thích hợp tuỳ theo công
tác gắn âm sàn hay gắn nổi để chống các sự phá hoại vô ý hoặc làm bẩn hộp ở bên
trong như che đậy hộp bằng tấm gỗ hoặc tấm xốp, bao bằng tấm nhựa… Các lỗ chờ
thân hộp và nắp hộp sẽ được bịt lại hoặc không tháo các tấm che ra để giữ vệ sinh bên
trong hộp.
- Với ống đi nổi: Khoan lỗ/ hàn/ đóng đinh … để lắp giá đỡ ống/ kẹp giữ ống
theo tuyến ống đã định.
- Uốn ống theo tuyến ống đã được định vị, phải uốn nhẹ nhàng, các ống bị bẹp,
nứt phải được thay thế.
- Lắp nối ống, dán keo chắc chắn/ ren đầu ống để lắp ống nối cho các điểm nối và
định vị ống vào các hộp nối ống. Luồn dây mồi vào trong ống trước khi lắp bịt đầu
ống hoặc cổ ống (bushing) . Khi phải ren đầu ống, toàn bộ đường ren phải được quét
sơn để chống rỉ trước khi lắp cổ ống.
- Đối với ống âm sàn, sau khi lắp ống và luồn dây mồi phải bịt tạm đầu ống để
tránh bê tông hoặc các tạp chất có thể chui vào làm tắc ống và neo cố định ống vào kết
cấu để tránh làm cho tuyến ống bị dịch chuyển hoặc đứt gãy trong quá trình đổ bê
tông. Theo dõi công tác đổ bê-tông để tránh cho việc các tấm bịt bị hở ra làm bê tông
chui vào ống và tuyến ống có thể bị lệch do bê tông chèn.
- Đối với ống âm tường, sau khi tường xây xong và chưa tô mới có thể thực hiện
được: Vạch dấu tuyến ống trên tường, cắt và đục rãnh trên tường để lắp ống và hộp
nối, nếu có nhiều ống đi trên một tuyến thì các ống phải được lắp cách nhau bằng một
khoảng ống, khoảng cách từ ống ngoài cùng đến mép tường cắt sẽ bằng một khoảng
ống, các ống sẽ được cố định chắc chắn, dùng vữa chèn chặt và tô trác phủ áo tuyến
ống. Trước khi tô hoàn thiện bề mặt tường, dùng lới mắc cáo bao phủ tuyến ống để
tránh tình trạng rạng nứt tường.
- Kiểm tra, đánh dấu tuyến ống hoàn thành vào bản vẽ thi công. Làm yêu cầu tư
vấn kiểm tra và nghiệm thu bằng mẫu nghiệm thu thi công.
- Vệ sinh toàn bộ vật liệu thừa, giữ khu vực thi công sạch và gọn gàng
41
3.5.2 Các bước lắp đặt
a) Công tác chuẩn bị
- Kiểm tra các công tác xây dựng liên quan đến công tác lắp đặt ống điện đã được
thực hiện xong.
- Chuẩn bị biện pháp an toàn:
- Giàn giáo, chống, cùm, sàn thao tác, lan can, dây chằng
- Dây đai an toàn/ Đai toàn thân (nếu có yêu cầu)
- Bình chữa cháy, quạt thông gió, khay hứng xỉ hàn hoặc tấm chắn xỉ – nếu có
yêu cầu
- Kính đeo mắt an toàn cho công tác khoan và mặt nạ hàn
- Kiểm tra an toàn thiết bị điện, đèn chiếu sáng cầm tay (nếu có yêu cầu), dây
nguồn và thiết bị cấp nguồn điện thi công
- Giày, nón bảo hộ, găng tay và găng tay hàn
- Biển báo khu vực làm việc, băng cảnh báo an toàn (nếu có yêu cầu).
- Bản vẽ thi công về chi tiết lắp đặt đã được phê duyệt, phiên bản mới nhất, bản
vẽ thể hiện đầy đủ các chi tiết:
- Định vị tuyến ống trên mặt bằng, cao độ lắp, thứ tự ống
- Loại ống và chi tiết giá đỡ, nẹp ống, phụ kiện…
- Các yêu cầu kỹ thuật điển hình rẽ nhánh, bẻ góc ống, nối ống, bịt đầu… (nếu có)
- Chuẩn bị vật tư: Theo danh mục vật tư liên quan, gồm:
Vị trí lắp đặt công tắc, ổ cắm điện, nguồn đầu chờ theo tiêu chuẩn hiện hành
- Ống điện (nhựa, thép mạ kẽm), hộp nối dây, phụ kiện ống (bẻ góc, rẽ nhánh,
nối ống, bịt đầu…)
- Keo dán ống/ que hàn, sơn, giẻ lau
- Vít và neo nhựa (tắc-kê)/ bu-lông neo, đinh
- Kẹp giữ ống & kẽm định vị ống/ giá đỡ ống & dây mồi
- Kiểm tra dụng cụ thi công và thiết bị đo đảm bảo hoạt động tốt và an toàn.
- Máy hàn điện, máy cắt, máy mài, máy khoan cầm tay,…
- Máy uốn ống thép/ máy uốn nhiệt, máy ren đầu ống, cưa sắt…
- Dụng cụ thi công.
b) Công tác lắp đặt
- Xác định vị trí lắp đặt.
- Sử dụng máy Laser và thước mét xác định tọa độ tuyến ống luồn. Căn cứ vào
bản vẽ triển khai để định vị tuyến đi của hệ thống ống luồn dây nổi trên trần và âm
trong tường.
- Định vị chính xác và căn cứ vào vị trí công tắc, ổ cắm để căn chỉnh toàn bộ ống
đi âm tường một cách hợp lý.
c). Lắp đặt ống luồn âm tường, âm sàn/vách, ống đi trên trần giả và đế âm
C.1 Ống âm tường gạch/Sàn-Concealed conduit in brick wall/Slab
* General/ Các công tác chung
- Cắt tường/sàn phải chính xác và tương thích đủ để lắp đặt ống
42
- Chuẩn bị vật tư & dụng cụ cầm tay như ống PVC, hộp âm, những linh kiện
khác, máy khoan và máy uốn cong.
- Đánh dấu vị trí của công tắc & hộp mối nối ở tường gạch/sàn theo như bản vẽ
phê duyệt.
- Sau khi lớp gạch đã hoàn thiện, lấy dấu lối dẫn ống trên bức tường gạch với 2
đường đã đánh dấu theo như kích cỡ ống, khoảng cách & số lượng được lắp đặt.
- Sử dụng lưỡi cắt đá để cắt bức tường gạch/sàn một cách chính xác với 2 đường
đã đánh dấu.
- Sử dụng đục & búa để đục thành khoảng trống giữa 2 đường đã lấy dấu để lắp
ống.
- Đục những đường trên tường gạch/sàn để lắp đặt ống.
- Lắp đặt ống & hộp âm như bản vẽ đã duyệt.
- Hộp âm phải chèn đầy xốp và dán băng keo để ngăn chặn hồ vữa dính vào hộp.
- Ống âm sẽ được bảo vệ bằng vít hoặc mẫu con kê được phê duyệt để tránh di
chuyển trong lúc trám vữa.
- Vị trí hoàn công của ống điện phải được ghi lại trước khi tô trát.
- Sử dụng vữa để trám vết cắt sau khi chôn ống vào tường gạch.
- Đặc thù tại dự án là thực hiện thi công cuốn chiếu từ dưới lên trên kết cấu tường
gạch; sàn, dầm bê tông đổ tại dự án. Do đó, phần lắp đặt ống được chia thành ba hình
thức lắp đặt:
- Ống đi âm tường
- Ống đi nổi trên trần giả
- Ống đi âm sàn; tại những vị trí đặc biệt do trần giả thấp hơn dầm biên bê tông
(do không được cắt đục ảnh hưởng đến cấu kiện). Lưu ý: Hạn chế tối đa công tác đi
ống âm sàn.
- Sau khi xác định các vị trí, tuyến đi của ống luồn dây, công nhân sẽ gia công
các đoạn ống phù hợp với từng vị trí, phương pháp gia công cụ thể như sau
- Ống luồn dây được cắt bằng kìm cắt ống nhựa.
- Dùng lò xo uốn ống để uốn ống luồn.
- Nối các đoạn ống với nhau bằng măng xông trơn.
- Cố định ống luồn vào hộp chia ngả bằng.
- Cố định đế âm, hộp nối bằng khớp nối ren và đầu vặn răng.
- Cố định ống luồn vào trần, vách bằng càng cua.
- Đối với tường gạch, ống cứng đi âm trong tường thì dùng thép buộc (0,5m một
mối).
- Sau khi hoàn thiện công tác đi âm ống trong tường, ta dùng vữa xi măng trát lại
những vị trí cắt.
- Dùng nivo căn chỉnh đế âm chính xác, ta dùng vữa xi măng chôn chặt cố định
đế âm. Mặt đế âm phải chôn bằng mặt tường hoặc sâu hơn so với bề mặt tấm tường từ
5mm-10mm.
43
* Chú ý: Trong quá trình thi công những vị trí thi công nào không đảm bảo an
toàn nhà thầu có trách nhiệm báo lại cho nhà thầu xây dựng, TVGS, Ban QLDA để xử
lý, gia cố kịp thời.
C.2 . Lắp đặt ống đi âm tường
- Sử dụng ống luồn đi ngầm tường theo phương thẳng đứng đúng với vị trí thiết
bị hoặc ngang vuông góc với mép tường.
Lưu ý: Không được lắp đặt ống đi chéo. Tại những vị trí đặc biệt bắt buộc, chỉ
cho phép cắt chéo hoặc ngang với độ dài ≤50cm trừ khi có ý kiến của chủ đầu tư hoặc
tư vấn giám sát. Yêu cầu phải hạn chế tối đa đối với công tác trên
- Đảm bảo đội xây dựng đã hoàn thành tường và vệ sinh để tiến hành công việc
của điện
- Kiểm tra các điểm tham chiếu cần thiết thì có sẵn cho cao độ sàn
- Đánh dấu vị trí công tắc, ổ cắm và tuyến ống luồn ở cao độ phù hợp theo như
bản vẽ thi công đã được phê duyệt
- Đảm bảo kích thước hộp đấu nối và cắt một lỗ có kích thước lớn hơn một chút
so với kích thước hộp được đánh dấu vị trí trên tường với độ sâu vừa đủ.
- Trước khi cắt đục phải phun nước vào nơi đã đánh dấu
- Bắt đầu cắt vị trí đánh dấu cho đi ống điện với sự giúp đỡ của máy cắt, đục và
búa sau khi cắt.
- Sau khi xác định được vị trí ống nổi từ trần đi âm tường đi xuống ổ cắm, công tắc, tủ
điện, ta tiến hành cắt thẳng trên tấm tường, tùy theo số lượng ống sẽ có độ rộng cắt tường
khác nhau: 1 ống (cắt 3cm), 2 ống (cắt 5 cm), 3 ống (cắt 10cm), độ sâu 2-4cm
- Dùng xi măng để cố định hộp đấu nối cho đúng và để thiết lập, cài vào các ống
luồn độ dài cần thiết của đường đi của chúng.
- Trám trét lỗ bằng lưới và xi măng
- Sau khi thiết lập hộp đấu nối, kết nối ống chờ cho công tắc/ ổ cắm/ tủ điện âm
tường đến hộp đấu nối
- Tất cả các hộp đấu nối âm tường cần phải được dán băng dính bên ngoài (Nắp
tôn, nắp nhựa)để tránh vữa, bụi bẩn, vữa trát xâm nhập vào box và các lỗ ren
- Xác định chính xác vị trí, cao độ bằng thước mét và bắn dây mực cân bằng cho
công tắc, ổ cắm, tủ điện, sau đó tiến hành dùng máy cắt cắt tường đúng với kích thước,
cao độ đặt vừa đế âm.
C.3 Concealed conduit in Dry wall/Ống âm ở vách ngăn
General/ Các công tác chung
- Chuẩn bị những vật tư & dụng cụ như ống PVC, hộp mối nối, những linh kiện
khác, máy uốn cong và dụng cụ cầm tay.
- Sau khi mặt đầu tiên của tường hoàn thiện, đánh dấu vị trí ống âm, hộp đầu mối
nối theo như bản vẽ.
- Khi cần thiết đặt khung giá đỡ cho hộp âm.
- Lắp đặt ống với khoảng cách & số lượng theo bản vẽ đã duyệt.
- Hộp âm sẽ giữ vững khung vách chắn bằng cách đặt hộp đầu nối như khung giá
đỡ đã duyệt. Khung giá đỡ theo vật tư đã đệ trình.
44
chéo.
- Những ống này phải lắp đặt theo đường thẳng, không được lắp đặt theo đường
- Bảo đảm số lượng & vị trí của ống âm trước khi lắp đặt mặt vách chắn thứ 2.
C.4 Lắp đặt ống đi âm sàn
- Sử dụng ống cứng để đi âm sàn sau khi xác định được vị trí để đi ống. Sau đó
dùng máy cắt rãnh sâu lớn hơn đường kính ống 1cm theo tuyến ống đã xác định sẵn.
- Đối với hệ thống ống kết nối giữa các điểm cấp nguồn đi âm sàn, ống được lắp
đặt với khoảng cách ngắn tối đa để dễ luồn dây, giảm thiểu rủi ro tắc ống trong quá
trình các đơn vị thi công xây dựng và hạn chế đường cắt đảm bảo không ảnh hưởng
đến kết cấu sàn bê tông.
- Luồn dây rứa sẵn trước để phục vụ công tác kéo rải dây sau này nếu đường ống
dài
- Đóng đinh bê tông, buộc dây thép nhỏ tiến hành công tác ghi ống 2-3m 1 điểm
tùy theo vị trí mối nối, khoảng cách, hướng đi của ống
- Tiến hành trám trát mặt sàn cho bằng với cost thô của sàn để bàn giao cho các
bên thi công hạng mục tiếp theo.
C.5 Lắp đặt ống đi nối trên trần
Chuẩn bị những vật tư & dụng cụ như ống PVC, hộp đấu nối, những linh kiện
khác, máy uốn cong và dụng cụ cầm tay.
Những ống đi nổi sẽ đặt theo bản vẽ đã phê duyệt.
Lấy dấu đường ống trên tường gạch/bê tông theo như bản vẽ được duyệt.
Ống đi nổi sẽ được giữ đúng vị trí bởi các bát kẹp gắn thẳng vào tường gạch/bê
tông. Cung cấp ống ruột gà cho mỗi mối nối giãn nở, thiết bị.
- Xác định vị trí tuyến ống bằng cách đo từ mép tường ra tuyến ống đầu tiên dựa
vào kích thước trong bản vẽ thi công.
- Sử dụng ống cứng đi nổi trên trần. Các ống nằm cạnh nhau được bắn song song
và khoảng cách giữa tim 2 ống là 4-8cm. Tại những vị trí cua góc, ống được bẻ uốn
vuông góc và kết nối vào ống mềm âm tường bằng măng xông trơn.
- Khoảng cách bắn kẹp C trên 1 tuyến ống thẳng là 1,2-1,5m/1 kẹp C. Tại những
vị trí rẽ nhánh và thả đầu chờ dây đèn, ta dùng box chia 2, 3, 4 để chia nhánh cho các
tuyến ống và thả dây chờ.
- Tại những vị trí có nhiều tuyến ống giao nhau tại 1 điểm, ta dùng hộp nối dây
để thuận lợi cho việc lắp ống, kéo dây và phân biệt các tuyến ống.
3.6. An toàn
Sau mỗi lần lắp đặt xong 1 tuyến ống người thi công có trách nhiệm dùng bản vẽ
thi công kiểm tra cẩn thận để đảm bảo không nhầm lẫn giữa các tuyến ống khác với
nhau, sau đó đánh dấu tuyến ống để đảm bảo không nhầm lẫn.
- Vít và neo nhựa (tắc-kê)/ bu-lông neo, đinh
- Kẹp giữ ống & kèm định vị ống/ giá đỡ ống & dây mồi
- Kiểm tra dụng cụ thi công và thiết bị đo đảm bảo hoạt động tốt và an toàn.
- Sử dụng an toàn máy hàn điện, máy cắt, máy mài, máy khoan cầm tay,…
- Sử dụng an toàn máy uốn ống thép/ máy uốn nhiệt, máy ren đầu ống, cư
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG
GIÁO TRÌNH
MÔ-ĐUN: LẮP ĐẶT ĐIỆN
NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 234/QĐ-CĐCĐ ngày 21 tháng 7 năm 2023 của
Trường Cao đẳng Cộng đồng tỉnh Lai Châu
Lai Châu, năm 2023
BÀI 2: LĂP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN TRONG NHÀ
Mục tiêu bài học:
- Trình bày được các yêu cầu của mạng điện chiếu sáng theo nội dung bài đã
học.
- Lắp đặt được mạng điện chiếu sáng theo sơ đồ.
- Thực hiện được các mạch chiếu sáng đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo.
Nội dung bài học:
2.1. Các phương thức đi dây
2.1.1. Phương pháp gia công góc vuông trên cùng 1 mặt phẳng
* Đường vuông góc
28
✓ Cắt gen hộp góc vuông (hình 2.1.)
o Kẻ đường cần cắt bằng bút trên gen
o Cắt theo đường đã kẻ
Hình 2.1. Cắt ghen hộp góc vuông
✓ Cắt gen hộp hình chữ Z (hình 2.2.)
Hình 2.2. Cắt ghen hộp góc vuônghình chữ Z
Bước 1: Đo kích thước vạch dấu để cắt (Hình 2.3.)
- Đặt 2 thân ống chồng lên nhau để lấy hình vuông.
Hình 2.3. Lấy dấu trên ghen
Bước 2: Kẻ đường chéo hình vuông để cắt ống theo hình (Hình 2.4)
Hình 2.4. Cắt ghen góc vuông
Bước 3: Ta được thân ống bắt vít trên tường như (Hình 2.5)
.
29
Hình 2.5. Khoan bắt vít ghen góc vuông
Bước 4: Đặt thân khép vuông lên gen đã cắt để lấy đường chéo (hình 2.6)
Hình 2.6: Lấy dấu đường chéoghen góc vuông
Bước 5: Ta được đường vuông góc sau khi cắt xong và bắt vít (hình 2.7)
Hình 2.7: Khoan bắt vít đường vuông góc
2.5.2. Phương pháp gia công tại điểm giao nhau chữ T
Bước 1. Khớp và cắt 2 đường giao nhau (hình 2.8)
Hình 2.8: Cắt thân ghen vuông góc hình chữ T
Bước 2: Nắp ống làm tương tự như thân ống (hình 2.9).
30
Hình 2.9: Cắt nắp ghen vuông góc hình chữ T
2.5.3. Phương pháp tạo các góc gen hộp cở đoạn nhiều gấp khúc như (hình 210).
Hình 2.10: Cắt ghen gấp khúc nhiều đoạn
Bước1: Đo đường gấp khúc
Hình 2.11: Đo ghen gấp khúc đoạn 1
Bước 2: Cắt và tạo mối gấp đầu tiên
Hình 2.12: Cắt ghen gấp khúc đoạn1
Bước 3: Đo mối gấp thứ 2
31
Hình 2.13: Đo ghen gấp khúc đoạn2
Bước 4: Cắt tạo mối gấp thứ 2
Hình 2.14: Cắt ghen gấp khúc đoạn2
Bước 5: Đo kích thước đoạn tiếp theo.
Hình 2.15: Đo ghen gấp khúc đoạn3
Bước 6: Cứ như vậy ta tạo được mối ghép như hình vẽ
Hình 2.16: Các mối ghép ghen gấp khúc đoạn
Chú ý: Phần nhô cao nhất phải đo dàu hơn bằng bề dày thân hộp cách điện.
Cách làm nắp cũng tương tự như làm thân.
32
2.6. Lắp đặt gen hộp
- Từ góc vuông nhà xây dựng ,ta dùng máy rọi để lấy dấu đường thẳng theo tia
laze đúng như kích thước bản vẽ yêu cầu đi dây.
- Trên đường vạch dấu cưa (0,5- 0,7 ) dùng khoan lỗ đặt sâu trong tường
- Đặt thân gen hộp đúng đường đã vạch dấu và bắt vít vào sâu bằng khoan bắn vít.
2.7. Các sai phạm trong quá trình thi công gen hộp
- Các mối ghép không kín khít do cắt mối ghép không chuẩn.
- Chọn gen hộp không để chứa dây cần để cung cấp điện
- Các mối ghép sâu chật hoặc lỏng do sử dụng mũi khoan nhỏ hoặc to hơn sâu
- Đi đường ống không thẳng do vạch dấu không chuẩn.
2.8. An toàn.
- Trong quá trình làm phải chú ý kéo và kìm vắt phải để đúng vị trí.
- Khi cưa cần chú ý an toàn trong quá trình cắt ghen.
- Khi làm xong phải thu dọn và kiểm tra số lượng dụng cụ trong quá trình làm
mới đựơc nghỉ.
- Không nô nghịch trong quá trình thực tập . Không dùng các thiết bị học tập để
nô đùa.
- Khi dùng thang phải chắc chắn nếu cao quá phải có dây an toàn.
- Khi khoan trên cao cần chú ý bắn thang hoặc giàn giáo chắc chắn và độ cao trên
4 m cần có dây an toàn.
- Chỉnh sửa lỗi kỹ thuật (nếu có).
33
BÀI 2: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN TRONG NHÀ
Mục tiêu bài học:
- Kiến thức:
+ Trang bị kiến thức cơ bản về phương pháp gia công đường ống tròn
+ Lựa chọn đường kính ống trong lắp đặt
- Kỹ năng: Gia công và lắp đặt đường ống đúng quy trình đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Phát huy khả năng tư duy, sáng tạo và ý thức nghiên cứu trong học tập
+ Tích cực, chủ động trong việc gia côngống,ứng dụng trong thựctế sản
xuấtvàđờisống
Nội dung
bài học:
3.1. Cách uốn ống nhựa: Có 2 phương pháp uốn cơ bản
3.1.1. Uốn ống nhựa pvc bằng cát
Bước 1: Sử dụng keo bịt đầu ống để cát không bị đổ ra ngoài.
Hình 3.1: Bít đầu ống PVC
Bước 2: Cho cát vào ống luồn dây điện.
Hình 3.2: Cho cát vào ống PVC
Bước 3: Hơ nóng ống và uốn ống nhựa theo hình dạng mà mình mong muốn.
34
Hình 3.3: Gia nhiệt điểm uốn ống PVC
3.1.2. Uốn ống luồn dây điện pvc bằng lò xo chuyên dụng
Bước 1: Luồn lò xo vào ống nhựa.
Bước 2: Hơ nóng ống.
Bước 3: Dùng vật có hình trụ để kê ống và uống cong ống theo vật kê.
Bước 4: Cố định ống bằng dây thít.
Bước 5: Rút lò xo và ngâm ống nhựa luồn dây điện vào nước lạnh.
Hình 3.4: Uốn ống PVC bằng lò xo chuyên dụng
3.2. Uốn góc đường kính d16, d20, d32
3.2.1 Các kiến thức lý thuyết liên quan
- Công dụng của uốn góc: Dùng để đổi hướng khi luồn dây qua các mặt phẳng
vuông góc.
- Chọn ống để luồn dây
+ Ông PVC D20 kéo được 7 dây 1.5mm2 ;6 dây 2.5mm2 ; 3 dây 4mm2 .
+ Ông PVC D25 kéo được 11 dây 1.5mm2; 9 dây 2.5mm2; 6 dây 4mm2; 3
dây 6mm2.
+ Ông PVC D32 kéo được 6 dây 6mm2; 3 dây 16mm2.
+ Ống PVC D40 Kéo được 5 dây ; 3 dây 25mm2
3.2.2 Trình tự uốn góc vuông
Bước 1:Chuẩn bị dụng cụ:
35
Hình 3.5: Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn( có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ )
Hình 3.6: Cố định dây vào Lò xo uốn ống.
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và điểm
giữa
của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ điểm uốn.
Hình 3.7: Đo điểm cần uốnLò xo uốn ống.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống ).
Hình 3.8: Luồn Lò xo uốn ống cho đến điểm lấy dấu.
36
Bước 5: Uốn cong góc:
+ Đặt tay cầm cữ ống ghen vào giữa đầu gối, hai tay cầm hai bên cách điểm cữ
(10-15)Cm , uốn đỉnh góc .
Hình 3.9: Phương pháp cầm cữ điểm uốn bằng lò xo
+ Từ đỉnh đã uốn nắn quanh đầu gối về hai bên khoảng 10-15 phân sao cho sau
khi uốn đường cong ống bằng 6 lần bán kính ống đường kính .
Hình 3.10: Phương pháp uốn cong theo bán kính bằng lò xo
Chú ý :Uốn góc cong phải nhỏ hơn 900 để ống giãn ra là vừa.(Cần phải uốn dần
dần không nên uốn 900 một lần để góc uốn cong quá gấp và bẹp..)Khi uống xong để
ghen trên mặt phẳng 2 đầu phải bằng nhau.Tại góc không đượcgãy gãy, bẹp.
3.2.3. Các sai phạm trong quá trình uốn ống
- Kích thước góc vuông khi uốn ống quá nhỏ dãn tới không luốn đước dây dân điện.
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.3. Uốn vai ống nổi đường kính d16, d20, d32
3.3.1. Các kiến thức liên quan
Công dụng: Tại các đường ống giao nhau riêng lẻ khi các ống dẫn dây điện
chồng đè lên nhau.cần phải uốn vai.
- Chọn ống để luồn dây
+ Ống PVC D20 kéo được tối đa 7 dây 1.5mm2 ;6 dây 2.5 mm2; 3 dây 4mm2.
+ Ống PVC D25 kéo được tối đa 11 dây 1.5mm2; 9 dây 2.5mm2; 6 dây
4mm2; 3 dây 6mm2.
+ Ông PVC D32 kéo được tối đa 6 dây 6mm2; 3 dây 16mm2.
37
+ Ống PVC D40 Kéo được tối đa 5 dây; 3 dây 25mm2
Hình 3.11: Uốn ống gối lên nhau
3.3.2 Quá trình thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ: Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn (có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ ).
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và điểm
giữa của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ điểm uốn.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống).
Các bước 1- 4 giống như uốn góc vuông.
Bước 5: Uốn vai như sau.:
- Uốn đỉnh ống: Đặt tay cầm cữ ống ghen vào giữa đầu gối, hai tay cầm hai bên
cách điểm cữ (10-15)cm. uốn đỉnh vai 1 góc 120 độ. Nhưng chỉ uốn1 lần với lực uốn
từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.12: Uốn đỉnh vai ống PVC
+ Lật ngược ống lại cách 15 cm từ đỉnh ống uốn ngược lại ,nhưng chỉ uốn1 lần
với lực uốn từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.13: Uốn bên vai thứ nhất ống PVC
38
+ Từ đỉnh ống đối diện với phía vừa uốn tiếp tục uốn ngược lại ,nhưng chỉ uốn1
lần với lực uốn từ từ không được di chuyển uốn quanh đầu gối.
Hình 3.14: Uốn bên vai thứ hai ống PVC
Ta được vai uốn xong như sau:
Hình 3.15: Uốn xong hai bên vai ống PVC
Tại các nút giao nhau của các đường ống cần phải uốn vai, tùy thuộc vào thực tế
ta điều chỉnh hợp lý
+ Giao một ống: Độ cao cung uốn ~6-8cm và chiều dài vai ống khi uốn xong 1012
+ Giao hai ống: Độ cao cung uốn ~10-12 và chiều dài vai ống khi uốn xong là 153.3.3. Các sai phạm trong quá trình uốn ống
20
- Kích thước vai ống khi uốn xong quá nhỏ lớn dẫn tới mói giao nhau giữ cá
đướng ống quá lớn ảnh hưởng tới bên xây dựng .
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
- Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Vai uốn quá nhọn làm cho khó luồn dây đi trong ống
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.4. Uốn hình chữa Z
3.4.1. Các kiến thức lý thuyết liên quan
- Tại những điểm đường ống tròn đi qua có sự gấp khúc nhiều và ngắn ta phải
uốn vai.
- Khi cần dẫn điện 2 dây < kích thước 1x1 đi trong ống ta dùng d16, cần dẫn điện
(2-3) dây < kích thước 1x2,5 đi trong ống ta dùng d10, cần dẫn điện ( 2-3) dây < kích
thước 1x 4 đi trong ống ta dùng d32, Nêu nhiều hơn ta đi 2 ống song song.
39
3.4.2. Cách uốn hình chữ Z
Bước 1: Bước 1:Chuẩn bị dụng cụ:Lò xo uốn ống.
Bước 2: Cố định dây điện đơn vào lò xo cho chắc chắn( có thể dùng kìm cố định
như hình vẽ ).
Bước 3: Đo điểm cần uốn và luồn lò uốn ống: Một tay cầm điểm cần uốn và
điểm giữa của lò xo của điểm uốn. Tay còn lại gấp dây đến đầu ống cần uốn để làm cữ
điểm uốn.
Bước 4: Luồn lò xo uốn ống vào ống ghen cách điện cho đến khi đầu ống chạm
điểm cữ dây điện.( chú ý: một tay vẫn phải giữ điểm cố định uốn ống ).
Các bước 1- 4 giống như uốn góc vuông
Bước 5: Như uốn góc vuông.
Hình 3.16: Uốn điểm thứ nhất của ống PVC
Bước 6. Lật ngược lại theo đúng khoảng cách đã do trên thực tế để uốn đỉnh vuông
ngược lại và uốn góc vuông ngược lại với góc vuông ban đầu để được như hình vẽ.
Hình 3.17: Uốn điểm thứ hai của ống PVC
3.4.3. Các sai phạm trong quá trình uốn chữ Z
- Kích thước khi uốn ống không đúng với cá đường gấp khúc trên thực tế do khi uốn
không đo kích thức các đỉnh uốn đúng với đỉnh đường gấp khúc trên tường cần đi ống.
- Dùng lực quá nhanh quá mạnh làm gãy ống hoặc bẹp ống khi uốn xong.
- Khi uốn xong 2 đầu đường thảng thanh uốn không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
- Làm cho đường ống bị cong, vẹo.
- Góc uốn quá nhọn làm cho khó luồn dây đi trong ống
- Chọn ống quá nhỏ so với yêu cầu đặt dây trong ống.
3.5. Lắp đặt ống
3.5.1. Các kiến thức liên quan
*Các yêu cầu khi lắp đặt
40
Hình 3.18: Đục tường lắp đặt ống
- Định vị và đánh dấu vị trí các hộp nối dây và ra dây. Định tuyến ống giữa các
hộp nối dây theo bản vẽ thi công. Với trường hợp ống thép, đánh dấu vị trí các điểm
treo/ lắp giá đỡ ống bằng phương pháp hàn hoặc khoan vào kết cấu.
- Khoét lỗ trên tường/ trần hoặc khoan/hàn để gắn các hộp nối dây có số đầu nối
và chiều nối ống tương ứng bản vẽ. Hộp nối phải được bảo vệ thích hợp tuỳ theo công
tác gắn âm sàn hay gắn nổi để chống các sự phá hoại vô ý hoặc làm bẩn hộp ở bên
trong như che đậy hộp bằng tấm gỗ hoặc tấm xốp, bao bằng tấm nhựa… Các lỗ chờ
thân hộp và nắp hộp sẽ được bịt lại hoặc không tháo các tấm che ra để giữ vệ sinh bên
trong hộp.
- Với ống đi nổi: Khoan lỗ/ hàn/ đóng đinh … để lắp giá đỡ ống/ kẹp giữ ống
theo tuyến ống đã định.
- Uốn ống theo tuyến ống đã được định vị, phải uốn nhẹ nhàng, các ống bị bẹp,
nứt phải được thay thế.
- Lắp nối ống, dán keo chắc chắn/ ren đầu ống để lắp ống nối cho các điểm nối và
định vị ống vào các hộp nối ống. Luồn dây mồi vào trong ống trước khi lắp bịt đầu
ống hoặc cổ ống (bushing) . Khi phải ren đầu ống, toàn bộ đường ren phải được quét
sơn để chống rỉ trước khi lắp cổ ống.
- Đối với ống âm sàn, sau khi lắp ống và luồn dây mồi phải bịt tạm đầu ống để
tránh bê tông hoặc các tạp chất có thể chui vào làm tắc ống và neo cố định ống vào kết
cấu để tránh làm cho tuyến ống bị dịch chuyển hoặc đứt gãy trong quá trình đổ bê
tông. Theo dõi công tác đổ bê-tông để tránh cho việc các tấm bịt bị hở ra làm bê tông
chui vào ống và tuyến ống có thể bị lệch do bê tông chèn.
- Đối với ống âm tường, sau khi tường xây xong và chưa tô mới có thể thực hiện
được: Vạch dấu tuyến ống trên tường, cắt và đục rãnh trên tường để lắp ống và hộp
nối, nếu có nhiều ống đi trên một tuyến thì các ống phải được lắp cách nhau bằng một
khoảng ống, khoảng cách từ ống ngoài cùng đến mép tường cắt sẽ bằng một khoảng
ống, các ống sẽ được cố định chắc chắn, dùng vữa chèn chặt và tô trác phủ áo tuyến
ống. Trước khi tô hoàn thiện bề mặt tường, dùng lới mắc cáo bao phủ tuyến ống để
tránh tình trạng rạng nứt tường.
- Kiểm tra, đánh dấu tuyến ống hoàn thành vào bản vẽ thi công. Làm yêu cầu tư
vấn kiểm tra và nghiệm thu bằng mẫu nghiệm thu thi công.
- Vệ sinh toàn bộ vật liệu thừa, giữ khu vực thi công sạch và gọn gàng
41
3.5.2 Các bước lắp đặt
a) Công tác chuẩn bị
- Kiểm tra các công tác xây dựng liên quan đến công tác lắp đặt ống điện đã được
thực hiện xong.
- Chuẩn bị biện pháp an toàn:
- Giàn giáo, chống, cùm, sàn thao tác, lan can, dây chằng
- Dây đai an toàn/ Đai toàn thân (nếu có yêu cầu)
- Bình chữa cháy, quạt thông gió, khay hứng xỉ hàn hoặc tấm chắn xỉ – nếu có
yêu cầu
- Kính đeo mắt an toàn cho công tác khoan và mặt nạ hàn
- Kiểm tra an toàn thiết bị điện, đèn chiếu sáng cầm tay (nếu có yêu cầu), dây
nguồn và thiết bị cấp nguồn điện thi công
- Giày, nón bảo hộ, găng tay và găng tay hàn
- Biển báo khu vực làm việc, băng cảnh báo an toàn (nếu có yêu cầu).
- Bản vẽ thi công về chi tiết lắp đặt đã được phê duyệt, phiên bản mới nhất, bản
vẽ thể hiện đầy đủ các chi tiết:
- Định vị tuyến ống trên mặt bằng, cao độ lắp, thứ tự ống
- Loại ống và chi tiết giá đỡ, nẹp ống, phụ kiện…
- Các yêu cầu kỹ thuật điển hình rẽ nhánh, bẻ góc ống, nối ống, bịt đầu… (nếu có)
- Chuẩn bị vật tư: Theo danh mục vật tư liên quan, gồm:
Vị trí lắp đặt công tắc, ổ cắm điện, nguồn đầu chờ theo tiêu chuẩn hiện hành
- Ống điện (nhựa, thép mạ kẽm), hộp nối dây, phụ kiện ống (bẻ góc, rẽ nhánh,
nối ống, bịt đầu…)
- Keo dán ống/ que hàn, sơn, giẻ lau
- Vít và neo nhựa (tắc-kê)/ bu-lông neo, đinh
- Kẹp giữ ống & kẽm định vị ống/ giá đỡ ống & dây mồi
- Kiểm tra dụng cụ thi công và thiết bị đo đảm bảo hoạt động tốt và an toàn.
- Máy hàn điện, máy cắt, máy mài, máy khoan cầm tay,…
- Máy uốn ống thép/ máy uốn nhiệt, máy ren đầu ống, cưa sắt…
- Dụng cụ thi công.
b) Công tác lắp đặt
- Xác định vị trí lắp đặt.
- Sử dụng máy Laser và thước mét xác định tọa độ tuyến ống luồn. Căn cứ vào
bản vẽ triển khai để định vị tuyến đi của hệ thống ống luồn dây nổi trên trần và âm
trong tường.
- Định vị chính xác và căn cứ vào vị trí công tắc, ổ cắm để căn chỉnh toàn bộ ống
đi âm tường một cách hợp lý.
c). Lắp đặt ống luồn âm tường, âm sàn/vách, ống đi trên trần giả và đế âm
C.1 Ống âm tường gạch/Sàn-Concealed conduit in brick wall/Slab
* General/ Các công tác chung
- Cắt tường/sàn phải chính xác và tương thích đủ để lắp đặt ống
42
- Chuẩn bị vật tư & dụng cụ cầm tay như ống PVC, hộp âm, những linh kiện
khác, máy khoan và máy uốn cong.
- Đánh dấu vị trí của công tắc & hộp mối nối ở tường gạch/sàn theo như bản vẽ
phê duyệt.
- Sau khi lớp gạch đã hoàn thiện, lấy dấu lối dẫn ống trên bức tường gạch với 2
đường đã đánh dấu theo như kích cỡ ống, khoảng cách & số lượng được lắp đặt.
- Sử dụng lưỡi cắt đá để cắt bức tường gạch/sàn một cách chính xác với 2 đường
đã đánh dấu.
- Sử dụng đục & búa để đục thành khoảng trống giữa 2 đường đã lấy dấu để lắp
ống.
- Đục những đường trên tường gạch/sàn để lắp đặt ống.
- Lắp đặt ống & hộp âm như bản vẽ đã duyệt.
- Hộp âm phải chèn đầy xốp và dán băng keo để ngăn chặn hồ vữa dính vào hộp.
- Ống âm sẽ được bảo vệ bằng vít hoặc mẫu con kê được phê duyệt để tránh di
chuyển trong lúc trám vữa.
- Vị trí hoàn công của ống điện phải được ghi lại trước khi tô trát.
- Sử dụng vữa để trám vết cắt sau khi chôn ống vào tường gạch.
- Đặc thù tại dự án là thực hiện thi công cuốn chiếu từ dưới lên trên kết cấu tường
gạch; sàn, dầm bê tông đổ tại dự án. Do đó, phần lắp đặt ống được chia thành ba hình
thức lắp đặt:
- Ống đi âm tường
- Ống đi nổi trên trần giả
- Ống đi âm sàn; tại những vị trí đặc biệt do trần giả thấp hơn dầm biên bê tông
(do không được cắt đục ảnh hưởng đến cấu kiện). Lưu ý: Hạn chế tối đa công tác đi
ống âm sàn.
- Sau khi xác định các vị trí, tuyến đi của ống luồn dây, công nhân sẽ gia công
các đoạn ống phù hợp với từng vị trí, phương pháp gia công cụ thể như sau
- Ống luồn dây được cắt bằng kìm cắt ống nhựa.
- Dùng lò xo uốn ống để uốn ống luồn.
- Nối các đoạn ống với nhau bằng măng xông trơn.
- Cố định ống luồn vào hộp chia ngả bằng.
- Cố định đế âm, hộp nối bằng khớp nối ren và đầu vặn răng.
- Cố định ống luồn vào trần, vách bằng càng cua.
- Đối với tường gạch, ống cứng đi âm trong tường thì dùng thép buộc (0,5m một
mối).
- Sau khi hoàn thiện công tác đi âm ống trong tường, ta dùng vữa xi măng trát lại
những vị trí cắt.
- Dùng nivo căn chỉnh đế âm chính xác, ta dùng vữa xi măng chôn chặt cố định
đế âm. Mặt đế âm phải chôn bằng mặt tường hoặc sâu hơn so với bề mặt tấm tường từ
5mm-10mm.
43
* Chú ý: Trong quá trình thi công những vị trí thi công nào không đảm bảo an
toàn nhà thầu có trách nhiệm báo lại cho nhà thầu xây dựng, TVGS, Ban QLDA để xử
lý, gia cố kịp thời.
C.2 . Lắp đặt ống đi âm tường
- Sử dụng ống luồn đi ngầm tường theo phương thẳng đứng đúng với vị trí thiết
bị hoặc ngang vuông góc với mép tường.
Lưu ý: Không được lắp đặt ống đi chéo. Tại những vị trí đặc biệt bắt buộc, chỉ
cho phép cắt chéo hoặc ngang với độ dài ≤50cm trừ khi có ý kiến của chủ đầu tư hoặc
tư vấn giám sát. Yêu cầu phải hạn chế tối đa đối với công tác trên
- Đảm bảo đội xây dựng đã hoàn thành tường và vệ sinh để tiến hành công việc
của điện
- Kiểm tra các điểm tham chiếu cần thiết thì có sẵn cho cao độ sàn
- Đánh dấu vị trí công tắc, ổ cắm và tuyến ống luồn ở cao độ phù hợp theo như
bản vẽ thi công đã được phê duyệt
- Đảm bảo kích thước hộp đấu nối và cắt một lỗ có kích thước lớn hơn một chút
so với kích thước hộp được đánh dấu vị trí trên tường với độ sâu vừa đủ.
- Trước khi cắt đục phải phun nước vào nơi đã đánh dấu
- Bắt đầu cắt vị trí đánh dấu cho đi ống điện với sự giúp đỡ của máy cắt, đục và
búa sau khi cắt.
- Sau khi xác định được vị trí ống nổi từ trần đi âm tường đi xuống ổ cắm, công tắc, tủ
điện, ta tiến hành cắt thẳng trên tấm tường, tùy theo số lượng ống sẽ có độ rộng cắt tường
khác nhau: 1 ống (cắt 3cm), 2 ống (cắt 5 cm), 3 ống (cắt 10cm), độ sâu 2-4cm
- Dùng xi măng để cố định hộp đấu nối cho đúng và để thiết lập, cài vào các ống
luồn độ dài cần thiết của đường đi của chúng.
- Trám trét lỗ bằng lưới và xi măng
- Sau khi thiết lập hộp đấu nối, kết nối ống chờ cho công tắc/ ổ cắm/ tủ điện âm
tường đến hộp đấu nối
- Tất cả các hộp đấu nối âm tường cần phải được dán băng dính bên ngoài (Nắp
tôn, nắp nhựa)để tránh vữa, bụi bẩn, vữa trát xâm nhập vào box và các lỗ ren
- Xác định chính xác vị trí, cao độ bằng thước mét và bắn dây mực cân bằng cho
công tắc, ổ cắm, tủ điện, sau đó tiến hành dùng máy cắt cắt tường đúng với kích thước,
cao độ đặt vừa đế âm.
C.3 Concealed conduit in Dry wall/Ống âm ở vách ngăn
General/ Các công tác chung
- Chuẩn bị những vật tư & dụng cụ như ống PVC, hộp mối nối, những linh kiện
khác, máy uốn cong và dụng cụ cầm tay.
- Sau khi mặt đầu tiên của tường hoàn thiện, đánh dấu vị trí ống âm, hộp đầu mối
nối theo như bản vẽ.
- Khi cần thiết đặt khung giá đỡ cho hộp âm.
- Lắp đặt ống với khoảng cách & số lượng theo bản vẽ đã duyệt.
- Hộp âm sẽ giữ vững khung vách chắn bằng cách đặt hộp đầu nối như khung giá
đỡ đã duyệt. Khung giá đỡ theo vật tư đã đệ trình.
44
chéo.
- Những ống này phải lắp đặt theo đường thẳng, không được lắp đặt theo đường
- Bảo đảm số lượng & vị trí của ống âm trước khi lắp đặt mặt vách chắn thứ 2.
C.4 Lắp đặt ống đi âm sàn
- Sử dụng ống cứng để đi âm sàn sau khi xác định được vị trí để đi ống. Sau đó
dùng máy cắt rãnh sâu lớn hơn đường kính ống 1cm theo tuyến ống đã xác định sẵn.
- Đối với hệ thống ống kết nối giữa các điểm cấp nguồn đi âm sàn, ống được lắp
đặt với khoảng cách ngắn tối đa để dễ luồn dây, giảm thiểu rủi ro tắc ống trong quá
trình các đơn vị thi công xây dựng và hạn chế đường cắt đảm bảo không ảnh hưởng
đến kết cấu sàn bê tông.
- Luồn dây rứa sẵn trước để phục vụ công tác kéo rải dây sau này nếu đường ống
dài
- Đóng đinh bê tông, buộc dây thép nhỏ tiến hành công tác ghi ống 2-3m 1 điểm
tùy theo vị trí mối nối, khoảng cách, hướng đi của ống
- Tiến hành trám trát mặt sàn cho bằng với cost thô của sàn để bàn giao cho các
bên thi công hạng mục tiếp theo.
C.5 Lắp đặt ống đi nối trên trần
Chuẩn bị những vật tư & dụng cụ như ống PVC, hộp đấu nối, những linh kiện
khác, máy uốn cong và dụng cụ cầm tay.
Những ống đi nổi sẽ đặt theo bản vẽ đã phê duyệt.
Lấy dấu đường ống trên tường gạch/bê tông theo như bản vẽ được duyệt.
Ống đi nổi sẽ được giữ đúng vị trí bởi các bát kẹp gắn thẳng vào tường gạch/bê
tông. Cung cấp ống ruột gà cho mỗi mối nối giãn nở, thiết bị.
- Xác định vị trí tuyến ống bằng cách đo từ mép tường ra tuyến ống đầu tiên dựa
vào kích thước trong bản vẽ thi công.
- Sử dụng ống cứng đi nổi trên trần. Các ống nằm cạnh nhau được bắn song song
và khoảng cách giữa tim 2 ống là 4-8cm. Tại những vị trí cua góc, ống được bẻ uốn
vuông góc và kết nối vào ống mềm âm tường bằng măng xông trơn.
- Khoảng cách bắn kẹp C trên 1 tuyến ống thẳng là 1,2-1,5m/1 kẹp C. Tại những
vị trí rẽ nhánh và thả đầu chờ dây đèn, ta dùng box chia 2, 3, 4 để chia nhánh cho các
tuyến ống và thả dây chờ.
- Tại những vị trí có nhiều tuyến ống giao nhau tại 1 điểm, ta dùng hộp nối dây
để thuận lợi cho việc lắp ống, kéo dây và phân biệt các tuyến ống.
3.6. An toàn
Sau mỗi lần lắp đặt xong 1 tuyến ống người thi công có trách nhiệm dùng bản vẽ
thi công kiểm tra cẩn thận để đảm bảo không nhầm lẫn giữa các tuyến ống khác với
nhau, sau đó đánh dấu tuyến ống để đảm bảo không nhầm lẫn.
- Vít và neo nhựa (tắc-kê)/ bu-lông neo, đinh
- Kẹp giữ ống & kèm định vị ống/ giá đỡ ống & dây mồi
- Kiểm tra dụng cụ thi công và thiết bị đo đảm bảo hoạt động tốt và an toàn.
- Sử dụng an toàn máy hàn điện, máy cắt, máy mài, máy khoan cầm tay,…
- Sử dụng an toàn máy uốn ống thép/ máy uốn nhiệt, máy ren đầu ống, cư
 







Các ý kiến mới nhất